مهندس میرحسین موسوی نخستوزیر ایران در مصاحبهای با نشریه «کرسنت اینترنشنال» چاپ کانادا به سئوالات خبرنگار این نشریه در تهران درباره جنگ تحمیلی، سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، اصلاحات ارضی و نقش بخش خصوصی در اقتصاد کشور پاسخ داد.
آقای موسوی در این مصاحبه با اشاره به موفقیتهای دولت دلایل عدم پیشرفت در برخی زمینههای دیگر را برشمرد. وی گفت: «الگوی سیاست اقتصاد اسلامی باید تکامل یابد. مشکلات ما ناشی از آنستکه ما الگوی خاصی در این زمینه در اختیار نداریم.» نخستوزیر با تاکید بر اینکه بعضی اوقات موضوعات سیاسی و اقتصادی در هم میآمیزند اطمینان داد که همراه با رشد و تعالی جامعه قوانین مربوط به اصلاحات ارضی، تجارت خارجی و نقش بخش خصوصی به وسیله مجلس شورای اسلامی تصویب خواهد شد.
در این مصاحبه که در آخرین شماره نشریه کرسنت درج شده خبرنگار کرسنت با اشاره به اینکه عملیات میمک پس از شش ماه وقفه یک عملیات موفقیتآمیز بود، پرسید: آیا جمهوری اسلامی در این فاصله زمانی تغییراتی در تاکتیکها یا سیاست خود در قبال جنگ ایجاد کرده است.
آقای موسوی در پاسخ گفت: «ما هیچ تغییری در سیاست جنگی خود ندادهایم.» وی افزود: «این عملیات یک عملیات محدود و موفق بود ولی با این حال ما ارتفاعاتی را که از لحاظ استراتژیک حائز اهمیت زیادی بودند، تصرف کردیم. اما تاکتیکها پیچیدهتر شدهاند. بنابراین نیروهای ما باید محتاطتر باشند.»
سئوال شد: شرایط ایران برای پایان جنگ چیست؟
نخستوزیر گفت: شرایط همان است که قبلا اعلام شده، رژیم بعثی و همراه آن صدام باید نابود شوند. شرایط دیگر از شرط نخست تبعیت میکنند تعداد بسیاری از عراقیها از کشورشان اخراج و به ایران پناهنده شدهاند، واضح است که آنها باید به کشورشان بازگردند. موضوع مرزهای شناخته شده بین ایران و عراق باید حل شود. ما خسارات زیادی را در این جنگ متحمل شدهایم اما بارها گفتهایم و یکبار دیگر میگوئیم که به پیروی از امام در صورتی که یک حکومت مردمی در عراق روی کار آید، نمیتوانیم انتظار پرداخت غرامت از سوی مردم عراق را داشته باشیم.»
خبرنگار کرسنت در مورد میزان غرامت درخواستی از سوی ایران سئوال کرد، آقای موسوی پاسخ داد: «من تخمینی در مورد سال جاری در اختیار ندارم اما سال گذشته میزان غرامت بیش از 150 میلیارد دلار برآورد شده بود.»
نخستوزیر در پاسخ به این سئوال که آیا منظور از شناخته شدن مرزها همان مرزهای مذکور در قرارداد 1975 الجزیره است؟ گفت: «چون صدام قرارداد 1975 را نقض کرده ما هم اینک درباره مرزها صحبت نمیکنیم، وقتی جنگ خاتمه یابد نیروهای دشمن باید در همان نقاطی باشند که قبل از آغاز جنگ بودند.»
مصاحبهگر درباره روحیه مردم و رزمندگان مسلمان ایرانی پرسید: آقای موسوی در پاسخ گفت: «روحیه رزمندگان بسیار بالاست. شما میتوانید با بازدید از جبههها این امر را تجربه کنید. در واقع این روحیه رزمندگان است که روحیه مردم را در سراسر کشور بالا نگه میدارد. اصول انقلاب هنوز در کشور بطور قدرتمندی پا برجاست و انشاءالله پابرجا خواهد ماند.»
وی افزود: «البته وقتی ما یک عملیات را آغاز میکنیم مردم برای شرکت در جبههها هیجان بیشتری پیدا میکنند و وقتی جبههها آرام است، هیجان مردم نیز کمتر میشود. ما مطمئنیم اشتیاق و هیجان مردم برای شرکت در جنگ به محض آغاز یک عملیات جدید شعله میگیرد، عملیات «میمک» بیانگر آنست که حملات وسیعتری در پیش است.»
خبرنگار گفت: سیاست خارجی ایران با سفر آقای خامنهای رئیسجمهور به برخی از کشورهای عربی زمینههای تازهای یافته است، امام خمینی نیز در این زمینه بیانات مهمی ایراد کردند. اصل بنیادی سیاست خارجی ایران چیست؟ آقای موسوی پاسخ داد: «ما محکم بر اصول انقلاب اسلامی ایستادهایم. حمایت از مستضعفین و محرومین جهان بخشی از اصولی است که ما به آن اعتقاد داریم. ما سعی کردهایم روابطمان با جهان خارج را گسترش دهیم و در این زمینه اولویت را به کشورهای جهان سوم دادهایم. روابط ما بویژه با آفریقا گسترش یافته است. سفارتخانههایی در بسیاری از کشورها گشودهایم و همچنین سفرهای بسیاری در این جهت صورت گرفته است.» وی افزود: «این امر که کشورهای جهان سوم باید برای بازرگانی به قدرتهای بزرگ تکیه کنند به یک اسطوره بدل گشته است، اما اگر جهان سوم و کشورهای اسلامی گردهم آیند میتوانند بسیاری از نیازهای خود را تا حدود زیادی برآورده سازند. البته تکنولوژی پیشرفته از این امر مستثنی است، که این کشورها میتوانند نهایتا آنرا تولید کنند.»
