تاریخ انتشار : ۱۷ آذر ۱۳۸۶ - ۱۳:۲۴  ، 
کد خبر : ۲۱۴۰۱

ارتش و اقتدار ملی


کوروش بوستانی

نیروهای مسلح همواره مظهر قدرت و اقتدار ملی هر کشوری به حساب می‌آیند. چرا که حافظ آرمانها و دستاوردهای مادی و معنوی یک کشور هستند.

ارتش جمهوری اسلامی ایران به عنوان، ارتش حزب الله و کلمه طیبه جایگاه ویژه‌ای در زمینه حفظ دستاوردهای بزرگ انقلاب اسلامی ایران دارد، زیرا محافظت از بزرگترین انقلاب مردمی عصر حاضر در مقابل هجمه بیگانگان به او سپرده شده است. بدون شک انجام چنین وظیفه سنگین و گرانمایه‌ای، نیاز به ارتش مومن، مردمی و مقتدر دارد که ارتش جمهوری اسلامی ایران با پیوستن به صفوف انقلاب در بهمن ماه سال 1357، سرکوب ناآرامی‌های نقاط مرزی در اوایل انقلاب، حضور موفق در هشت سال دفاع مقدس و تقدیم 48000 لاله سرخ و حضور در بازسازی کشور به همراه استمرار حضور در نقاط مرزی، ارتشی مقتدر را از خود به نمایش گذاشته است، ارتشی که اقتدار ملی کشور را به ارمغان می‌آورد.

مفهوم اقتدار ملی

اقتدار ملی یعنی قدرت و قوت ملت که در علمکرد مسئولان کشور خود را نشان می‌دهد. حضرت آیت الله خامنه‌ای، رهبر معظم انقلاب اسلامی در جمع زائران حرم رضوی در سال 1380در رابطه بامعنی و مفهوم اقتدار ملی فرمودند: «اقتدار ملی برای یک کشور، حفظ کننده هویت او، مایه عزت او و وسیله رسیدن به آرمانها است. ... اقتدار ملی فقط به معنای توانایی‌های نظامی نیست. اقتدار ملی یک مسأله همه جانبه است و بر دوش همه دستگاه‌ها می‌باشد.»

رهبر معظم انقلاب در جای دیگر فرموده‌اند: «یک پایه اقتدار ملی در نیروهای مسلح است. اقتدار ملی در زمینه نظامی یعنی این که وقتی دشمن به مرز حمله می‌کند، اگر مسئولان دفاع از مرزها وظیفه خودشان را خوب به انجام برسانند، ملت احساس اقتدار می‌کند.» البته معظم له در تعریف و مفهوم اقتدار ملی معتقدند که ریشه اقتدار ملی تنها در مباحث نظامی نیست، بلکه اقتدار ملی در سیمای سیاستمداران، اقتصاددانان، ورزشکاران، محققان و دانشمندان و حتی آحاد مردم جامعه نمایان می‌گردد.

اقتدار ملی در سیمای نظامی

از زمان گذشته تاکنون، قدرت نظامی را جزو اصلی‌ترین فنون مملکت‌داری به حساب می‌آورند. این اهمیت در عصر حاضر نیز همچنان و با اهمیت بیشتری حفظ شده است. به نحوی که می‌توان اقتدار نظامی را به دلیل نقشی که در ایجاد بازدارندگی برای کشورها دارد، مهمترین جنبه بعد نظامی حراست از امنیت ملی دانست.

در این بین صاحب نظران نظامی، سه عاملی فناوری نظامی، رهبری نظامی و کیفیت و کمیت نیروهای مسلح را مهمترین عوامل تشکیل دهنده قدرت و اقتدار نظامی می‌دانند.

این عوامل در دوران اخیر و به ویژه پس از جنگ جهانی دوم و نیز جنگهای منطقه بالکان و خاورمیانه نمود بیشتری پیدا کرده و همگی نشان از نرخ رشد شدید دستیابی به فناوری نظامی و کاربرد آن در تقویت بنیه دفاعی کشورها و به تبع آن اقتدار ملی داشته است.

