پشت پرده بازرسی از محموله‌های ایرانی

گروه سیاسی: طی هفته‌های گذشته، رسانه‌های غربی گزارش‌های متعددی منتشر کرده‌اند که مضمون همه آنها کشف یک محموله تسلیحاتی متعلق به ایران در ترکیه بوده است. این رسانه‌ها که در کنار آنها تلویزیون‌های فارسی زبان مخالف جمهوری اسلامی ایران نیز حضور فعالی داشتند، مدعی شدند مقامات ترکیه به اعضای یکی از کمیته‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد که بر اجرای «تحریم‌های این سازمان علیه ایران» نظارت دارد، گفته‌اند که این محموله تسلیحاتی را از یک هواپیمای باربری ایرانی که به مقصد سوریه در حال پرواز بود، توقیف کرده‌اند. رسانه‌های آمریکایی و در کنار آنها تلویزیون‌های مخالف جمهوری اسلامی پس از انتشار این ادعا، از پایبندی ترکیه به تحریم‌ها علیه ایران سخن گفتند.
اصل خبر چه بود؟
اگرچه انتشار ادعای توقیف محموله تسلیحاتی ایران به صورت گسترده صورت گرفت اما با این حال اکثر خبرهای منتشره فاقد استناد به منابع موثق خبری بودند. اما آنچه این رسانه‌ها آن را بهانه‌ای برای فشار به ایران و اعتباربخشی به تحریم‌ها قرار دادند، به نقل از خبرگزاری فرانسه از این قرار است که « در تاریخ 29 اسفند 1389، منابع امنیتی ترکیه گفته‌اند یک هواپیمای ایرانی را که 3 روز قبل از آن یعنی 26 اسفند 1389 (19 مارس 2011) به مقصد سوریه در حال پرواز بوده مجبور به فرود کرده‌اند. این منابع افزودند: این هواپیمای ایرانی که از نوع ایلوشین ‎غیرنظامی بود به دستور مقامات دولت ترکیه در فرودگاه دیاربکر در جنوب شرق ترکیه فرود آمده است. یک روز قبل از آن، در روز 25 اسفند 1389 نیز یک هواپیمای ایرانی که از تهران به مقصد شهر حلب‎ ‎سوریه به پرواز در آمده بود به دستور مقامات ترکیه در این کشور فرود آمد اما پس از انجام بازرسی توسط ماموران ترکیه اجازه پرواز به سمت‎ ‎سوریه را پیدا کرد چرا که به گفته سخنگوی وزارت خارجه ترکیه هیچ‎ ‎چیز غیر عادی در آن مشاهده نشد.‏‎ به گزارش ایران هسته‌ای، خبرگزاری شینهوا نیز در 2 فروردین 1390 نوشت که مقام‌های ترکیه گفته‌اند آنچه درباره این هواپیما انجام شده یک «رویه معمول» درباره بازرسی هواپیماهایی است که از‎ ‎حریم هوایی ترکیه عبور می‌کنند. ‎سرنوشت هواپیمای دوم اما هنوز مشخص نیست. آخرین گزارش‌های منتشر شده حاکی از آن است که بازرسی از این هواپیما همچنان ادامه دارد اما هیچ ادعای رسمی از جانب ترک‌ها بر ضد ایران مطرح نشده است.
تنها موضع رسمی در این میان، مربوط به سخنگوی سفارت ایران در ترکیه است و ترک‌ها در این باره هیچ موضع صریحی نگرفته‌اند. بنا به گزارش خبرگزاری فرانسه از دیاربکر در 29 اسفند 1389 سخنگوی سفارت ایران در آنکارا همان روز گفته است مقامات ترکیه این هواپیما‎ ‎را وادار به فرود نکرده‌اند بلکه این هواپیما مطابق با یک برنامه از پیش‎ ‎تعیین شده در این شهر فرود آمد.‏‎ ‎تنها اظهارنظری که از مقام‌های ترک می‌توان یافت، مربوط به یک دیپلمات معرفی نشده است که در روز 2 فروردین 1390 با خبرگزاری چینی شینهوا گفت‌وگو کرده است. این خبرگزاری در گزارش خود می‌نویسد: «یکی از مقام‌های وزارت خارجه ترکیه که خواست نامش فاش نشود در‎ ‎تماسی تلفنی با خبرگزاری شینهوا گفت وزارت خارجه ترکیه هیچ اطلاعاتی در‎باره‎ کشف تسلیحات در این هواپیما ندارد و بازرسی از هواپیما ادامه دارد». همانگونه که گزارش شد، مقامات ترکیه تا آن زمان هیچگونه موضع علنی درباره این ماجرا اتخاذ نکردند اما این موضوع یک جنجال رسانه‌ای را علیه ایران موجب شد!‏‎ ‎
دیگر جنجال‌های رسانه‌ای
