* نقش شما در حل مشکل بین ایران و انگلیس چه بود؟
** ما طرف انگلیسیها را گرفتیم و به آنها از بسیاری جهات کمک کردیم. ما در تمام این مدت به میانجیگری پرداختیم و حتی سعی کردیم با وزرای امور خارجه کشورهای عربی نیز مشورت کنیم. اما باید اعتراف کنم که نتوانستیم حمایت چندانی جلب کنیم.
آزادسازی ملوانان انگلیسی توسط ایرانیها تصمیم عاقلانهای بود. در واقع ایرانیها متوجه شدند که افکار عمومی علیه آنهاست. ما صادقانه با آنها صحبت کردیم و گفتیم، وارد کار خطرناکی شدهاید.
* براساس تحلیلهای غیررسمی بازداشت ملوانان انگلیسی به دلیل رقابت بین مرکزهای قدرت در داخل ایران بود. آیا این امر صحت دارد؟
** ممکن است. به نظر من اقدام ایرانیها یک اقدام عمدی بود. این موضوع یک اتفاق نبود. به نظر من آنها اهداف خاصی را دنبال میکردند و میخواستند اعلام کنند اگر به ما آسیبی برسانید به شما آسیب میرسانیم.
* آیا برای آزادسازی انگلیسیها مبادلهای صورت گرفت؟
** هیچ مبادلهای صورت نگرفت. حتی «جلال شرفی»، دیپلمات ایرانی نیز پس از دو ماه اسارت آزاد شد و هیچ ارتباطی بین این دو موضوع وجود ندارد.
* پس آزادی شرفی نیز ارتباطی به توافق دوطرفه نداشت؟
** مردم سعی دارند همه چیز را به یکدیگر ارتباط دهند و به همین دلیل فکر میکنند این موضوع یک توافق دوطرفه بود. اما مطمئن باشید که آزادی شرفی به هیچوجه از روی مبادله صورت نگرفت. هیچکس نمیدانست قرار است او آزاد شود. هیچکس تاکنون نمیدانست چه کسی او را ربوده است... کسانی که او و همکارانش را ربودهاند عراقی هستند. اما اقدام ربایندگان خارج از سیاست دولت است.
* آیا احتمال این وجود دارد که تکاورهای «نیروهای ویژه عراق» در ربودن شرفی دست داشته باشند؟
** راستش را بخواهید، نمیدانم. اما شواهد قوی در دست است که آنها با استخبارات (سازمان اطلاعاتی عراق) مرتبطاند. از سوی دیگر بسیاری نیز استخبارات را با سازمانهای آمریکایی در ارتباط میدانند. اما زمانی که ما این مساله را با رئیس استخبارات مطرح کردیم، او انکار کرد.
* آیا تاکنون چیزی از پنج دیپلمات ایرانی دستگیر شده توسط نیروهای آمریکا در اربیل مشاهده کردهاید که دلیل بر اثبات جرم آنان باشد؟
** شاید آنها در حال جمعآوری اطلاعات و چیزهایی از این قبیل باشند. اما برخی از مواردی که آمریکاییها میگویند بسیار هراسانگیز است.
مثلا اینکه دیپلماتهای دستگیر شده در اربیل در کمک به شورشیان سنی در انبار نقش داشتند و به آنها تجهیزات نظامی با قابلیت اختفا و پرتاب میدادند. درواقع آنها نمیتوانستند چنین تجهیزاتی را به آن منطقه قاچاق کنند... ولی در مورد جمعآوری اطلاعات درست است. اما حمایت از شورشیان شیعه در بغداد از اربیل؟ جور درنمیآید.
* آیا آمریکاییها و ایرانیها در کنفرانس اخیر بغداد ملاقات نفر به نفر داشتند؟
** آنها با یکدیگر رو در رو و مستقیما گفتوگو کردند، اما ملاقات جداگانه و اختصاصی نداشتند. آنها به یکدیگر نزدیک میشدند و گفتوگو میکردند و مذاکراتشان محدود به میز کنفرانس نبود، هیاتهای همراه بسیار قدرتمند بودند و نمیتوان فقط آنها را معاون تلقی کرد. پس از آن کنفرانس در فضای تمام منطقه و روحیه مردم تغییرات مثبتی صورت گرفت. تمام ارتباطات و تعاملات آن کنفرانس بسیار ملایم و صریح بود اگر کسی میخواست بر سر دیگری داد بزند، ما فورا وساطت میکردیم [میخندد].
* ایرانیها و آمریکاییها راجع به چه چیزهایی صحبت کردند؟
** در واقع آنها مواضع مشترک زیادی داشتند [میخندد]. من گفتم من از موضع مشترک شما در مورد عراق حمایت از دولت و... تعجب نمیکنم.