حربه‌ای سیاسی به نام حقوق بشر

 در قطعنامه ای که شورای حقوق بین الملل سازمان ملل در هفته اول فروردین امسال علیه ایران صادر کرد، بعداز اعلام نگرانی هایی که همیشه در قطعنامه ها تکرار می شود- به تفصیل بعداً مورد بررسی قرارمی گیرد- تصویب شد، یک گزارشگر ویژه راجع به وضعیت حقوق بشر جمهوری اسلامی ایران تعیین شود که این گزارشگر یک گزارش موقت به اجلاس 66 مجمع عمومی سازمان ملل و یک گزارش هم به نشست نوزدهم حقوق بشر ارائه دهد. در مورد وضعیت حقوق بشر جمهوری اسلامی ایران، از دولت جمهوری اسلامی ایران هم خواسته شد که به طور کامل با این عامل گزارشگر ویژه همکاری بکند و به این گزارشگر اجازه بازدید از کشور را بدهد. در صورتی که نیاز باشد و ضرورت داشته باشد.
در تصویب این قطعنامه چینش آراء این گونه بوده است که با توجه به حذف لیبی از عضویت حقوق بشر از بین 46 کشور عضو حقوق بشر 22 رأی به نفع این قطعنامه صادر شده است. این کشورها رأی مثبت داده اند: آرژانتین، بلژیک، برزیل، شیلی، فرانسه، گواتمالا، مجارستان، ژاپن، مولداوی، مکزیک، نروژ، لهستان، مالدیو، کره جنوبی، سنگال، اسلواکی، اسپانیا، سوییس، اکراین، انگلستان، آمریکا و زیمبابوه. 7 کشور عضو شورای حقوق بشر به این قطعنامه رأی منفی دادند که این کشورها شامل بنگلادش، چین، کوبا، اکوادور، موریتانی، پاکستان و روسیه هستند. 14 کشور هم به این قطعنامه رأی ممتنع داده اند، بحرین، کامرون، جیبوتی، گابن، غنا، اردن، مالزی، نیجریه، عربستان سعودی، تایلند، اوگاندا و اروگوئه هستند.
بانی اصلی این قطعنامه دوکشور آمریکا و سوئد و چند کشور کوچک دیگر بودند، در ارائه این قطعنامه نماینده کشور سوئد اعلام کرد، تعیین این گزارشگر ویژه مکانیزمی است برای اینکه نقض حقوق بشر در ایران مورد توجه قراربگیرد.
نماینده کشور آمریکا چند نکته را مطرح کرده است؛ از جمله اینکه ایالات متحده آمریکا نسبت به نقض حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران نگران است و در سالهای اخیر حقوق بشر در ایران رعایت نمی شود و وضعیت حقوق بشر در ایران بعداز گزارشی که درباره این کشور در سپتامبر 2010 (م) به مجمع عمومی داده شد رو به وخامت گذاشته است و از جمله به مواردی مثل اعدام افراد، اعمال شکنجه و همچنین سنگسار اشاره می کند.
از جمله افرادی که در مخالفت با این قطعنامه صحبت کرده اند، نماینده کشور پاکستان به عنوان عضوی از کشورهای کنفرانس اسلامی به این نکته اشاره کرد که کار شورای حقوق بشر باید به گونه ای انجام شود که مبنای آن بر گفت وگوی بین کشورها باشد و همچنین اشاره می کند به اینکه وضعیت حقوق بشر کشورها باید (در قالب بررسی دوره ای جهانی (-UPR-)، به صورت برابر بین همه کشورها انجام شود. همچنین نماینده پاکستان به نکته دیگری هم که اشاره نمود و آن این که باید شورای حقوق بشر به گونه ای عمل کند که به سرنوشت کمیسیون حقوق بشر که در واقع این شورا جایگزین آن است دچار نشود، چون ما می دانیم یکی از انتقاداتی که به کمیسیون حقوق بشر وارد بوده، رویه سیاسی است که در پیش گرفته است. کشورهای جهان سوم با تلاش بسیار شورای حقوق بشر را جایگزین کمیسیون حقوق بشر کرده اند.
این توضیح هم لازم است که در خود حقوق بشر مکانیزمی طراحی شده است که به آن اشاره شد، یعنی UPR که براساس آن پرونده حقوق بشری تک تک کشورها بررسی می شود و این کشورها در آن قالب باید به توصیه کشورهای دیگر توجه کنند.