در عصر حاضر برنامه‌ریزی در مجموعه‌های نظامی به منظور دستیابی به قدرت نظامی در جهت تحقق اقتدار ملی نقش بسیار مهمی پیدا کرده است. به ویژه در کشورهایی با بنیان ایدئولوژیک، همچون کشور ما، که توجه به مبانی اعتقادی حکومت اسلامی در ظلم ستیزی آن، دفاع همه جانبه را در جهت تحقق اقتدار ملی موضوعیت بخشیده، ضرورت پرداختن به موضوع برنامه‌ریزی دفاعی با هدف تقویت بنیه دفاعی را پیش از سایر کشورها مطرح می‌سازد.

قانون اساسی و اقتدار ارتش جمهوری اسلامی ایران

قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در اصل هفتم از اصول و ویژگیهای اساسی و نیروهای مسلح، اقتدار را یکی از مهمترین اصول دانسته و در تعریف آن می‌گوید: «نیروهای مسلح می‌بایست از چنان آمادگی،‌ تحرک و اقتداری برخوردار باشند که بتوانند با بهره‌گیری از تمامی امکانات جمهوری اسلامی ایران جرأت تعرض را از دشمنان آشکار و نهان سلب نمایند.»

البته دیگر اصول و ویژگی‌های نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران مانند اسلامی بودن، ولایی بودن، مردمی بودن، خودکفایی، انضباط، سادگی و تدافعی بودن همگی در کنار اقتدار باعث رشد و پیشرفت نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران بوده و علاوه بر ایجاد اقتدار برای آن، اقتدار ملی را به وجود می‌آورد.

ارتش و اقتدار ملی

پس از بحث پیرامون ضرورت وجود اقتدار و رهنمودهای مقام معظم رهبری و نیز نص صریح قانون اساسی در این زمینه، مقوله ارتش و اقتدار ملی را بررسی می‌کنیم.

پیوستن ارتش به صفوف انقلاب اسلامی

پیوستن نیروهای ارتش به صف مردم انقلابی  و رهبری نهضت، در پیروزی آن نقش اساسی و تعیین کننده‌ای داشت. نیروهای مسلح در سایه رهنمودهای داهیانه رهبر کبیر انقلاب اسلامی، امام خمینی (ره) به معنی وجودی خود پی بردند و همین امر موجب پیوستن آنان به رهبری انقلاب و همگانی با مردم شد.

شاه که در برابر دامنه وسیع مخالفت و تظاهرات و راه‌پیمایی‌های میلیونی خیابانی، دیگر قادر نبود به سازمانهایی همچون ساواک و شهربانی تکیه کند. به ناچار به ارتش روی آورد و آن را به خیابانها کشاند تا در برابر مردم بایستند اما هرچه از حضور نیروهای ارتش در خیابانها و تماس آنها با مردم انقلابی می‌گذشت امکان کاربرد موثر آن علیه انقلاب و سرکوب مردم کمتر می‌شد. امام خمینی (ره) نیز که روند جدا شدن ارتش از شاه را به طور کامل و آگاهانه دنبال می‌کردند. همواره از مردم می‌خواستند به نیروهای ارتش احترام بگذارند. و در مقابل با تاکید بر روح استقلال طلبی ارتشی‌ها و انتقاد از وابستگی ارتش به بیگانگان، احساسات و عواطف دینی و مردمی ارتشی‌ها را از بالقوه به بالفعل درآوردند و از این رو آنان به انقلاب پیوستند. فرار روز افزون سربازان از پادگانها و پیوستن آنها به مردم، استنکاف و خودداری از مقابله با مردم، خلق حماسه جاویدان لویزان، همصدایی با مردم در راهپیمایی‌ها، راهپیمایی تاریخی انقلابیون نیروی هوایی در 19 بهمن ماه سال 1357 و بیعت با رهبر انقلاب در مدرسه علوی، خنثی کردن کودتای 21 بهمن ماه 1357 و سرانجام همکاری در سقوط رژیم شاه در 22 بهمن ماه 1357 از جمله اقداماتی بود که ارتش در ایجاد اقتدار ملی در اوایل پیروزی انقلاب که برهه‌ای بسیار حساس و سرنوشت ساز در تاریخ انقلاب اسلامی بود، انجام داد. پس از پیروزی انقلاب و حمایت قاطع رهبر کبیر انقلاب، امام خمینی (ره) در مقابل کسانی که ندای شوم انحلال ارتش را سر داده بودند و حمایت قاطع ایشان از ارتش و پیام تاریخی امام خمینی (ره) در 28 فروردین ماه سال 1358 و نامیدن روز 29 فرودین ماه به نام ارتش برگ زرین دیگری بر اوراق زرین ارتش در اوایل انقلاب افزوده شد و حیاتی نو به «ارتش جمهوری اسلامی ایران» تقدیم گردید.

