شیعه در زمان غیبت چونان یتیمی است که هر لحظه اشتیاق و آرزوی دیدن روی پدر دارد و همواره در خیال خود آروزی وصل او را در سر میپرورد و یا چون کسی است که عزیزی به سفر رفته دارد و انتظار کشنده آمدن او امانش را بریده و مشکلات نبودن او را با پوست و خون خویش لمس میکند. بیجهت نیست که در دعای «افتتاح» در هر شب ماه مبارک رمضان چنین میخوانیم: «خدایا از فقدان پیامبرمان و غایب بودن اماممان و بیشماری دشمن و کمشماری خویش و سختی فتنهها و یاری کردن زمانه بر علیه ما به تو شکوه میآوریم»
برای چنین چشم انتظاری، تغییر اوضاع و پدیدار شدن شرایط جدید، امید بخش و شادی آفرین است و درست به همین دلیل است که شیادان و عوام فریبان از دیرزمان در کمین بوده و از این اشتیاق سوء استفاده کرده و افراد کم بصیرت و زود باور را به دام انداخته و بر گرده آنان سوار شده و میشوند. پیشوایان دینی با درک این شرایط دشوار همواره مردم را به بصیرت و صبر فراخوانده و با ارائه معیارهایی آنان را از فرو افتادن در ورطه گمراهی برحذر داشته و تعیین کنندگان وقت ظهور و مدعیان دروغین ارتباط با ولی عصر ارواحنا فداه را تخطئه کردهاند و برای امنیت فکری و عقیدتی مردم آنان را به اموری سفارش کردهاند که مهمتر از همه ارتباط و فرمانپذیری از نایبان امام علیهالسلام است. این نایبان در زمان غیبت صغری افراد معینی بودند که به طور خاص از طرف حضرت به شیعه معرفی شده بودند، ولی در زمان غیبت کبری فرد خاصی تعیین نشده و به طور عام عالمان دین شناسی که در دین شناسی سرآمد دیگران بوده و در پارسایی و دنیا گریزی شهره باشند، بهعنوان نایب امام و یا حجت ایشان بر مردم معرفی شدهاند و مردمان نیز همواره در طول دوران غیبت با مراجعه به آنان از وظایف دینی خویش آگاه شده و با بهرهگیری از تدبیر آنان به حل مشکلات فردی و اجتماعی پرداختهاند.
عصر امام خمینی رحمه الله اوج این ارتباط و همراهی با نایب امام زمان(ع) بود که به پیروزی انقلاب اسلامی در ایران انجامید. دعاهایی که معصومان(ع) برای گذار از دوران پر خطر غیبت به ما آموختهاند نیز گویای دشواری بازشناسی جریانات مختلف اجتماعی در عصر غیبت بوده و توسل و تضرع به درگاه خدای متعال را برای در امان ماندن از آسیبهای زمانه ضروری میسازد. دعای زیر نمونهای از آن است. اللهم عرفنی نفسک فانک ان لم تعرفنی نفسک لم اعرف نبیک اللهم عرفنی رسولک فانک ان لم تعرفنی رسولک لم اعرف حجتک اللهم عرفنی حجتک فانک ان لم تعرفنی حجتک ضللت عن دینی.
بنابر آنچه گذشت پیشوایان دینی وظیفه شناسی و حرکت در صراط مستقیم امامت و ولایت را که در پیروی از نایب عام امام در عصر غیبت تجلی مییابد سرلوحه برنامه منتظران ظهور دانسته و تنها راه موفقیت در طی این دوران و رهایی از فتنههای رنگارنگ را در مراجعه به او میدانند. آنان که بی هیچ واهمهای در میدانهای پرخطر پیش و پس از پیروزی انقلاب فقط به عشق و فرمان امام خمینی(ره) حاضر شدند و در این راه دست از هستی خویش شستند طلایهداران صبر و بصیرت و ولایت شناسی و عمل به سفارش معصومان(ع) در عصر ما و الگوی همه ما در ولایت پذیری بوده و خواهند بود.
چقدر فرق است میان آنان که با تفسیر و تطبیقهای مندرآوردی از احادیثی که صحت و سقم آن چندان روشن نیست برای دورانی اندک موجی ایجاد میکنند تا دلها را به سویی متمایل کرده و در انتظار فرصتی هستند تا میوه مورد نظر خود را بچینند و آنان که لحظهای در پیروی از ولی امر و فقیه زمامدار زمان خود درنگ نکرده و گوش به فرمان در صف مقدم ایستادهاند! ظهور مولا و مقتدای ما هر زمان که رخ دهد برای ما مغتنم و مبارک خواهد بود و «دوری و غیبت ما از او» خسارتی جبران ناپذیر برای ماست ولی مهمتر از هر چیز وظیفه شناسی و آمادگی برای فداکاری و فرمان پذیری و جانبازی در راه ایشان است. آیا آنان که خیال ترویج مکتبی جز مکتب ناب محمدی(ص) و اهل بیت(ع) در سر میپرورانند و هر روز نغمهای ساز میکنند، برای دیدن امام و فرمان پذیری و شهادت در رکاب او آمادهاند؟ یا آنکه در آن دوران نیز خود را عقل کل دانسته و در برابر او صفآرایی خواهند کرد؟ از خدا میخواهیم که ما را بر صراط مستقیم ایمان به اولیای خویش مستقیم بدارد و در ظهور ولی عصر ارواحنا فداه تعجیل فرماید و در زمره شهیدان در رکاب او جای دهد. آمین رب العالمین.