معنویت‌گرایی؛ رمز استمرار انقلاب

ر.ج
در یک نگاه تحلیلی- تاریخی انقلاب اسلامی را باید فراتر از یک پدیده اجتماعی یا واقعه تاریخی صرف دانست؛ زیرا شرایط و علل وقوع و استمرار انقلاب، دربردارنده عناصری است که توان و استعداد ایجاد دگرگونی های جدی و بنیادی را در زندگی انسان معاصر داراست و به همین سبب باید آن را پدیده‌ای تاریخ ساز و تحول آفرین دانست که در چارچوب کلی نبرد حق علیه باطل، مسیر رو به رشد خود را می‌پیماید. در تحلیل آینده انقلاب، در گام اول باید در نظر داشت که انقلاب اسلامی پیش از آنکه یک تغییر سیاسی- اجتماعی باشد، یک تحول فکری- فرهنگی است و بنابراین مولفه‌های اصلی دربردارنده، مقوم و آینده ساز آن را باید در عناصر فکری و فرهنگی آن جستجو نمود.در مرحله بعد باید یادآوری نمودکه عوامل اعتقادی و بویژه تفکر توحیدی اسلام، محور این مولفه‌های فکری و فرهنگی است. تفکر توحیدی، نگاهی آینده بین، فعال، طراح و مبتکر دارد که در پرتو آن باید ظرفیت های جامعه سازی و تمدن سازی انقلاب را بررسی کرد.
در اندیشه امام راحل، انقلاب اسلامی یک نعمت و هدیه الهی است. ایشان با درک صحیح از آیات قرآن کریم بارها نعمت انقلاب اسلامی و نهضت خدایی را متذکر شده اند و آن را هبه الهی به مردم ایران و دنیای مستضعفان می دانند، که در قبال آن نه تنها نباید کسی به سبب فداکاری یا همراهی ای که با انقلاب کرده منت گذارد، بلکه باید از آن منت بپذیرد و شکرگزار آن باشد و به همین دلیل ایشان حفظ نعمت انقلاب را واجب و تلاش برای بقا و پایداری آن را مصداق شکر نعمت می دانند: "نباید شک کرد که انقلاب اسلامی ایران از همه انقلاب ها جداست. هم در پیدایش و هم در کیفیت مبارزه و هم در انگیزه قیام و انقلاب و تردید نیست که این یک تحفه الهی و هدیه عینی بوده که از جانب خداوند منان بر این ملت مظلوم غارت زده عنایت شده است... من اکنون به ملت ایران توصیه می کنم از شکر این نعمت غفلت نکنند"‏
از نگاه امام خمینی انقلاب اسلامی آغاز عصر جدیدی از معنویت گرایی است که توانسته است در مقابل استعمارگران و ابرقدرتها بایستد و بنابراین بقا و تداوم آن به حفظ انگیزه الهی و معنویت گرایی است. از نگاه امام علل به وجود آورنده انقلاب همان علل بقای آن است. امام با اشاره به دو عنصر انگیزه الهی و عزم عمومی برای حفظ این انگیزه می‌فرمایند:
"بی تردید رمز بقای انقلاب اسلامی همان پیروزی است و رمز پیروزی را ملت می داند و نسل های آینده در تاریخ خواهند خواند که دو رکن اصلی آن انگیزه الهی و مقصد عالی حکومت اسلامی اجتماع ملت در سراسر کشور با وحدت کلمه برای همان انگیزه و مقصد (است)".
در اندیشه و سخنان امام، عوامل گوناگونی که به عنوان پایه های شکل گیری انقلاب ذکر شده اند، در بسط و گسترش آن نیز نقش اصلی را بر عهده خواهند داشت. این عوامل عبارتند از:
1- عمل و توجه به قرآن و دستورات حیات بخش آن در صحنه زندگی فردی و اجتماعی به عنوان پایه اصلی تفکر انقلاب: "ما مفتخریم و ملت عزیز سر تا پا متعهد به اسلام و قرآن مفتخر است که پیرو مذهبی است که می خواهد حقایق قرآنی که سراسر آن از وحدت بین مسلمین بلکه بشریت دم می زند، از مقبره ها و گورستان ها نجات داده و به عنوان بزرگترین نسخه نجات دهنده بشر از جمیع قیودی که بر پای و دست و قلب و عقل او پیچیده است... نجات دهد".‏
‏2- تلاش برای تحقق محتوای دین حق در قالب نظام جمهوری اسلامی ایران: "امروز بر ملت ایران خصوصا و بر جمیع مسلمانان عموما واجب است این امانت الهی را که در ایران به طور رسمی اعلام شده و در مدتی کوتاه نتایج عظیمی به بار آورده، با تمام توان حفظ نموده و در راه ایجاد مقتضیات بقای آن و رفع موانع و مشکلات آن کوشش نمایند".
3- تقویت روحیه خودباوری: "باید هشیار و بیدار و مراقب باشید... و با اراده مصمم و فعالیت و پشتکار خود به رفع وابستگی ها قیام کنید و بدانید که نژاد آریا و عرب از نژاد اروپا و آمریکا و شوروی کم ندارد و اگر خودی خود را بیابد و یاس را از خود دور کند و چشمداشت به غیر خود نداشته باشد در دراز مدت قدرت همه کار و ساختن همه چیز را دارد". ‏