محمدجواد امین مقدسی
جنگ نرم یا جنگ روانی، نوع بسیار پیچیده و پنهان از عملیاتهای سیاسی، فرهنگی و اطلاعاتی قدرتهای بزرگ جهانی است که با هدف تغییرات دلخواه و مطلوب در کشورهای مورد هدف خودشان انجام میدهند. هدف از انجام جنگ نرم تغییر در ارزشها، نگرشها و باورهای ملی و فرهنگی ملتهاست. جنگ نرم با قابلیت شکل دادن به علایق، فکر و اندیشه، اخلاق و نوع رفتار بازیگران سیاسی برای دستیابی به قدرت، مطابق با خواست بیگانگان تمرکز دارد، یعنی دیگران را ترغیب کنند همان چیزهایی را بخواهند که دشمنان میخواهند و جایگزینی مناسب برای جنگ سخت جهت تغییر حاکمیتها و دولتهای مستقل است.
بی بی سی فارسی را به جد باید نمونهای بارز از جنگ نرم عنوان داشت. رسانهای با رویکرد مزورانه، معاند و مخالف در قبال تحولات داخلی و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران؛ رسانهای با سیاست به اصطلاح بیطرفانه که هدفی جزء ایجاد شکاف میان دولتها و ملتها را دنبال نمیکند و در این فضا است که میتواند منویات مورد نظر دولتهای استعمارگر را که تحت عنوان جنگ نرم بازگو شد، به اجرا در آورد. این گونه سیاست در اقصی نقاط جهان بدون توسل به خشونت و قدرت نظامی و بلکه با گسترش شعارهای جذاب همچون دموکراسی خواهی، احقاق حق و عدالت و مبارزه با استبداد صورت میگیرد.
رسانههایی همانند بی بی سی فارسی را باید به جد از ابزار و منابع جنگ نرم بیان داشت که سعی بر آن دارند با استفاده از نیروهای انسانی، نویسندگان، شهروندان، نخبگان، تحصیل کردگان خارج از کشور ارزشهای سیاسی بیگانگان را در محیط داخل ترویج، تشویق و یا منتقل کنند. نمونه بخش به بخش این موارد را میتوان در سیاست رسانهای این گونه بنگاههای خبر پراکنی همچون بی بی سی دید، به گونهای که دولتهای حامی آنها برای دستیابی به این اهداف حاضر به هرگونه سرمایه گذاری مادی و معنوی حتی به صورت چندین برابر جنگهای سخت هستند و حتی توانستهاند با پیگیری این شکل به موفقیتهایی نایل آیند. اتفاقات بروز یافته در برخی از کشورهای اروپای شرقی، گرجستان و در نهایت منطقه قفقاز که انقلابهای مخملی در آن رخ داد را میتوان در این دسته برشمرد. حال سئوال این است چگونه میتوان در برابر این شکل تهاجمات ایستاد؟
پاسخ به این پرسش را باید در بیانات مقام معظم رهبری جست، ایشان در دیدار با اعضای مجلس خبرگان رهبری این گونه بیان داشتند: "امروز جنگ نظامی خیلی محتمل نیست، نمیگوییم به کلی منتفی است، اما خیلی محتمل نیست، لکن جنگی که وجود دارد، از جنگ نظامی اگر خطرش بیشتر نباشد، کمتر نیست اگر احتیاط بیشتری نخواهد، کمتر نمیخواهد.
در جنگ نظامی دشمن به سراغ سنگرهای مرزی ما میآید، مراکز مرزی ما را سعی میکند نابود سازد تا بتواند در مرز نفوذ کند، در جنگ روانی و آنچه که امروز جنگ نرم گفته میشود در دنیا دشمن به سراغ سنگرهای معنوی ما میآید که آنها را منهدم کند. به سراغ ایمانها، معرفتها، عزم ها، پایهها و ارکان اساسی یک نظام و یک کشور. دشمن به سراغ اینها میآید که اینها را منهدم کند و نقاط قوت را در تبلیغات خود به نقاط ضعف تبدیل کند؛ فرصتهای یک نظام را به تهدید تبدیل کند. این کارهایی است که دارند میکنند؛ در این کار تجربه هم دارند و تلاش زیادی هم دارند، ابزار فراوانی هم در اختیارشان هست، باید ابعاد دشمن و ابعاد دشمنی را بدانیم تا بتوانیم بر او فائق بیاییم. البته ما مدد الهی داریم، کمک غیبی داریم بدون شک این را انسان دارد مشاهده میکند. لکن ما مادامی که هو شیارانه، آگاهانه در میدان نباشیم، تدبیر لازم را به کار نبریم،کمک الهی به سراغ ما نخواهد آمد".
سر فصلهایی که مقام معظم رهبری در این نشست به آن اشاره داشتند را میتوان حفظ سنگرهای معنوی، تربیت اسلامی جوانان و خود باوری دانست که از این طرق میتوان در این جبهه بر دشمن فائق آمد.