«روچیلدها» پادشاهان یهود

نویسنده: قبس زعفرانی
زرسالاران یهود
این که چرا دولت یهود برای استقرار در فلسطین انتخاب شد، دلایل متعددی را دربرمی‏گیرد؛ اما مهم‌ترین آن‌ قطعاً اتحاد نخبگان یهودی با انگلستان است.
بررسی ریشه‏های تاریخی روابط نخبگان اقتصادی یهود با کانون‏های قدرت، چه در شرق و چه در غرب، در مجال اندک ما نمی‏گنجد،‌ به همین دلیل ما در اینجا با توجه به موضوع مورد بحثمان به روابط خاندان یهودی "روچیلد " با "استعمار بریتانیا " خواهیم پرداخت.
به جرات می‌توان گفت، نام روچیلد در قرن بیستم برای هیچ کس آشنا نبود، به استثنای اعراب که به دلیل صدور "اعلامیه بالفور " با این نام ارتباطی تاریخی پیدا کرده‏اند. اما این خاندان در نیمة دوم قرن نوزد و نیمة اول قرن بیستم در میان سیاسیون و اقتصادیون اروپایی و آمریکایی چه مسیحی و چه یهودی جایگاه ویژه‌ای داشت. نظر به نقش مهم و محوری خاندان "روچیلد " در اشغال سرزمین فلسطین و تشکیل دولت مجعول یهودی در این منطقه، ضروری است شناختی - هرچند مختصر - از آنان پیدا کنیم.
روچیلدها
ریشة خانواده "روچیلد " را تا قرن 16 میلادی پیدا نمی‏کنیم. در این قرن یکی از خیابان‏های شهر "فرانکفورت " (واقع در آلمان امروزی) به دلیل سکونت یهودیان در آن به "خیابان یهودیان " شهرت داشت. هر خانوادة یهودی به رسم آن زمان علامتی مخصوص به خود داشت که آن را بر سردر خانه‏اش می‏آویخت. بر سردر یکی از خانه‏های این خیابان علامت یک سپر سرخ رنگ نصب شده بود؛ به همین دلیل اعضای آن خانواده یهودی را به نام "روچیلد " می‏شناختند که به معنی "سپر سرخ " است. فرانکفورت از قرن یازدهم یکی از کانون‏های استقرار تجار و صرّافان یهودی بشمار می‏رفت. در نیمة دوم قرن هجدهم این شهر یکی از بنادر مهم و پر رونق اروپا بود. در آن زمان یهودیان یک دهم جمعیت فرانکفورت را تشکیل می‏دادند؛ اما نقش اصلی را در تجارت این شهر بر عهده داشتند و بدون آنان این بندر رونقی نداشت.
رئیس خانوادة روچیلد در آن سال‏ها "مایر آمشل روچیلد " نام داشت. تا زمان این شخص خانوادة "روچیلد " تجاری غیرمعروف بودند. مایر موفق شد با حکام محلی آلمان ارتباط برقرار کند و مقام کارگزار مالی یکی از آنان را بدست آورد. انقلاب فرانسه و جنگ‏های ناپلئون وضعیت روچیلدها را ارتقای عجیبی داد. با اشغال هلند بوسیلة فرانسه بازار بورس آن که قلب مالی قاره اروپا محسوب می‏شد، متلاشی شد و به دنبال آن بازار بورس فرانکفورت کانون اصلی اقتصاد اروپا شد و طبیعی است، صرّافان و بانکداران این شهر سودهای هنگفتی به جیب زدند؛ بگونه‏ای که در سال 1800 میلادی مایر آمشل روچیلد از نظر ثروت دهمین یهودی شهر فرانکفورت شناخته می‏شد و یکی از صرافان سرشناس اروپا بود که با بسیاری از حکمرانان و اشراف منطقه داد و ستد مالی داشت.
با به قدرت رسیدن ناپلئون کارفرمای آلمانی مایر که وقوع جنگ را دریافته بود، انگلستان را بعنوان مکانی امن برای انتقال سرمایه‏های خود شناخت و به این ترتیب، مایر بعنوان کارگزار مالی او در سال 1810 میلادی سرمایه‏های وی را به انگلستان انتقال داد و پسر سوّمش "ناتان " را بعنوان کارگزار این اموال به انگلستان فرستاد. چند سال بعد پسران دیگر مایر هم بعنوان صراف و تاجر یا کارگزار مالی حکومت‏های دیگر اروپایی عازم مراکز دولت‏های بزرگ اروپایی شدند. "ناتان مایر روچیلد " در جریان جنگ‏های اروپایی ناپلئون با انجام عملیات مالی و حتی عملیات اطلاعاتی (جاسوسی) به نفع انگلستان ثروتی افسانه‏ای بدست آورد.
ناتان دست در دست برادران دیگرش در پاریس، وین، ناپل و پدرش در فرانکفورت طی جنگ‏های خونین ناپلئون با خدمات‏رسانی به تمامی طرف‏های جنگ و البته سرویس‏دهی اختصاصی به سیستم اقتصادی انگلستان روچیلدها را به معروف‏ترین بانکداران اروپا تبدیل کرد. دربارة ثروتی که روچیلدها در دوران جنگ‏های ناپلئونی اندوختند، اطلاع دقیقی در دست نیست. ناتان روچیلد بعدها گفت، ثروتش از زمان ورود به انگلیس تا پایان جنگ‏های ناپلئونی 2500 برابر شده و کسی نمی‏داند ثروت اولیه او چقدر بوده است.
