اردن، ائتلاف با اسرائیل

حسن فتحی
صهیونیست‌ها در راستای سیاست صلح جداگانه با همسایگان عرب خود پس از توافق با مصر و ساف، گام جدیدی برداشته و توافق‌نامه‌‌ای هم با اردن به امضا رساندند.
اردن و اسرائیل یک توافق‌نامه تشکیل کمیسیون مرزی و همکاری‌های اقتصادی در واشنگتن به امضا رساندند. این توافق‌نامه برای حل مسایل اساسی همچون امنیت، ترسیم مرزهای بین‌المللی، نحوه تقسیم منابع آب، رسیدگی به مشکلات محیط زیست و انرژی و تجارت و روابط اقتصادی و توریستی بود.
نسبت به امضای این توافق‌‌نامه اعتراضاتی صورت گرفت. در شرایطی که ساف حمایت خود را از آن اعلام کرد سوریه و لبنان به مخالفت با آن برخاستند. البته توافق اخیر اردن و اسرائیل تعجب‌آور نبود به همین دلیل توجه بسیاری را به خود جلب نکرد به این دلیل که اردن و اسرائیل از سالها قبل با یکدیگر رابطه داشته و در بسیاری از زمینه‌ها هماهنگ عمل می‌کردند.
هدف اسرائیل در مذاکرا ت صلح، دست‌یابی به توافق جداگانه با همسایگان عرب می‌باشد. این استراتژی از زمانی که اعراب تمایل خود را به صلح نشان دادند از سوی صهیونیست‌ها پیش گرفته شد. در همین راستا بود که قرارداد کمپ دیوید میان مصر و اسرائیل به امضا رسید و ساف نیز درباره خودمختاری غزه و اریحا با اسرائیل توافق کرد.
اسرائیل درصدد است با لبنان و سوریه هم به توافق‌هایی برسد.
لبنان بارها تمایل خود را به آشتی با اسرائیل اعلام کرده است ولی مشکل لبنان، دمشق می‌باشد، سوریه مایل نیست همسایگان عرب به طور جداگانه با اسرائیل توافق بکنند زیرا توافق‌های جداگانه موضع دمشق را در مذاکرات تضعیف می‌کند.
اردن از کشورهای عرب بود که تا با اسرائیل مشکلی نداشته و چشمداشتی هم به اراضی اشغالی فلسطین ندارد. ولی سوریه و لبنان بخشی از اراضی خود را طی درگیریهای نظامی از دست داده‌اند. لبنان، جنوب و سوریه نیز بلندیهای جولان را می‌خواهد. اسرائیل حاضر به عقب‌نشینی تدریجی از این مناطق است ولی شرایطی را مطرح کرده که از سوی بیروت و دمشق مورد توافق قرار نگرفته است. یکی از شرایط اسرائیل توافق جداگانه با لبنان و سوریه است اما دمشق مخالف این مساله بوده و می‌گوید همه اعراب باید در یک سوی میز مذاکرات و اسرائیل هم در سوی دیگر قرار بگیرند.
هر کشور عرب که به توافقی با اسرائیل دست می‌یابد سوریه بیش از پیش در انزوای سیاسی قرار می‌گیرد و موضعش ضعیف‌تر می‌گردد. به همین دلیل ساز مخالف می‌زند.
امروزه سوریه و اسرائیل در مذاکرات صلح خاورمیانه دو روش مجزا را پیش گرفته و در دو جهت حرکت می‌کنند. البته در این راستا صهیونیست‌ها موفق‌تر بوده‌اند و اگر بیروت هم از دمشق پیروی و تبعیت می‌کند صرفاً به دلیل وابستگی شدید این کشور به سوریه است. سوریه مایل بود خود ابتدا به صلح با اسرائیل دست بیابد و بلندیهای جولان را از آن خود بکند اما عرفات پیشدستی کرده و در صلح پیش قدم شد. وضعیت جدید سبب گردید سوریها که قافیه را باخته بودند موضع مخالف گرفته و به ضدیت با کسانی برخیزند که به توافق با صهیونیست‌ها می‌رسند. اما آنها نیز به خوبی می‌دانند قادر به متوقف کردن این روند نیستند و به دلیل وابستگی سران، روند سازش ادامه خواهد یافت. ‌