بحران اکراد ترکیه (بخش چهارم)

لیکن در اواخر ماه مه یک جوخه از نیروی (پ-ک-ک) با نقض صریح آتش‌بس به سربازان بی‌دفاع ترکیه حمله کرده و آنان را به قتل رساندند. برای ترک‌ها که هیچ‌گاه به صداقت و درستی «اوجالان» ایمان نداشتند حمله مذکور نشان‌دهنده پایان آتش‌بس بود که خود در ابتدا از احترام به آن و رعایتش امتناع می‌کردند. از سرگیری موج خصومت‌ها و خشونت‌ها فشار مضاعفی را بر (پ-ک-ک) وارد آورد تا نشان دهد تا چه حد توانایی ضربه به منافع دولت ترکیه را دارد. از جمله اقدامات حزب (پ-ک-ک) علیه دولت ترکیه می‌توان به اقدامات ذیل اشاره نمود: حملات ماه ژوئن سال 1993 به نمایندگی‌های توریستی و دیپلماتیک ترکیه در سرتاسر اروپا، پرتاب نارنجک در شهر توریستی آنتالیا و ربودن چندین تن از توریست‌های اروپای غربی در اواخر تابستان. اقدامات اخیرالذکر به قصد تضعیف وجهه بین‌المللی دولت ترکیه و نیز ضربه به صنعت توریسم آن طراحی شده بود.
واکنش ترکیه:
واکنش دولت ترکیه در قبال این موج شدید آشوب‌ها متفاوت بوده است. گاه برخی حقوق فرهنگی اکراد را به رسمیت شناخته است و گاه با رد این حقوق به سرکوب شدید و آشکار آنان پرداخته است. توانایی چند «گروه» معدود برای ایجاد چنین مشکلات و قتل و غارت موجب حیرت دولت است. بنا به اظهار نظر مقامات ترک یکی از گروه‌های فوق‌الذکر حزب (پ-ک-ک) است. گیج و مبهوت بودن دولت - و نیز تردید در اتخاذ سیاست‌هایش در قبال مقامات عالی‌رتبه و برگزیده دولت است، مشغول ارائه رهنمودهایی برای تنبیه ناقضان حقوق بشر، به خصوص در مناطق شرقی و جنوب شرقی بود.
مرگ اوزال در آوریل سال 1993 نه تنها ترکیه را از داشتن پرذوق و استعدادترین و خلاق‌ترین رهبر خود به خصوص در مورد این مسئله (موضوع اکراد) محروم ساخت بلکه یک خلاء سیاسی نیز در کشور پدید آورد. انتخاب دمیرل برای جانشینی و نیز جنگ و دعوای طویل‌المدت در داخل حاکم راه راست برای یافتن جانشینی برای دمیرل به عنوان نخست‌وزیر توجه رهبری را از مسئله کردستان منحرف کرد. انتخابات نخست‌وزیر جدید تانسو چیللر موقعیت تندروها را در آنکارا تقویت کرد. عدم تجربه وی در زمینه امنیتی و سیاست خارجی انتظاری که عمده توجه وی و دولت او معطوف مسائل اقتصادی گروه و نیز احتمال جدی به خطر اکراد - بیانگر اختلاف‌نظر در میان مقامات دولتی در مورد نوع واکنش اتخاذی است. تاکنون در قبال آشوب‌ها سه پاسخ عمده دنبال شده است.
عدم پذیرش هویت کردی
تا همین اواخر دولت ترکیه در قبال مسئله کردستان شیوه عدم پذیرش هویت کردی را اتخاذ کرده بود. نه تنها هیچ کتاب یا روزنامه و مجله‌ای به زبان کردی به چاپ نمی‌رسید بلکه نوشتن و صحبت کردن به زبان کردی نیز ممنوع بود. در واقع دولت اینگونه تظاهر می‌کرد که اکراد نیز تیره‌ای از نژاد ترک هستند و باید خود را با جریان فرهنگی ترک‌ها هماهنگ کرده و در آن حل شوند. از این‌رو رسانه‌های تحت کنترل دولت و یا خصوصی هیچ‌گاه از اکراد به عنوان کرد یاد نمی‌کردند بلکه آنان را یاغی و جدایی‌طلب می‌دانستند. هنوز هم بخش اعظمی از سیاستمداران ترک چنین ایده و مرامی دارند. علاوه بر گروه‌های جناح راستی ملی‌گرا، سیاستمداران جناح چپ نیز عنوان داشته‌اند که ماهیت اصلی مشکل کردستان یک ماهیت اقتصادی است، بدین مفهوم که اگر محرومیت و فقر از این منطقه رخت بربندد آشوب کردستان نیز به راحتی خاتمه خواهد یافت.