در این نشست نماینده ایران به چند نکته اشاره کرد: کشور اصلی که این قطع نامه را سامان داده، کشور ایالات متحده یا آمریکا است که درکمیسیون حقوق بشر سابق رفتارش به گونه ای بوده که نزدیک بود از عضویت در این کمیسیون معلق شود (قابل ذکر است که آمریکا ابتدا بشدت با شورای حقوق بشر و تشکیل آن مخالفت می کرد، و به عضویت آن در نیامد؛ اما بعد از روی کار آمدن آقای اوباما تصمیم گرفت که عضو شورای حقوق بشر شود و تا جایی که می تواند آن را با توجه به اهدافی که دارد هدایت کند) در ادامه نماینده ایران اشاره کرد که در بعد بین المللی ایالات متحده همیشه از اشغال فلسطین توسط اسراییل، از نقض حقوق بشر فلسطینیان و اعراب، حمایت کرده، در عراق و افغانستان هزاران نفر قتل عام شدند، زندانیان در این کشورها توسط آمریکایی ها شکنجه شدند، در ابعاد داخلی هم اشکال مختلفی از تبعیض نژادی، بیگانه هراسی و اشکال دیگری از عدم تساهل علیه گروه های مختلف اعمال می شود و همچنین نقض حقوق بومیان در این کشورها اتفاق می افتد.
در ادامه نماینده ایران اشاره می کند که رویه ایران براساس تاریخچه فرهنگی و مذهبی و همچنین قواعد بین المللی حقوق بشر است و در بعد بین المللی ایران همکاری کاملی با دفتر کمیسیون عالی سازمان بین الملل داشته و همچنین دعوت عامی از گزارشگران حقوق بشر به عمل آورده و گزارشگران تا به حال 6 بار به ایران سفر کرده اند و به این نکته اشاره می کند که پرونده حقوق بشر ایران در همان سازوکار UPR بررسی شده و پذیرفته شده و همچنین به دعوت ایران از کمیساریای عالی سازمان حقوق بشر سازمان ملل در سال جاری اشاره کرد و نیز اشاره می کند که شورای حقوق بشر توسط یک عده ای خاصی اداره می شود و نباید از استانداردهای دوگانه و سیاسی پیروی بکند.
کشورهای دیگری هم به نفع ایران در آنجا صحبت کردند از جمله کوبا و چین.
از جمله کشورهایی که علیه ایران رأی دادند، کشور برزیل بود که در آنجا صحبت کرده و اشاره می کند که از سال 2005(م) دیگر هیچ گزارشگری به ایران وارد نشده است و در ادامه می گوید که نگرانی خاصی که کشور برزیل نسبت به ایران دارد بحث مجازات اعدام است. ایران هیچ گونه مهلتی به اینکه مجازات ممنوع شود تعیین نکرده والبته اشاره می کند که در مورد کشورهای دیگر هم این مسئله مطرح بشود و این استانداردها را رعایت بکنند.
باید این نکته را توجه کرد که شاید مقدمه صدور این قطع نامه از قطع نامه ای است که در مجمع عمومی صادر شد و در آن اجلاس تصویب شد که دبیر کل سازمان بین الملل گزارشی را به شورای حقوق بشر بدهد در مورد وضعیت جمهوری اسلامی ایران.
در این قطعنامه (که آذرماه سال 1389(ش) صادر شده) مقرر شد که دبیر کل سازمان بین الملل گزارشی را به شورای حقوق بشر بدهد و گزارشی که دبیرکل به شورای حقوق بشر داده گزارش منفی است که محتوای آن در ادامه می آید و این گزارش یک چراغ سبز بود که کشورهای آمریکا و سوئد بانی این قطعنامه شدند.
نکته جالب این است که، شاید تنها یک هفته پیش از صدور این قطع نامه، قطع نامه حقوق بشر آمریکا صادر شد؛ که آمریکا بسیاری از توصیه هایی که توسط کشورها در رابطه با بحث حقوق بشر به وی انجام شد را نپذیرفت.
این نکته هم قابل توجه است، کشوری که خودش مشکلات متعددی داشته و به تازگی بحث حقوق بشری آن مورد بررسی قرار گرفته و نتیجه مثبتی نداشته، بانی قطعنامه ای علیه جمهوری اسلامی ایران شده و کشورهای دیگری مثل کانادا هم که هر سال در مجمع بین المللی بانی قطعنامه علیه جمهوری اسلامی ایران می شود وضعیت حقوق بشری نابسامانی دارند.