حمایتی که در دوران جنگ تحمیلی هشت‌ساله، بازسازی پس از جنگ و حراست از دستاوردهای انقلاب نمود عینی خود را به منصه ظهور رساند و اقتداری ملی را برای کشور جمهوری اسلامی ایران به ارمغان آورد.

ارتش در آوردگاه دفاع مقدس

بدون شک یکی از نقاط قوت و نمود اقتدار ملی نشات گرفته از قدرت نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، مربوط به حضور سرافرازانه ارتش جمهوری اسلامی ایران در هشت سال دفاع مقدس و جنگ تحمیلی عراق و حامیانش علیه ایران اسلامی بود. استکبار جهانی پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران به شیوه‌های گوناگون کوشش می‌کرد بر پیکر نوپای انقلاب ضربه بزند چرا که این انقلاب باعث شده بود منافع بسیاری از ابرقدرتها در ایران به طور جدی آسیب ببیند و آنها برای دستیابی مجدد به منافع از دسته رفته خود ترفندهای مختلفی را آغاز کردند. یکی از این ترفندها ایجاد اختلافات قومی و ملی و مسلح کردن گروههای معاند علیه نظام بود که با هوشیاری به موقع رهبر کبیر انقلاب و زعامت قاطع ایشان، این نقشه استکبار نقش بر آب شد.

در شرایطی که هنوز بیش از 50 روز از پیروزی انقلاب اسلامی نگذشته بود و نیروهای ارتش در بحران‌های کردستان و گنبد درگیر بودند در 13 فرودین ماه 58، رژیم بعثی عراق شهر مهران را مورد حمله جنگنده‌های خود قرار داد. در روز 14 فروردین ماه نیروهای متجاوز بعثی قصر شیرین را مورد حمله زمینی قرار دادند و در هجدهم همان ماه به تاسیسات نفتی شهر قصر شیرین حمله کردند و ... تا شروع جنگ تحمیلی در 31 شهریور ماه 1359 حداقل 636 مورد تجاوز نظامی توسط هواپیماها، توپخانه و خمپاره انداز به مناطق مسکونی شهرهای مرزی و پاسگاههای جمهوری اسلامی ایران انجام گرفت. سرانجام رژیم بعث عراق پس از اطمینان از حمایت کشورهای غربی، در تاریخ 31 شهریور ماه سال 1359 هجوم سراسری خود را از تمامی مرزهای غربی میهن اسلامی آغاز کرد. سردمداران رژیم بعث عراق فکر می‌کردند عدم ثبات ارتش به دلیل نابسامانی‌های موجود داخلی، تزلزل فرماندهی، عدم انضباط، کاهش مدت سربازی از دو سال به یکسال و خیانت‌های بنی‌صدر، شرایط لازم برای حمله آنها به ایران فراهم شده، اما دلاورمردهای ارتش سرافراز جمهوری اسلامی ایران در دفاع از کیان اسلام و میهن ثابت کرد که ارتشیان دلاور در همه شرایط آماده دفاع از حدود و ثغور میهن اسلامی و نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران می‌باشند.

پس از تجاوز حکومت بعث عراق به خاک ایران اسلامی غیور مردان ارتش کفر ستیز اسلام، مشتاقانه مسئولیت خطیر حراست و پاسداری از کیان مقدس جمهوری اسلامی ایران را بر دوش گرفته و مردانه برای ادای این وظیفه سنگین و کسب اقتدار ملی به پا خاستند.

