تجزیه‌طلبی و جنگ‌های داخلی در آمریکا (بخش دوم)

 پروفسور حمید مولانا
از زمان تأسیس اولین دولت ایالات متحده آمریکا در سال 1789 میلادی- 222 سال قبل- تا به امروز، وحدت ملی و یکپارچگی سیاسی، اقتصادی و نظامی یکی از بزرگترین چالش های آمریکا بوده است. جنگ های داخلی و جریان تجزیه طلبی سال های 1861 الی 1865 میلادی در مدتی کمتر از هشت دهه پس از استقلال ایالات متحده آمریکا شکل گرفت.
همانطور که جدائی و تجزیه طلبی نشانه مقاومت ایالات جنوبی در حفظ نظام و ارزش های اقتصادی، نژادی و سیاسی خود بود، همانگونه نیز جنگ های داخلی، نماد اراده ایالات شمالی و دولت فدرال (مرکزی) در «حفظ وحدت ملی» و «انهدام سیستم اقتصادی و نژادی جنوب» به شمار می رفت. در چهار سالی که جنگ های داخلی ادامه پیدا کرد دو دولت در آمریکا وجود داشت، یکی دولت فدرال (مرکزی) به نام «ایالات متحده آمریکا» در واشنگتن به ریاست آبراهام لینکلن و دیگری دولت جدیدالتأسیس ایالات جنوبی به اسم «ایالات کنفدرال آمریکا» در شهر ریچموند (ایالت ویرجینیا) به ریاست جمهوری جفرسون دیویس از ایالت می‌سی‌سی‌پی.
از برخی جهات ویژگی و مشخصات جنگ های داخلی و جریان تجزیه طلبی در آمریکا اگر هم بی نظیر نباشد کم نظیر است. بسیاری از مورخان این جنگ های داخلی را «جنگ بزرگ» آمریکا نامیده اند زیرا این تنها و اولین باری است که چنین جنگ طولانی و سنگین و پرهزینه در داخل خود آمریکا و در سطح قاره ای به وقوع می پیوندد. علاوه بر این، این جنگ ها علیه یک دشمن خارجی، یک ملیت و قوم مشخص، حتی یک نژاد و مذهب نیست. جنگ ساکنان اروپائی نژاد قاره آمریکای شمالی علیه سرخپوستان سال ها بود که با انهدام بومیان این کشور سپری شده بود. سیاهپوستان آفریقائی نژاد جمعیت آمریکا نیز که اکثر آنها را برده ها تشکیل می دادند گرچه موضوع این جنگ های داخلی بود ولی طرف دعوا و مخاصمه نبود. در حقیقت تا آخرین سال جنگ های داخلی، جمعیت سیاهپوست آمریکا به علت تبعیضات نژادی حق شرکت در این جنگ ها را نداشتند. اکثر قریب به اتفاق جمعیت ایالات شمالی و جنوبی و شرق و غرب آمریکا را نژاد اروپائی و بویژه اروپای شمالی (انگلیسی، اسکاتلندی، ایرلندی، آلمانی، نروژی و سوئدی و فرانسوی) تشکیل می داد. به اضافه آمریکا در زمان جنگ های داخلی و جریان تجزیه طلبی کاملا یک کشور و مملکت و جمعیت مسیحی بود که در آن فرقه های مختلف پروتستان و کاتولیک اکثریت تمام داشتند. جنگ های داخلی آمریکا جنگ مذهبی نبود ولی مذاهب مسیحی آئین دو طرف جنگ را تشکیل می داد.
مورخان آمریکا مانند شلبی فوت، بروس کاتون، جیمز مگ فرسون و نویسندگان امور نظامی اروپا مانند جان کیگان و دیگران، جنگ های داخلی آمریکا را جنگ «بی رحمانه» و «وحشیانه» یاد کرده اند. کشتار انبوه دو لشکر ایالات شمالی و جنوبی و خسارات جانی و مالی که در مدت چهار سال به مردم وارد شد، همه ناظران ایالات متحده آمریکا را تحت تأثیر قرار داده و جنگ های داخلی آمریکا را به عنوان یکی از بزرگترین فجایع انسانی و تاریخ ثبت کرده است. در بیش از 10هزار عملیات و زد و خوردهای نظامی که بین سپاه ایالات شمالی (موسوم به دولت فدرال مرکزی «ایالات متحده آمریکا») و سپاه ایالات جنوبی (موسوم به دولت «ایالات کنفدرال آمریکا») صورت گرفت، 76 نبرد بزرگ وجود داشت که در هر یک از آنها مجموعاً 100 تا 300 هزار سرباز و افسر شرکت داشتند. یک نگاه کوتاه به برخی از این نبردها از جنبه زمان و تلفات جنگ بسیار عبرت آموز است:
- نبرد اول مناساز (ایالت ویرجینیا نزدیک شهر واشنگتن، 21 ژوئیه 1861)، تعداد سپاه شمال 39هزار، تعداد سپاه جنوب 32هزار، تعداد تلفات (در یک روز) شمال 2896 نفر، جنوب 1982 نفر).
- نبرد دوم مناساز (ایالت ویرجینیا نزدیک شهر واشنگتن، 29 و 30 اوت 1862) تعداد سپاه شمال 63هزار، تعداد سپاه جنوب 55هزار، تعداد تلفات شمال 13هزار و 826 نفر، تلفات جنوب 353/8 نفر در دو روز.
- نبرد آنتی تام (ایالت مریلند، 16 سپتامبر 1862)، تعداد سپاه شمال 75هزار، تعداد سپاه جنوب 38هزار، تعداد تلفات شمال در یک روز 12هزار و 401 نفر، تعداد تلفات جنوب در یک روز 10هزار و 318 نفر. این پرتلفات ترین و سنگین ترین کشتار روز آمریکائی ها در جنگ های داخلی بود.
- نبرد و محاصره ویکس برگ (ایالت می سی سی پی، 29 مارس الی 4 ژوئیه 1863)، تعداد سپاه شمال 77هزار، تعداد سپاه جنوب 62هزار، تعداد تلفات شمال 10هزار، تعداد تلفات جنوب 38هزار و 600 نفر. بزرگترین تلفات ایالات جنوبی در این نبرد بود.
- نبرد چیکامائوگا (ایالت جورجیا، 18 الی 20 سپتامبر 1863)، تعداد سپاه شمال 62هزار، تعداد سپاه جنوب 65هزار، تعداد تلفات شمال 16هزار و 170، تعداد تلفات جنوب 18هزار و 454، مدت نبرد دو روز.
- نبرد سپوت سیلوانیا (ایالت ویرجینیا، 8 الی 21 مه 1864)، تعداد سپاه شمال 111 هزار نفر، تعداد سپاه جنوب 63هزار، تلفات شمال 18هزار، تلفات جنوب 10هزار، مدت نبرد 13 روز.
- نبرد گتیس برگ (ایالت پنسیلوانیا، اول الی سوم ژوئیه 1863)، تعداد سپاه شمال 95هزار، تعداد سپاه جنوب 75هزار، تعداد تلفات شمال در دو روز 23هزار، تعداد تلفات جنوب در دو روز 28هزار نفر.
- نبرد و محاصره پیترس برگ (ایالت ویرجینیا، 16 ژوئن 1864 الی اول آوریل 1865)، تعداد سپاه شمال 109 هزار، تعداد سپاه جنوب 59هزار، تلفات شمال 42هزار، تلفات جنوب 28هزار.
- آمریکا به یک کشتارگاه تبدیل شده بود.