آمادگی «امان» برای گفتگوهای واشنگتن

«ملک حسین» که از مخالفت فزاینده در اردن با گفتگوهای صلح اعراب و اسرائیل خشمگین است، بطور آشکار پایبندی خود را به روند صلح خاورمیانه تحت میانجی‌گری آمریکا اعلام کرده است.
مقام‌های اردنی گفتند؛ حسین که هفته گذشته رئیس هیئت مذاکره‌کننده خود را به عنوان رئیس یک دولت موقت انتخاب کرد، پیامی قوی برای ملی‌گرایان عرب، چپ‌گرایان و مبارزان مسلمان که با این گفتگوها مخالفند، فرستاده است. آن‌ها اضافه کردند؛ او بویژه علاقمند بود نگذارد گفتگوهای صلح بصورت مساله‌ای در انتخابات عمومی ماه نوامبر که نخستین انتخابات پارلمانی چند حزبی اردن پس از سال 1957 خواهد بود، درآید.
«ملک حسین» هفته گذشته وقتی «عبدالسلام المجالی» به عنوان نخست‌وزیر سوگند خورد، به او گفت: ما به تلاش خود برای دستیابی به یک صلح جامع و کامل ادامه می‌دهیم و امیدواریم که تلاش‌های دشمنان صلح از هر جا که هست، نتواند شانس دستیابی به آن را از بین ببرد.
گفتگوهای صلح که با هیاهوی زیاد در اکتبر سال 1991 در مادرید آغاز شد، تاکنون نتایج ملموسی بدنبال نداشته است و همین موجب شده اعراب دشمن اسرائیل خواستار ترک میز گفتگوها شوند.
در اردن، بسیاری از گروه‌ها از جمله «اخوان‌المسلمین» که بزرگترین جناح را در پارلمان دارد، مخالفت با گفتگوها را بصورت یک مساله اصلی قبل از انتخابات درآورده‌اند.
اما انتخابات مجالی پایبندی حسین را به روند صلح قبل از آغاز دور تازه گفتگوها در ماه ژوئن در واشنگتن نشان می‌دهد.
«صالح قلاب» در سرمقاله یکشنبه روزنامه «الدستور» نوشت: «تشکیل این دولت به منزله تمرکز کامل روی روند صلح و گفتگوهاست. انتخابات المجالی به معنای تقویت تازه شق صلح است.»
مقام‌های دولتی گفتند؛ تغییرات زیادی را در سیاست‌های دولت قبلی «شریف زیدبن شاکر» از جمله پای‌بندی اردن به اصلاحات اقتصادی گسترده و تلاش برای بهبود روابط با کشورهای عرب خلیج فارس انتظار ندارند.
«زید بن شاکر» و کابینه‌اش که تقریباً نیمی از آن‌ها در انتخابات شرکت خواهند کرد، شنبه استعفا کردند.
مقام‌ها می‌گویند؛ نخست‌وزیر جدید با تکیه روی تجربه‌ای که تاکنون از گفتگوها کسب کرده، نقش فعالی در گفتگوهای صلح ایفا خواهد کرد.
او در یک اقدام غیر عادی اعلام کرد؛ مسئولیت وزیر خارجه را نیز خود به عهده خواهد گرفت.
مقام‌ها اضافه می‌کنند؛ این کار به او اجازه می‌دهد تصمیم‌های فوری لازم را که برای هیئت اردنی در مرحله‌ای که جزء حساس‌ترین مرحله گفتگوهاست، اتخاذ کند.
اعضای هیئت مذاکره‌کننده تاکنون بطور خصوصی شکایت داشتند در بسیاری از موارد از دستورهای روشن و حمایت لجستیک درست محروم بودند.
آن‌ها می‌گویند؛ اردن و اسرائیل به توافق درباره پیش‌نویس موافقتنامه مشترکی که اصول یک حل و فصل را تعیین می‌کند، نزدیک شده‌اند،‌ ملموس‌ترین نشانه پیشرفت در گفتگوهایی که سوریه، لبنان و یک هیئت فلسطینی رانیز دربرمی‌گیرد. اما توافق در این مورد بر اثر بن‌بست در مورد طرح خودگردانی موقت فلسطینی‌ها در سرزمین‌های زیر اشغال اسرائیل با مانع برخورد کرده است.
مقام‌ها و دیپلمات‌ها می‌گویند؛ مهارت حرفه‌ای مجالی در گفتگوها ظرف هیجده ماه گذشته احترام همتایان اسرائیلی او و هیئت فلسطینی شرکت‌کننده در گفتگوها را که با هیئت اردنی یک هیئت مشترک را تشکیل می‌دهند، بخود جلب کرده است.
دوستانش از او به عنوان یک شخصیت متهور، نافذ و صبور تجلیل می‌کنند. اما مخالفانش می‌گویند این پزشک تحصیل‌کرده انگلیسی که از یک قبیله جنوب اردن می‌آید، آدم خودسر و مستبدی است.
مجالی برای آماده شدن برای مذاکره روی «جواد العنانی» عضو هیئت اردنی در گفتگوهای صلح حساب خواهد کرد. «عنانی» به عنوان وزیر مشاور در امور نخست‌وزیری انتخاب شده است.
«طلال الحسن» وزیر مشاور در امور خارجی نیز اداره روزانه امور خارجی را به عهده خواهد داشت.
اما مقام می‌گویند؛ برخلاف «بن شاکر» که به عنوان یکی از اعضای خانواده «ملک حسین» محتاطانه رفتار می‌کرد، مجالی سخنران صریحی است و می‌توان انتظار داشت با صراحت به مخالفات گفتگوهای صلح پاسخ گوید.
در جبهه انتخابات دست‌کم 17 حزب سیاسی که اخیراً قانونی شده‌اند، در رای‌گیری ماه نوامبر رقابت خواهند کرد.
مقام‌ها و دیپلماتیک‌ها می‌گویند؛ مجالی در موقعی است که احتمالاً برای تغییراتی در قانون انتخابات کشور تلاش خواهد کرد ـ که مبارزان مسلمان به عنوان تهدیدی علیه پایگاه قدرت خود با آن مخالف هستند. آن‌ها می‌گویند ایجاد پست وزیر مشاور در امور کابینه، نشانه آن است که این تغییر قانون، محتمل است.
در جبهه دیپلماتیک،‌ مجالی در جریان بحران سال 1990 خلیج فارس که اکثریت اردنی‌ها با عراق همدردی کردند، آشکارا بیطرف باقی ماند.
مقام‌ها می‌گویند؛ این بیطرفی حالا که اردن سعی دارد پیوندهایش را با کشورهای عرب ثروتمند خلیج فارس ـ بویژه عربستان سعودی ـ بهبود بخشد، به او فضای بیشتری برای مانور می‌دهد.