بحران اکراد ترکیه (بخش بیست و دوم)

به قلم: هنری جی بارکی
از این‌رو ترکیه مجبور است راه‌حل‌های دیگری را برای فیصله دادن به موضوع اکراد امتحان کند. تجربه اسپانیا در استان‌های «کاتالونیا» و «باسک» می‌تواند در این زمینه راهنما و مفید باشد. در خصوص دو استان یادشده اسپانیا قدرت را از حکومت خودکامه و مستبد فرانسیسکو فرانکو گرفت و ترتیبات سیاسی‌ای باب کرد که خودمختاری فرهنگی و سیاسی محلی فراوانی به این مناطق داد. خودمختاری فرهنگی سلطه و نفوذ حکومت اسپانیا را بر این مناطق تضعیف نکرد و مراکز و مناطق مذکور یاد گرفتند که به جای درگیری و ایجاد مناقشه، با یکدیگر همکاری کنند. احساسات دیرهنگام برای کسب استقلال، و در منطقه باسک، باقی مانده گروه‌های تروریست زیرزمینی وحدت و یکپارچگی اسپانیا را تضعیف نکرده‌اند. با این تحولات اسپانیای جدید و آزادمنش‌تر شکوفا شده است و این امر نشان می‌دهد که تحکیم و صلابت دمکراتیک و رشد اقتصادی با تفویض اختیارات به مناطق و دادن خودمختاری با آنها تضاد و منافاتی ندارد.
بنابراین برای کسب چنین نتایجی و دور کردن اکراد از (پ-ک-ک)، مقامات ترکیه مجبورند که ابتکار عمل را به دست گرفته و اصلاحات سیاسی‌ای را دنبال کنند که خودمختاری فرهنگی اکراد را به رسمیت بشناسد. این خودمختاری باید شامل حق تعلیم، سخن گفتن و نوشتن به زبان کردی، و نیز تشکیل احزاب سیاسی و دیگر انجمن‌هایی باشد که به اعتلای فرهنگ کردی کمک می‌کند. البته این حقوق مادامی باید به آنها داده شود که از شورش و ایجاد خشونت طرفداری نمی‌کنند. در حزب تازه شکل گرفته دمکراسی، ترکیه این فرصت را دارد که موارد فوق را امتحان کند. به علاوه ترکیه مجبور خواهد بود که اقدامات ذیل را نیز به انجام برساند:
انحلال سازمان‌ها و مؤسساتی که برای سرکوب اکراد استخدام کرده یا تشکیل داده است همچون گارد روستاها، لغو قوانین فوق‌العاده، خاتمه دادن به اقداماتی چون کوچ اجباری مردم روستائی شرق و جنوب شرقی، اصلاح سیستم قضائی، و از بین بردن این افسانه که اکراد ترک‌های منحرف و سرگردان هستند و بنابراین باید یا از طریق همرنگ شدن با ترک‌ها یا در صورت لزوم با استفاده از زور ترکیت خود را دوباره به دست آورند. این روند آزادمنشی سیاسی حتی ممکن است تفویض قدرت سیاسی واقعی به نهادهای منتخب محلی در مناطق کردنشین را نیز شامل شود، با استدلال می‌توان گفت تمامی مردم ترکیه از عدم تمرکز قدرت سیاسی در کشور نفع خواهند برد.
البته برداشتن این گام‌ها به هیچوجه آسان نیست. اجرای این گام‌ها احتیاج به زمان دارد و با شک و بدگمانی از سوی اکراد و خصومت و دشمنی از سوی مردم ترکیه مواجه خواهد شد، برخلاف اسپانیا ترکیه نمی‌تواند پس از ده‌ها سال حکومت استبدادی، به حسن نیت سیاسی حاصل از انتقاد از استبداد به دموکراسی تکیه کند. ترکیه برای شکستن این حلقه و زنجیره خشونت و نیز به دست آوردن زمان، لازم است طرح جسورانه و خلاقی را در قبال اکراد اجرا کند. در این زمینه است که ترکیه می‌تواند روی کمک غرب حساب کند.