دلاورمردان ارتش هنوز از آوردگاه دفع اشرار در کردستان و آذربایجان غربی به طور کامل فارغ نشده بودند که برای مقابله با مزدوران بعثی به مرزهای غرب و جنوب اعزام شدند.

غیور مردان ارتش جمهوری اسلامی ایران طی هشت سال نبرد با متجاوزان، پیروزی‌های درخشانی را به دست آورده و شهدای گرانقدری را تقدیم اسلام و انقلاب کردند آنها در طول دوران دفاع مقدس آنچه در توان داشتند برای دفع متجاوز و کسب پیروزی و افتخار در طبق اخلاص نهادند و توانایی و استعداد وصف‌ناپذیر خود را نشان داده و ثابت کردند که نیروهای کارآمد، پرافتخار و پرقدرتی می‌باشند که در جهت کسب اقتدار ملی آمادگی انجام هرگونه ماموریتی را دارند. حوادث و رویدادهای هشت سال نبرد با دشمن متجاوز بعثی ثابت کرد که ارتش جمهوری اسلامی ایران به عنوان بازوی نظامی، نظام مقدس  جمهوری اسلامی ایران با برخورداری از باورها و ارزشهای اسلامی، ارتشی مقاوم و موثر است که به دلیل برخورداری از اقتدار و توان نظامی با آمادگی ایجاد اقتدار ملی را در بعد نظامی و به تبع آن پیشبرد اهداف سیاسی و اقتصادی جمهوری اسلامی ایران در سطح جهانی را دارد.

حضور در بیشترین عملیات‌های دوران دفاع مقدس و تقدیم 48000 شهید به همراه حضور موثر و فعال در دوران سازندگی و خودکفایی که ایجاد کننده اقتدار ملی هستند، ارتش جمهوری اسلامی ایران را به ایجاد کننده اقتدار ملی برای نظام جمهوری اسلامی ایران تبدیل کرده است.

ارتش و ایجاد امنیت ملی

وضعیت فعلی جهان موید این نظریه است که قدرت نظامی یکی از عناصر موثر در تأمین امنیت ملی به عنوان یکی از مؤلفه‌های اقتدار ملی کشورها می‌باشد. چرا که ارتش هر کشور نشان دهنده میزان مقاومت و پایداری در مقابل تجاوزهایی است که هر لحظه امکان وقوع دارند.

امنیت کشورها به عنوان مهمترین بخش تشکیل دهنده اقتدار ملی سه بعد سیاسی، اقتصادی و نظامی را در برمی‌گیرد.

آمادگی نظامی جهت ایجاد اقتدار ملی مشتمل بر یک برنامه درازمدت راهبردی است که بر اساس آن، به منظور مقابله با دشمن باید یک نیروی نظامی آماده و پا در رکاب را که بتواند از آخرین و به روزترین سلاحها استفاده کند، در اختیار داشت.

جهت ایجاد اقتدار ملی، نیروهای مسلح بایستی از چنان آمادگی و تحرکی برخوردار باشند که بتواند با بهره‌گیری از مجموع امکانات موجود، اندیشه تعرض را از دشمنان آشکار و پنهان سلب کنند.

ارتش جمهوری اسلامی ایران در جهت ایجاد امنیت ملی و به دنبال آن ایجاد اقتدار ملی ایران اسلامی، در طول 7000 کیلومتر مرز با کشورهای همسایه و 49000 کیلومتر مکعب فضای جوی قابل هجوم و همچنین طولانی‌ترین مرزهای آبی در کرانه‌های خلیج فارس، دریای عمان و دریای خزر، توانسته است با بهره‌گیری از امکانات موجود، اندیشه تعرض را از دشمنان آشکار و پنهان کشور سلب نموده، دشمنان بالقوه ایران اسلامی را از تعرض بازداشته و در صورت هرگونه تجاوز دشمن به حدود و ثغور و منافع ملی کشور، متجاوز را سرکوب و تنبیه بنماید. امنیت ملی ایجاد شده توسط ارتش جمهوری اسلامی ایران در کنار دیگر نیروهای مسلح، ایجاد کننده اقتدار ملی برای کشور بوده و در پناه این امنیت ایجاد شده بخشهای مختلف کشور از سیاسیون گرفته تا کشاورزان، صنعتگران، تجار، اقتصادیون و غیره و غیره همگی با کار و تلاش اقتدار ملی را برای ایران اسلامی به ارمغان می‌آورند.