جنجال‌سازی درباره بازرسی از محموله‌های ایرانی با محوریت تمکین کشورها به تحریم‌های اعمال شده علیه ایران البته به این موضوع محدود نشده و چند مورد دیگر را نیز شامل می‌شود. مورد اول مربوط به کره‌جنوبی و سنگاپور است که رسانه‌های غربی ادعا کرده‌اند چند محموله که در این کشورها به مقصد ایران بارگیری شده بود به این دلیل که مشمول تحریم‌ها بوده توقیف شده است. تیم ویچر در گزارشی که برای خبرگزاری فرانسه از مقر سازمان ملل نوشته و در روز 27 اسفند 1389 منتشر شده تاکید می‌کند که کشف این 2 مورد «6‌ماه پیش» صورت گرفته ولی هم‌‌اکنون فاش شده است! بنا بر ادعای منابع غربی محموله کشف شده در کره‌جنوبی مربوط به‌ماه دسامبر 2010 است. در این باره 400 لوله در یک محموله باری در‎ ‎فرودگاه سئول کشف شده که غربی‌ها ادعا می‌کنند می‌توانسته در تاسیسات هسته‌ای کاربرد داشته باشد. همین منابع ادعا کرده‌اند در‌ماه سپتامبر 2010 هم یک محموله پودر آلومینیوم که می‌تواند در موشک‌ها مورد ‎استفاده قرار گیرد در یک کشتی در بندر سنگاپور کشف شده است. این در حالی است که دیپلمات‌ها در تهران می‌گویند فرضا این محموله‌ها مربوط به ایران بوده باشد– فرضی که تاکنون اثبات نشده‌- هر دو این محموله‌ها دارای کاربردهای صلح‌آمیز متعددی است و ادعای «هسته‌ای» بودن آنها صرفا نوعی بهانه‌جویی است. مورد دیگر این ادعاست که در سپتامبر 2010 ، 7 تن ماده منفجره ار دی ایکس در یک کشتی در یکی‎ ‎از بنادر ایتالیا کشف شد که از ایران عازم سوریه بود.‏‎ ‎به این سوال جوابی داده نشده است که یک کشتی که از ایران به سوریه می‌رفته، در بنادر ایتالیا چه می‌کرده است؟!
همچنین ادعا شده مقامات نیجریه در ‌ماه اکتبر 2010، 13 کانتینر حاوی تسلیحات از جمله راکت و‎ ‎ نارنجک را در بندر لاگوس – پایتخت اقتصادی نیجریه- توقیف کرده‌اند. جالب اینکه ادعا شده این محموله قرار بوده به شورشیان جدایی‌طلب در منطقه کازامانس سنگال برسد! سنگال به همین بهانه- و البته تحت فشار آمریکا که سخت نگران گسترش نفوذ ایران در آفریقاست- از 23 فوریه 2010 روابط خود با ایران را قطع کرد. این در حالی است که ایران، نه هیچ نفعی در حمایت از شورشیان منطقه کازامانس سنگال داشته و نه اساسا شناختی از آنها دارد.
منطق صهیونیستی
مورد جالب بعدی مربوط به اسرائیلی‌هاست. نیروی دریایی اسرائیل ادعا کرده یک محموله تسلیحاتی را در یک کشتی که‎ ‎عازم نوار غزه بود کشف کرده است. کشتی توقیف شده ویکتوریا نام داشته و بنابر گزارش جروزالم پست در 26 اسفند 1389 متعلق به آلمان، در اختیار فرانسه، دارای ناخدای رومانیایی و ‎در اجاره لیبریا بوده و از سوریه بارگیری شده است! مقام‌های اسرائیلی در اظهارنظری محیرالعقول به این روزنامه گفته‌اند محموله کشتی ویکتوریا چنان بوده که اگر به غزه می‌رسید موازنه قدرت در مقابل اسرائیل را به نفع حماس تغییر می‌داد! در این باره توضیحی داده نشده که مگر درون یک کشتی چه تسلیحاتی می‌توان گنجاند که بتواند موازنه نظامی در مقابل ارتش اسرائیل را به سود حماس تغییر بدهد؟! ‏ جوشوا میتنی‎ روز 26 اسفند 1389 درکریستین ساینس مانیتور ‎نوشت که اسرائیلی‌ها می‌گویند این محموله را در 200 مایلی سواحل خود توقیف کرده‌اند و «شواهد محکمی» دارند که از جانب ایران عازم غزه بوده است.
این شواهد البته هرگز ارائه نشد. ادعای بعدی از جانب مالزی مطرح شده است. اسماعیل عمر، رئیس پلیس ملی اندونزی روز شنبه 27 اسفند 1389 گفت یک محموله در کشتی باری‌ای با پرچم‎ ‎مالزی در مسیر چین به ایران، هنگام پهلو گرفتن در بندری در مرکز این کشور‎ ‎توقیف شده است. آسوشیتدپرس در گزارشی از کوالالامپور که در 27 اسفند منتشر شد می‌گوید این محموله «دارای کاربرد هسته‌ای» بوده است.