«مصر از مدتها پیش جزء همپیمانان کلیدی غرب و اسرائیل بوده است، اما پس از انقلاب اخیر در این کشور، فشارها برای ایجاد تغییر در روابط بینالمللی با افزایش مواجه شده است.»
به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، پایگاه اینترنتی شبکهی بی.بی.سی در گزارشی در خصوص سیاستهای خارجی مصر و تغییرات آن در دولت جدید این کشور آورده است:
«در انقلاب مصر، اصلاح طلبان نه تنها خواستار تغییرات داخلی بودند بلکه تغییر در سیاستهای خارجی این کشور نیز جز مطالبات آنها بود.
در حال حاضر این حس میان مردم مصر وجود دارد که کشورشان دیگر همچون گذشته نقش تاثیرگذاری در جهان عرب و آفریقا ندارد.
بخش پایانی سخنان نبیل العربی، وزیر امور خارجه مصر به این صورت بود که "ما در حال بازبینی منافع کلیدی خود در سیاست خارجی هستیم."
یک تحلیلگر مصری میگوید: ما هم اکنون کشوری متمدن و باستانی هستیم و باید نگاهی متفاوت نسبت به آمریکا و اروپا داشته باشیم. ما شایستگی مورد احترام قرار گرفتن از سوی کشورهای جهان را داریم.
تحلیلگر دیگری میگوید: ما طی 30 سال گذشته استراتژی مشخصی (در روابط بینالمللی) نداشتهایم؛ به خصوص پس از انقلاب اخیر لازم است از فلسطین و جهان اسلام و جهان عرب بیشتر حمایت کنیم.
این پیام به گوش افرادی که در مصر در مسند قدرت قرار دارند، رسیده است. در وزارت امور خارجهی این کشور، جایی که نبیل العربی چندی پیش سمت وزیری را برعهده گرفته است، این آگاهی وجود دارد که استراتژی و دیپلماسی جدید باید نسبت به قبل متفاوت باشد. نبیل العربی به خوبی میداند که رویهای که باید در پیش بگیرد باید با رویه گذشتگان تفاوت داشته باشد.
وی در مصاحبه با خبرنگار شبکه بی.بی.سی میگوید: این موضوع را از زمان آغاز فعالیتهای این دولت به وضوح مشخص کردهایم که ما برگی جدید در روابط خارجی رقم خواهیم زد.
تفاهمنامه صلح مصر با اسرائیل مدتهاست به عنوان پایه و اساس روابط منطقهای قاهره به شمار میرود. این موضوع همچنین به مصر کمک کرد تا یکی از همپیمانان اصلی استراتژیک غرب محسوب شود و بتواند مبلغ 1.4 میلیارد دلار از آمریکا به عنوان کمک نظامی و اقتصادی دریافت کند.
این موضوع در حالی است که مردم مصر در اقدامات انقلابی اخیر، پرچم اسرائیل را در میدان التحریر قاهره به آتش کشیدند و برای اعتراض در مقابل سفارت رژیم صهیونیستی تجمع کردند.
در حالی که حاکمان نظامی موقت متعهد شدهاند در خصوص بررسی تفاهم نامههای دولت پیشین مصر پس از انتقال قدرت، تصمیمهای لازم اتخاد شود، برخی مقامات ظاهرا هیچ گونه نگرانی در مورد خشم فعالان مصری که به اعتراض در مقابل سفارت رژیم صهیونیستی پرداختهاند، ندارند. به نظر میرسد این اعتراضها با هدف قطع روابط دیپلماتیک و اقدامات بیشتر برای کمک به بهبود شرایط نوار غزه بوده است.
بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل دربارهی تحولات اخیر در کشور همسایه مصر ابراز نگرانی کرده است. عاموس گلعاد، سفیر سابق اسرائیل در مصر میگوید: اکنون ما باید تمام تلاش خود را انجام دهیم تا ثبات در مصر برقرار شود و در خصوص سیاستها نگران نباشیم. ما کارهای زیادی انجام میدهیم، اما بهتر است در این باره سخنی به میان نیاوریم. مردم میگویند مطرح کردن این مسائل ممکن است به گونهای منفی تعبیر شود.