رهبر معظم انقلاب اسلامی در یکی از دیدارهای کارکنان ارتش جمهوری اسلامی ایران با ایشان فرمودند:‌ «ارتش ما امروز آنچنان در موضع قدرت و اعتماد به نفس است که ملت احساس اقتدار ملی می‌کند و از تبلیغات شوم دشمن هراس و واهمه‌ای ندارد.» و یا در جای دیگر معظم له ارتش و سپاه را مظهر اقتدار ملی دانسته و فرموده‌اند: «امروز بحمدالله نیروهای مسلح در جمهوری اسلامی ایران، یعنی ارتش و سپاه مثل دو بازوی محکم، مثل دو دست درهم گره خورده، دو دستی که از دو طرف، اطراف این ملت و این کشور را با قدرت کامل حفاظت و حراست می‌کنند برای اینکه دشمن نتواند از بیرون و درون نگاه چپ به این ملت و کشور بکند.»

ارتش موجد اقتدار سیاسی

استقلال فرهنگی جز با استقلال اقتصادی و استقلال اقتصادی جز با استقلال و اقتدار کامل سیاسی به دست نمی‌آید و برای دستیابی به استقلال سیاسی نیز وجود نیروهای مسلح و مقتدر امری کاملاً ضروری است.

در دنیای امروز که متأسفانه زورگویی دول استعمارگر به کشورهای ضعیف نگاه داشته حرف اول را می‌زند و قبل از نشستن برپای میز مذاکره و دیپلماسی باید اقتدار نظامی را چاشنی بحث و مذاکره کرد. وجود ارتشی قوی و مقتدر لازمه پیشبرد اهداف سیاسی در جهت کسب منافع ملی و دفاع از حقوق حقه می‌باشد.

ارتش جمهوری اسلامی ایران همراه با دیگر نیروهای مسلح، با برخورداری از نیروهای مومن، متعهد و کارآمد و نیز خودکفایی و دستیابی به فناوری و تجهیزات نظامی روز دنیا و نیز سابقه پیروزمندانه حضور در هشت سال دفاع مقدس و نیز انجام رزمایش‌های گوناگون این امکان را به سیاسیون می‌دهد که در پای میز مذاکره دیپلماسی در جهت احقاق حقوق ملت، قدرت حداکثر چانه‌زنی را داشته باشند.

پشتیبانی نیروهای مسلح از دولتمردان در روابط خارجی و عرصه دیپلماسی اقتدار ملی را برای کشور به ارمغان می‌آورد.

از سوی دیگر وجود ارتشی قوی و مقتدر این اجازه را به کشورهای طرف مذاکره با ایران اسلامی نمی‌دهد که از موضع قدرت نظامی با ایران برخورد کرده و با استفاه از حربه نظامی در جهت به کرسی نشاندن حرفها و مطالع خود برآیند.

میز مذاکره سیاسی دارای چهار پایه است که یکی از پایه‌های اصلی آن اقتدار نظامی در جهت کسب اقتدار ملی می‌باشد. در حال حاضر اگر دولتمردان ما در جهت حق مسلم استفاده از دانش و فناوری صلح‌آمیز هسته‌ای با اقتدار کامل بر سر اصول خود ایستاده‌اند و تهدیدهای نظامی کشورهای استعمارگر آنها را از راه خود باز نمی‌دارد، علاوه بر پشتیبانی مردم کشور اسلامی‌مان حاصل حضور نیروهای مسلح مقتدر و قوی است که آمادگی پاسخگویی به هر نوع تجاوزی را با شدیدترین وجه ممکن دارند. 

نظرات بینندگان
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
نشریات