ناتو و باتلاق لیبی (بخش اول)

ترجمه: سهیلا غلطانی
به نظر می‌رسد رژیم لیبی با وجود بدست آوردن پیروزی‌هایی در میدان جنگ، اکنون بیش از پیش از هر طرف محاصره شده است.
در حال حاضر بسیار زود است دربارة بن‌بست موجود برای قذافی صحبت شود. دست‌کم می‌توان گفت مدت کوتاهی است وضع ارتش او پس از چند هفته نوسان و بی‌ثباتی در بنغازی، به ثبات رسیده و همین امر زمینه را برای فعالیت‌های دیپلماتیک بیشتر، مهیا کرده است.
در حال حاضر نه فقط در جریان جنگ وقفة‌ قابل ملاحظه‌ای پیش نیامده است، بلکه درگیری‌های خشونت‌بار بین مزدوران قذافی و نیروهای مخالف در شهرهای مختلف از جمله «بریقه» که تصفیه‌خانه‌های نفت در آنجا قرار دارد، همچنان در جریان است.
علیرغم رسیدن کمک‌های بشردوستانه از طریق دریا، شهر «مصراته» که سنگر گروه‌های مخالف قذافی است هنوز توسط طرفداران قذافی تهدید می‌شود. از طرف دیگر پس از فروکش کردن کوتاه مدت حملات هوایی ناتو، مواضع نیروهای قذافی همچنان زیر حملات شدید قرار دارد.
مزدوران کارآزموده قذافی به دلیل داشتن اطلاعات صحیح از شرایط مخالفان، هنوز تسلیم نشده‌اند و او ممکن است نیروهای تازه نفس خود را در جنوب کشور جایگزین آنها کند. همچنین نیروهای قذافی از شهر «اجدابیا» به مناطق شرقی لیبی که بزرگترین میادین نفتی در آنجا قرار دارد (همه روزه) یورش می‌برند. نیروهای وفادار به قذافی همچنین با حمله به تأسیسات نفتی بندر «طبرق» که یکی از بنادر بزرگ نفتی لیبی است، به این پایگاه صدماتی سنگین وارد کرده‌اند.
از سوی دیگر، پس از نتایج فاجعه‌آمیز عملیات نظامی گروه‌های مخالف قذافی در روزهای نخست جنگ، به نظر می‌رسد اکنون آنها عملیات خود را با نظم بیشتری انجام داده و بیشتر به دستورات فرماندهان جدا شده از ارتش قذافی که به آنها پیوسته‌اند، گوش فرا می‌دهند.
برخی گزارش‌ها حاکی است که نیروهای ویژة ارتش آمریکا و مصر، انقلابیون را آموزش می‌دهند تا بتوانند از سلاح‌های پیشرفتة ضدتانک به درستی استفاده کنند.
علیرغم ادعاهایی مبنی بر ضعف نیروهای مخالف، حملات مداوم و سنگین نیروهای وفادار به قذافی سبب شد تا دوباره انقلابیون دست به حملات تلافی‌جویانه بزنند. به گفته یکی از مقامات امنیتی غرب که از مناطق جنگی لیبی بازدید کرده است، نیروهای مخالف، نزدیک جاده‌ها تجمع می‌کنند و واقعاً نمی‌خواهند بجنگند. آنها بیشتر ژست جنگیدن گرفته‌اند.
دربارة‌ کاهش قدرت انقلابیون و شدت عملیات جنگی علیه آنها و اینکه این ضعف ممکن است منجر به عقب‌نشینی شود، بحث‌های زیادی وجود دارد. چهارم آوریل گذشته ساعاتی قبل از اینکه پنتاگون اعلام کند از فرستادن هواپیماهای جنگی خود به لیبی صرف نظر کرده است و اینکه ترجیح می‌دهد نقش حمایتی خود را افزایش دهد، «علی العیایی» مسئول سیاست خارجی شورای ملی مخالفان در سخنان خود در رم، از ناتو به دلیل کوتاهی در واکنش سریع به آنچه در عملیات زمینی اتفاق افتاده بود، به شدت انتقاد کرد. او گفت شمار زیادی از شهروندان غیرنظامی به دلیل تأخیر ناتو در عملیات، کشته شدند.