وزیر امور خارجهی مصر در پاسخ به پرسش خبرنگار بی.بی.سی در خصوص معقول و منطقی بودن نگرانیهای اسرائیل میگوید: به طور قطع تمام تفاهمنامهها مورد احترام هستند.
وی تاکید دارد، مصر همچنان نقش مهم خود را در حل و فصل مناقشات اسرائیل و جهان عرب ایفا خواهد کرد. دیگر زمان آن فرا رسیده که تفکر دربارهی نحوه عملکرد در مناقشات را کنار بگذاریم و به پایان دادن به مناقشات فکر کنیم.
وی در ادامه خاطرنشان کرد: دو طرف بارها پشت میز مذاکره نشستهاند و در خصوص همه مسائل به مذاکره پرداختهاند. آنها میدانند که در چه موقعیتی قرار دارند و چه چیزی را میتوانند قبول کنند، در نتیجه هماکنون زمان انعقاد تفاهم نامه فرا رسیده است.
همزمان با اینکه مصر به دنبال گشایش فصلی نو در روابط بین المللی خود است، این کشور سعی دارد روابط خود با ایران را بهبود بخشد. نبیل العربی در نخستین کنفرانس خبری خود گفت: ایران کشور دشمن نیست.
در حالی که مذاکرات رسمی میان ایران و مصر هنوز برگزار نشده است، حرفهایی در خصوص بازگشایی سفارتخانه در دو کشور به گوش میرسد.
قاهره همچنین از ارتباطات سیاسی با لبنان و حزب الله استقبال کرده است. نخست وزیر مصر همچنین قصد دارد برای حل مناقشات مربوط به تقسیم آب به سه کشور حوزهی رود نیل سفر کند.
در هر حال، خیزشهای مردمی در سایر کشورهای عربی برای مصر- به عنوان کشوری که انتظار میرود نقش رهبری خود را از سر گیرد- یک دو راهی به شمار میرود.
وزیر امور خارجهی مصر میگوید: ما باید این مساله را مد نظر داشته باشیم که اقداماتی که مردم در برخی کشورهای عربی انجام میدهند، صرفا مسائل داخلی هستند.
در کشور همسایه لیبی که بالغ بر یک میلیون مصری در آن به سر میبرند، به گفتهی وزیر امور خارجه مصر اولویت اصلی متوقف کردن خونریزیها است. نبیل العربی میگوید: موضع ما در این خصوص بیطرف است.
تیتر روزنامههای مصر مملو از وقایع داخلی این کشور و نیز ادامه اعتراضهای ضد دولتی در خاورمیانه است.
با این حال در حال حاضر درگیری با مسائل داخلی و عدم اطمینان در خصوص آیندهی مصر منجر به سردرگمی در تصمیمگیریهای مربوط به سیاست خارجی این کشور میشود.
ماکس رودنبک، تحلیلگر مسائل خاورمیانه در هفته نامه اکونومیست میگوید، عدم تغییر در منافع ملی از عواملی است که فردی را که قدرت را در دست میگیرد، محدود خواهد کرد.
وی میگوید: تقریبا هر فردی چه از آزادیخواهان غرب چه نمایندگان اخوان المسلمین میخواهند مصر مستقلتر باشد و نقش خود را در منطقه با قدرت ایفا کند.
وی خاطرنشان کرد: تصور میکنم ما در مصر شاهد فاصله گیری از آمریکا خواهیم بود که این موضوع در روابط اسرائیل و مصر بیتاثیر نیست. اما تمام احزاب در مصر حتی اخوان المسلمین به اتفاق اعلام کردهاند که به تفاهم نامهی صلح کمپ دیوید احترام میگذارند.»