همایون دارایی
یک مقام آمریکایی دو روز پیش سفر خود به کشورهای مکزیک، عربستان و کویت را برای ترغیب کشورهای تولیدکننده نفت جهت افزایش و کاهش قیمت جهانی آغاز کرد.
ایالات متحده در سطح جهانی نفت دارای دو وجه متضاد است نخست آنکه این کشور پس از عربستان سعودی با تولید حدود 8 میلیون بشکه نفت در روز بزرگترین تولیدکننده نفت جهان است و از سوی دیگر آمریکا با واردات بیش از 9 میلیون بشکه بزرگترین واردکننده نفت است از این روز برای این کشور هرگونه تغییر بهای جهانی نفت تأثیرات گستردهای در سطح این کشور دارد.
امروزه روند کاهشی بهای نفت از سقوط فوقالعاده 98 به روندی رو به افزایش تبدیل شده است و اعضای اوپک با کنترل تولید خود موفق شدهاند بهای نفت اوپک را از متوسط 28/12 دلار در هر بشکه سال 98 به سطح 25 دلار در فوریه سال جاری میلادی برساند.
بر هیچ کس پوشیده نیست که اوپک عامل روند کنونی افزایش بهای نفت است روندی که بهای نفت وست تگزاس اینترمدیت را در هفته گذشته به رفم باور نکردنی 30 دلار در هر بشکه که در 10 سال گذشته بیسابقه بوده رساند.
در واقع کاهش تولید اوپک و افزایش مصرف در سطح جهانی به ویژه در آمریکا سبب شده تا بهای نفت افزایش یابد.
میلیون بشکه دو روز
اوپک در حالی با تولید 26 میلیون بشکه نفت پا به سال 2000 گذاشت که 11 کشور عضو این سازمان دارای حداقل توان تولید 43 میلیون و 967 هزار بشکه نفت در روز میباشند از سوی دیگر سه مصرفکننده عمده نفت جهان شامل آمریکا، گروه اروپایی شامل آلمانی، فرانسه، ایتالیا و انگلستان و ژاپن در طول سالهای گذشته عمداً شاهد رشد مصرف بودهاند.
در حال حاضر تقاضا 300 هزار بشکه در روز بیشتر از عرضه است و از این رو بهای نفت رو به افزایش است.
در حال حاضر جهان صنعتی و بویژه آمریکا در برابر دو راه حل عمده قرار دارد.
1- بهرهگیری از مخازن استراتژیک نفتی و رویاروی با احتمال افزایش بیشتر بهای نفت در سال آینده
2- ترغیب کشورهای اوپک برای افزایش تولید
در شرایط کنونی افزایش بهای نفت از نظر پارهای از اعضای اوپک مطلوب نیست که مهمترین عضو اوپک عربستان سعودی در این طیف قرار دارد از نظر عربستان سعودی تغییر بهای نفت بیش از 10 درصد نشاندهنده عدم سلامت بازار بوده و ثبات بازار بیش از بهای بالا مورد توجه است از سوی دیگر به نظر میرسد تحمل مصرفکنندگان نفت نیز در جهان به سرآمده بهای بنزین در آمریکا به سطح 6/1 دلار در هر گالین رسیده و دولت این کشور با هدف کمک به اقشار ضعیف پرداخت 200 میلیون دلار کمک را در دستور کار خود قرار داده است افزایش بهای نفت همچنین ادامه رشد اقتصادی و پیشبینیهای صورت گرفته در مورد تورم را با تردید جدی مواجه خواهد کرد در حال حاضر اعضای اوپک ضمن حفظ اتحاد و همبستگی خود که عامل غلبه این کشورها بر بحران کاهش بهای نفت در سال 98 بوده باید بکوشند ضمن ایجاد باب گفتوگو با کشورهای عمده مصرفکننده و با دریافت امتیازاتی نسبت به تثبیت بازار تا فرا رسیدن اجلاس آتی اپک اقدام کنند همچنین اعضای اوپک باید بدانند در حال حاضر چهار عضو این سازمان از جمله ونزوئلا، عربستان سعودی، ایران و کویت دارای بیش از 700 هزار بشکه توان تولید روزانه مازاد بر میزان تولید کنونی هستند و هرگونه ناهماهنگی در اتخاذ تصمیم مناسبی میتواند با تخریب اتحاد میان اعضای اپک به تضعیف واقعی سازمان بیانجامد که دو سال قبل سازمانی در حال مرگ توصیف میشد.