نقش روچیلدها در اروپای بعد از جنگ‏های ناپلئونی عظیم و حیرت‏انگیز است. در سال 1815 میلادی (سال سقوط ناپلئون) ناتان مایر روچیلد بانکدار دولت بریتانیا، برادر کوچکش "جیمز روچیلد " مشاور مالی و بانکدار مورد اعتماد لویی هجدهم، پادشاه فرانسه و برادر بزرگ‌ترش "سالومون روچیلد " بانکدار کل خاندان سلطنتی اتریش بود. از این زمان بیشتر معاملات مالی انگلستان با سراسر قاره اروپا از طریق دفاتر "بنیاد روچیلد " انجام می‏شد. از همین دوران است که بتدریج در محافل سیاسی و مطبوعاتی اروپا روچیلدها به "پادشاه یهود " شهرت یافتند.
این عنوان گزافه نبود، در سدة نوزدهم بریتانیا قدرت برتر جهان بشمار می‏رفت و به تبع آن سرمایه‏داران یهودی مستقر در انگلیس و در رأس آنان روچیلدها رهبران طبیعی یهودیان جهان شمرده می‏شدند. به دلیل این جایگاه در ساختار سیاسی یهودیان است که برادران روچیلد به قدرت بی‏رقیب مالی دنیای غرب بدل شدند و با اعطای وام‏های کلان در مقام "بانکدار اصلی دولت‏های اروپایی " جای گرفتند. طی 4 سال پس از سقوط ناپلئون روچیلدها نوک قلة ثروت در اروپا بودند.
به نوشتة مورخان "دانشگاه عِبری اورشلیم " برای یک مدت طولانی، تقریباً هیچ وام مهم دولتی در اروپا نبود که روچیلدها در آن مشارکت نداشته باشند. تنها ناتان روچیلد، رئیس بنیاد روچیلد لندن و رأس خاندان روچیلد طی سال‏های پس از سقوط ناپلئون تا زمان مرگ خود به سال 1836 چند نوبت به دولت‌های پروس، ناپل، روسیه، پرتغال، اتریش، فرانسه، برزیل و حتی "پاپ " وام‏های کلان و مهم پرداخت کرد.
یک سال پس از مرگ ناتان "ملکه ویکتوریا " زمام امور بریتانیا را در دست گرفت. او حدود 64 سال بر انگلستان حکومت کرد. مورخان ثروت روچیلدها در آغاز سلطنت ملکه ویکتوریا را200 میلیون پوند استرلینگ تخمین می‏زنند. این ثروت در دوران ریاست "لیونل روچیلد " جانشین ناتان افزایش چشمگیری یافت. در دوران 43 سالة ریاست لیونل بر خاندان روچیلد تنها بنیاد روچیلد لندن 18 فقره وام به دولت بریتانیا و سایر دولت‏ها پرداخت کرد. جمع مبلغ وام‏های فوق یک میلیارد و ششصد میلیون پوند استرلینگ تخمین زده می‏شود. این رقم معادل با چهل میلیارد پوند امروز است.
اهمیت روچیلدها در تأمین نیازهای مالی بریتانیا چنان عظیم بود که زمانی "پالمرستون " (سیاستمدار انگلیسی که در ادوار مختلف وزارت جنگ، وزارت امور خارجه و نخست‌وزیری انگلستان را برعهده داشت) به ملکه ویکتوریا به خاطر "سعادت برخورداری از حمایت روچیلدها " تبریک گفت.
پس از مرگ لیونل پسر ارشدش "ناتانیل روچیلد "، ریاست بنیاد روچیلد لندن را در دست گرفت که مانند گذشته به علت برتری اقتصادی نسبت به سایر روچیلدهای اروپا جایگاه "ریاست کل خاندان روچیلد " را هم بدست آورد.
ناتانیل از سوی دربار بریتانیا مقام "بارونی " دریافت کرد و به "لرد روچیلد اول " شهرت یافت. او برجسته‏ترین و متنفذترین شخصیت تاریخ روچیلد است. ناتانیل اولین یهودی راه‌یافته به مجلس لردهای بریتانیا محسوب می‏شود و در همین زمان است که بعنوان "پادشاه یهود " شهرت پیدا می‏کند.
با توجه به آن چه دربارة سابقة خاندان روچیلد ارائه شد، آیا می‏توان مرزی میان انگلستان با خاندان روچیلد قایل شد و آیا اروپای قرن نوزدهم و سال‏های آغازین قرن بیستم، چیزی جز حاصل تکاپوی "سرمایه‏داران یهودی " و در رأس آنان خاندان روچیلد بود؟ مورخان نوشته‏اند، افتخار شخصیت‏های درجه اول بریتانیا این بود که ناتانیل روچیلد را در انظار عمومی "ناتی " خطاب کنند. اکثر کسانی که این افتخار را داشتند و علاوه بر آن غالباً در اقامتگاه خصوصی ناتانیل میهمان او بودند، به وزارت و ریاست دولت دست یافتند که 2 تن از نامدارترین آنان لرد "راندولف چرچیل " و "آرتور جیمز بالفور " بودند.
"وینستون چرچیل " پسر همین لرد "راندولف " است. او همان کسی است که در زمان نخست‏وزیری‏اش تمام تلاش خود را در جهت زمینه‏سازی تشکیل دولت یهود پس از پایان جنگ اول جهانی بکار برد و حالا دیگر جای تعجب نخواهد داشت که بدانیم همین آقای "آرتور جیمز بالفور " است که طی نامه‏ای به "بارون ادموند روچیلد " که رئیس شعبة فرانسوی روچیلدها بود، مژدة موافقت انگلستان با تشکیل "موطن یهود " در فلسطین را می‌دهد. این نامه مبدأ تاریخ فاجعه‏بار اشغال فلسطین محسوب شده و به نام "اعلامیة بالفور " شهرت پیدا کرد.