اگر آمریکا، فرانسه و انگلیس بهتر عمل می‌کردند، اوضاع بهتر از این می‌شد. ژنرال «عبدالفتاح یونسی» وزیر پیشین کشور لیبی نیز که موضع خود را تغییر داده و اکنون یکی از رهبران نیروهای مخالف است، صحبت‌های او را تأیید کرد. او ناتو را به دلیل انجام عملیات کوچکی در مصراته، به باد انتقاد گرفت و گفت: «محاصرة مصراته می‌توانست خیلی زودتر از اینها تمام شده. این کوتاهی ناتو فقط منجر به کشته شدن بیشتر غیرنظامیان می‌شود.»
یکی از افسران ارشد ناتو ادعا کرد: «اوضاع مصراته مانند سابق است و ناتو آتش سنگینی روی مواضع نیروهای قذافی دارد و حملات تشدید شده است.»
او می‌گوید: «ما موضع آنها را شناسایی کرده و می‌دانیم چطور آنان را تار و مار کنیم! مواضع قذافی در مصراته و اطراف آن هر روز در هم کوبیده می‌شود، ولی با تمامی اینها، ناتو با معضلی روبرو شده است. اولویت ناتو حفظ جان غیرنظامیان است، ولی نیروهای وفادار به قذافی تانک‌ها و مهمات خود را نزدیک آپارتمان‌ها مستقر کرده‌اند.» این افسر ناتو اضافه کرد: نیروهای قذافی و گروه‌های مخالف، طوری در هم آمیخته شده‌اند که مانند بوقلمون دائم رنگ عوض می‌کنند و ما نمی‌دانیم کدام مخالف است و کدام موافق. گویی می‌خواهیم در جنگل به شکار گرگ برویم. نیروهای قذافی انتقال سلاح‌های سنگین خود را به صحرا متوقف کرده‌اند. اکنون آنها بطور فزاینده‌ای از نفربرهای سبک و سریع استفاده می‌کنند که انهدام آنها برای خلبانان ناتو سخت است. همین امر سبب می‌شود که دو طرف درگیر، در حملات هوایی به اشتباه مورد اصابت قرار گیرند. یکی از وزرای دفاع نیروهای ائتلاف می‌گوید: «اگرچه حدود 30 درصد نیروهای قذافی از بین رفته‌اند، ولی به کارگیری روش‌های جدید، مشکلات جدید دیگری را بوجود آورده است. مسأله دیگری که ناتو علاقمند به پاک کردن صورت آن است، عقب‌نشینی آمریکایی‌ها است که فرصت‌های کمک را کمتر کرد. هنوز روزانه بیش از 50 هواپیمای آمریکا که شامل جت‌های تیزپرواز هستند، بر فراز لیبی پرواز می‌کنند و نیز تانک‌هایی که دارای سیستم‌های کنترل الکترونیک هوابرد است، در لیبی حضور دارند.
اگر ناتو به هواپیماهای جنگندة بیشتری شامل هواپیماهای A-10S و AC-130S که دارای توپ‌ها و مسلسل‌های خودکار است و در مناطق مسکونی مورد استفاده قرار می‌گیرد، نیاز داشته باشد، در کمترین زمان ممکن در اختیار ناتو قرار می‌گیرد.
اکنون ناتو هواپیماهای رهگیر را جایگزین هواپیماهایی که قبلاً در لیبی بودند کرده است تا بتواند حملات هوایی بیشتری را انجام دهد. «دیوید کامرون» نخست‌وزیر انگلیس قول داده است جنگنده‌های «تورنادو»ی GR4S بیشتری را اعزام کند. مارشال «استفان دالتون» فرمانده نیروی هوایی انگلیس گفته است در حال برنامه‌ریزی عملیاتی در لیبی است که دست‌کم شش ماه طول خواهد کشید.این ادعا ممکن است کمی بدبینانه باشد. رژیم قذافی به سرعت در حال فروپاشی است. او باید بداند برتری سیستماتیک نظامی او از طریق حملات هوایی تضعیف شده است.
در هفته‌های اخیر همزمان با خستگی نیروهای قذافی، گروه‌های مخالف تانک‌های بیشتر، سلاح‌های بهتر، اطلاعات امنیتی دقیق‌تر، تجهیزات نظامی جدیدتر و مهمات زیادی را در میادین جنگ بدست آوردند. همچنین آنها ممکن است بتوانند با تسلط بر بعضی میادین نفت، از فروش آن پول بدست آورند.       ادامه دارد...