نخستوزیر گفت: «ما هم اکنون یک سیاست خارجی پویا داریم. ما به روابط با جهان بعنوان یک هدف نگاه نمیکنیم بلکه آنرا وسیلهای برای گسترش پیام انقلاب اسلامی میدانیم، وسیلهای برای حمایت از انقلاب و فعال شدن بیشتر در سطح جهانی دیدگاه ما در مورد سازمانهای بینالمللی نیز به همین شکل است. ما خود را اسیر آنان نمیکنیم بلکه از آنها بعنوان یک تریبون استفاده میکنیم. برخی از کشورهای جهان سوم برای سازمانهای بینالمللی اهمیت زیاده از حدی قائل میشوند تا آنجا که تحت فشار چارچوبهای آنها درهم میشکنند، اما ما چنین عمل نمیکنیم و نشان دادهایم که آمادهایم در صورتی که مصالح انقلاب ایجاب کند به این سازمانها پشت کنیم.»
گزارشگر کرسنت پرسید: سیاست جمهوری اسلامی در قبال حکومتهایی که با مردمشان در تضادند بخصوص حکومتهای کشورهای اسلامی چیست؟
نخستوزیر گفت: «تعداد بسیار اندکی از حکومتهای جهان با مردمشان هماهنگ هستند اما ایران با تعبیر و تفسیر تاریخ جهانی و جنبشهای درون کشورهای اسلامی جهان خارج بطور طبیعی رابطه خواهد داشت.»
وی افزود: «نکته مهم این است که ما در این روابط نباید دچار عدم تجانس شویم. به این ترتیب که ما نباید آنچه را که در واقع به بیست سال بعد تعلق دارد اینک مدنظر قرار دهیم همانگونه که نباید به آنچه بیست سال پیش اتفاق افتاده بعنوان واقعیت امروز نگاه کنیم. ما باید با دولتها و مردم برخوردی پویا داشته باشیم.»
نخستوزیر سپس با ذکر مثالی به بیان منظور خود پرداخت و گفت: «حجم فعلی مبادلات تجاری ایران و ترکیه نزدیک به دو میلیارد دلار در سال است. ما با این دو میلیارد دلار پیش از این از آمریکا و کشورهای اروپایی خرید میکردیم، ولی اینک خرید ما از ترکیه انجام میشود. ما در حال گسترش مناسبات وسیعی میان مردم ایران و ترکیه از طریق تجارت هستیم. از این طریق آگاهی ما درباره این کشور (ترکیه) بیشتر میشود و در ضمن امنیت مرزهای خود را به هنگام نیاز تامین میکنیم. این کار، انقلاب را در موقعیت متقابل بهتری نستب به جهان قرار میدهد، بنحوی که (انقلاب) میتواند به مسائل درونی و برونی خود بپردازد.»
خبرنگار گفت: شما روز 15 مرداد رای اعتماد قاطعی از مجلس گرفتید، فکر میکنید در چه زمینههایی بیشترین موفقیت را داشتهاید؟
آقای موسوی پاسخ داد: «اگر موفقیتی نصیب دولت گردیده بواسطه توجه زیادی است که ما به جنگ داشتهایم. این جنگ نقش بسیار مهمی در رابطه با انقلاب اسلامی دارد. موفقیتهای دیگر را میتوان تحکیم مبانی دولت، اتخاذ تصمیمات انقلابی و دستیابی به حیات اقتصادی دانست.
سه سال پیش وقتی این دولت بر سر کار آمد ما در آستانه یک فلج اقتصادی بودیم، در حال حاضر ما آن مرحله را پشت سر گذاشته و اقتصاد کند یک حرکت و جهشی را آغاز کرده است. ما ضد انقلاب را که در سطح وسیعی در کشور وجود داشت، شکست دادیم. نباید فراموش کرد که این دولت بفاصله کوتاهی پس از شهادت شهید رجائی، شهید باهنر، شهید بهشتی و 72 تن از بهترین انقلابیون بر سر کار آمد.»
مصاحبهگر گفت: «برخی از اهداف انقلاب اسلامی مثلا در زمینه اقتصادی به دلیل فقدان قوانین و طولانی بودن پروسه قانونگذاری در مجلس، هنوز تحقق نیافته است. برای تسریع این پروسه چه باید کرد؟»
نخستوزیر پاسخ داد: «مطمئنا انقلاب اولویتهای خود را داراست. امنیت، جنگ و کنترل تورم از جمله این اولویتهاست. من معتقدم که ما تا حد معینی موفق بودهایم. بر طبق آمار بانک مرکزی نرخ تورم هم اکنون 13.5 درصد است در حالی که این رقم در سال گذشته 18 درصد بود. در همین زمان ما بسیاری از قوانین اسلامی را عملی کردهایم.
اما در حوزه اقتصاد ما هنوز یک الگوی مشخص در اختیار نداریم. ما باید الگوئی مبتنی بر اسلام را تکامل دهیم.