ناتو و باتلاق لیبی (بخش دوم و پایانی)

قطری‌ها پیشنهاد کرده‌اند نفت مناطق شرقی را به فروش برسانند. اگرچه تولید نفت در این کشور از حد 6/1 میلیون بشکه در روز که در روزهای قبل از جنگ تولید می‌شد، کاهش یافته است، ولی شرکت نفتی «خلیج‌‌فارس» اعلام کرده است لیبی یک میلیون بشکه ذخیرة نفتی دارد و می‌تواند 100 هزار بشکه نفت در روز تولید کند. پنجم آوریل یکی از تانکرهای لیبریایی با توانایی‌ حمل سه میلیون بشکه نفت وارد ترمینال صادرات نفت بنغازی شد. طبق قیمت‌های جدید نفت، این محموله باید حدود 120 میلیون دلار ارزش داشته باشد.
یک شرکت نفتی غرب مستقر در لیبی می‌گوید: شرکت نفت خلیج‌فارس (Fgoco) برای تولید نفت لیبی و ادامه صادرات آن به قدر کافی توانایی دارد. با در نظر گرفتن افزایش آرام قیمت نفت باید از صادرات آن حدود 80 دلار در هر بشکه، سود بدست آورد. ولی Fgoco به استخراج بیش از 100 هزار بشکه در روز نیاز دارد، زیرا وزیر دارایی لیبی اعلام کرد برای تأمین بودجة 5/1 میلیارد دلاری کشور به این میزان استخراج نفت نیازمند است.
قذافی به تأسیسات نفتی بطور مداوم حمله می‌کند تا از دستیابی گروه‌های مخالف به پول نفت جلوگیری کند.
 قذافی‌ها باید از صحنه خارج شوند
رژیم در هر رویدادی ممکن است بدنبال راه فراری باشد. پناهندگی «موسی کوسا» وزیرخارجه و فرمانده سابق نیروهای امنیتی لیبی به انگلیس ضربه سنگینی را به قذافی وارد کرد. بقیه هم ممکن است چنین کاری را انجام دهند. از زمان خروج «کوسا»، معاون او «عبدالله العبیدی» از یاران وفادار قذافی به یونان، ترکیه و مالت سفر کرد تا سر و صداها را بخواباند. گزارش‌ها حاکی است که نمایندگان «سیف‌الاسلام قذافی» پسر ظاهراً روشنفکر قذافی حرکتهای مشکوکی را برای متقاعد کردن کشورهای غربی انجام داد مبنی بر اینکه خودش می‌تواند برای ایجاد وحدت ملی، دولت موقتی را تشکیل دهد. ولی عده دیگری شدیداً معتقدند قذافی کوچک باید پدر را به اصلاحات فراگیر فرابخواند. در نامه محرمانه قذافی به اوباما که در آن او را به دلیل داشتن پدر کنیایی، «پسر آفریقا» خوانده است، از او خواست تا این جنگ غیرمنصفانه را متوقف کند، ولی این نامه زیاد مورد توجه قرار نگرفت.
با فراخوان «فرانکو فراتینی» وزیرخارجه ایتالیا که دولتش بر آن است تا شورای ملی را به عنوان یگانه نماینده قانونی مردم لیبی به رسمیت بشناسد و آمادگی خود را برای تحویل سلاح به مخالفان دولت اعلام کرده است، شوک وحشتناک دیگری بر رژیم لیبی وارد آمده است. ایتالیا نه فقط یکی از بازوان سابق قدرت قذافی بود، بلکه یک‌سوم نفت خود را از لیبی تهیه کرد و افزون بر آن شبکه‌ای از معاملات تجاری دیگری هم بین دو کشور در جریان بود. فراتینی صریحاً اعلام کرد ایتالیا اکنون در این اندیشه است که دوران قذافی‌ها به پایان رسیده و منافع اقتصادی ایتالیا ایجاب می‌‌کند که رم با گروههای مخالف رابطه برقرار کند. کشورهای دیگر هم کمابیش چنین برآوردی را کرده‌اند. با وجودی که عملیات نظامی علیه قذافی همچنان ادامه دارد، ولی واقعیت این است که زمان برای او به سرعت سپری می‌شود.جمعی از دیپلماتهای اروپایی و سازمان ملل و گروههای امداد، به علاوه تعدادی از تاجران نفتی، در هتل‌های بنغازی اقامت گزیدند و فرودگاه این شهر از آنها به عنوان اولین پرواز بین‌المللی استقبال کرد. گروههای مخالف، یک مرکز فرماندهی در خارج از بنغازی برپا کرده‌اند تا بتوانند هماهنگی‌های لازم را با نیروهای ناتو داشته باشند.
به نظر می‌رسد برخی از مردم لیبی در شرق این کشور خواهان حضور نیروهای نظامی غرب هستند. این در حالی است که از زمان شروع بمباران‌های ناتو و متوقف شدن پیشروی تانک‌های قذافی در بنغازی، آستانه تحمل برخی دیگر برای دخالت نیروهای خارجی پایین آمده است. شماری از کسانی که یک ماه پیش، اشغال نظامی کشور توسط غرب را مورد انتقاد قرار داده بودند، اکنون از حضور نیروهای ویژه غرب در این کشور برای مدتی مشخص، استقبال می‌کند. اگرچه تعداد سربازان غربی در این کشور زیاد نیست، ولی می‌تواند برای تغییر اوضاع در لیبی بازوی کمکی به حساب آید.