* در طول هشت سال مسئولیت شما به عنوان نخستوزیر نظام جمهوری اسلامی ایران، نوع رابطه شما و هیئت دولت با حجتالاسلام حاج سیداحمد خمینی(ره) و نقش ایشان در تصمیمگیریهای مهم مملکتی چگونه بود؟
ارتباط دائمی با دولت خدمتگزار
** مهندس موسوی: با عرض تسلیت این مصیبت بزرگ و جانگداز به بیت مکرم حضرت امام قدسالله سره الشریف در جواب سئوال اول باید عرض کنم، دولت خدمتگزار خود را متعهد میدید که به طور دقیق، در خط سیاسی و اقتصادی و فرهنگی حضرت امام (قدس سره) حرکت کند. به همین دلیل، ضمن پیگیری رهنمودهای ایشان در سخنرانیها و یا مناسبتهای مختلف، بنده توفیق ملاقاتهای مکرری را با ایشان داشتم.
در این جلسات، ضمن ارائه گزارشهای لازم، ایشان رهنمودهای مستقیمی در مورد نحوه جریان امور میداند. گاهی نیز این رهنمودها، به دلیل فوریتها و مناسبتهای مختلف، توسط فرزند گرامی ایشان مرحوم حجتالاسلاموالمسلمین حاج سیداحمد آقا ابلاغ میشد. برخی اوقات نیز، احتیاج به ارسال یک پیام فوری یا اطلاعاتی به محضر مبارک حضرت امام (قدس سره) پیش میآمد که در چنین مواقعی به طور معمول، باز از طریق مرحوم حاج سیداحمد آقا اقدام میشد.
به همین دلیل، در طول هشت سال خدمت این جانب، یک ارتباط دائمی بین این جانب و ایشان وجود داشت. در اغلب ملاقاتهایی که با حضرت امام رحمتالله علیه داشتم ایشان نیز حضور داشتند و کاملاً محسوس بود که ایشان، مورد اعتماد وثوق حضرت امام (قدس سره) قرار دارند.
*در مورد نقش ایشان در مجمع پنج نفره و آنچه که از نظرات ایشان تصویب شد آیا مطلبی را به خاطر دارید یا خیر؟
بهترین جلسات سه قوه در منزل ایشان
** مهندس موسوی: «جلسه پنج نفره»، که به جلسه رؤسای سه قوه مشهور گشته بود، در واقع یک جلسه مشورتی و هماهنگی و تبادل اطلاعات بود. البته در طول هشت سال عمر دولت خدمتگزار، مواردی نیز پیش میآمد که حضرت امام (قدس سره)، مواردی را به صورت مشخص جهت تصمیمگیری به این جلسه ارجاع میفرمودند. ولی این موارد، جنبه دائمی نداشت. مرحوم حاج سیداحمد آقا در این جلسات، یک عضو فعال بودند. جلسات به صورت نوبهای در دفاتر رؤسای محترم سه قوه و دفتر این جانب و گاهی نیز در منزل حاج سیداحمد آقا تشکیل میشد. به اعتقاد من، به یادماندنیترین این جلسات، همانهایی بود که در منزل ایشان تشکیل میشد و در آن محفل بسیار گرم و معنوی و مهم، حضرت امام (قدسالله) نیز معمولاً برای یکی، دو ساعت شرکت میفرمودند.
مرحوم حاج سیداحمد آقا، به دلیل وسعت اطلاعات سیاسی و قدرت تحلیل بالا، یک عضو فعال و مؤثر در این جلسات بودند و در عین حال، به طور معمول اگر حضرت امام(قدس سره) پیغامی برای جلسه داشتند و یا برعکس، توسط ایشان این امر مهم انجام میگرفت.
* نقش ایشان در نحوه ارتباط و آگاهی حضرت امام خمینی(س) از مسائل کشور چگونه بود؟
فردی شایسته برای ارتباطات رهبری
** مهندس موسوی: ایشان، شایستهترین فرد برای ارتباطات حساس نهاد رهبری با بقیه نهادها و شخصیتها بود. آن کسانی که از نزدیک در جریان امور بودند میدانند که این وظیفه، تا چه اندازه شاق و حساس و پیچیده بود.
* به نظر میرسد ایشان، به عنوان یک شخص صاحبنظر و مشاوری امین و وفادار برای حضرت امام(س) بودند. حضرت عالی این نقش را چگونه تبیین میکنید؟
جسور، خلاق و مورد اعتماد
** مهندس موسوی: مرحوم حجتالاسلام حاج سیداحمد آقا، همانطور که در سئوال نیز اشاره شد یک مشاور امین و وفادار برای حضرت امام قدسالله سره الشریف بودند و فراتر از نکته مهم بالا، گوناگونی فراوان وظایف دفتر رهبری و جنبههای متنوع سیاسی و فرهنگی از وظایف، شرایط استثنایی کشور به هنگام اوایل انقلاب و نیز در طول جنگ، کاملاً نشاندهنده نقش استثنایی مرحوم حاج سیداحمد آقا در طول انقلاب است. ایشان میبایست در کوران بحرانها و مشکلات و در میان گرایشهای مختلف سیاسی بین گروهها و فراوانی اطلاعاتی که به سوی دفتر رهبر کبیر انقلاب روان بود شرایط مناسبی را برای تصمیمگیریهای رهبر به وجود آورند و این همه، ایجاب میکرد که فردی بسیار جسور و خلاق و مورد اعتماد در کنار حضرت امام (قدس سره) حضور داشته باشد.
گذشته از مطالب بالا، که به اجمال اشاره شد صیانت و حراست از جان و سلامت حضرت امام (قدس سره) مقولهای بسیار پیچیده بود که شاید به نظر بسیاری که از دور ناظر امور بودند ساده به نظر برسد. به هر حال، مرحوم حاج سیداحمد آقا در این زمینه نقش تعیینکننده داشتند.
* اگر در زمینه ابعاد مختلف شخصیت ایشان مطلبی به نظر حضرت عالی میرسد ذکر بفرمایید.
عدالتطلبی و طرفداری از مستضعفین
** مهندس موسوی: مرحوم حاج سیداحمد آقا ویژگیهای بسیاری را از حضرت امام (قدس سره) به ارث برده بودند. شجاعت ایشان، بیتکلفی، عدالتطلبی، طرفداری از مستضعفین و قدرت روحی ایشان در شرایط حساس، وجود ایشان را برای نظام مقدس جمهوری اسلامی کارآمد کرده بود. به ویژگیهای بالا باید اضافه کنم: تلاش ایشان برای جمع کردن بین سنتگرایی و تجددطلبی که برای ایفای یک نقش ملی بسیار حیاتی است. خدا او را رحمت کند. او، یار صمیمی و کارآمد برای حضرت امام قدس الله سره الشریف و فردی دلسوز برای مردم و انقلاب اسلامی بود.