فردی که پیدایش و مرگش بدست آمریکا بود

سناریوی جنگ آمریکا علیه تروریسم که پس از حملات 11 سپتامبر و با ظهور شخصیت‌هایی همچون اسامه بن لادن، رهبر تشکیلات القاعده آغاز شد، با اعلام خبر کشته شدن وی در جریان یک عملیات اطلاعاتی در پاکستان توسط باراک اوباما، آن هم در شرایطی که وی از هم اکنون برای حضور در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا خیز برداشته است، روندی تازه یافت.
"اسامه بن محمد بن عوض بن لادن"، رهبر تشکیلات القاعده، در سال 1957 (1336ش) در ریاض عربستان از یک پدر سعودی و مادر سوری متولد شد. خانواده وی رابطه‌ای قوی با خاندان آل سعود در عربستان داشت.
اسامه هفدهمین فرزند از مجموع 52 فرزند پدرش بود که از دانشگاه ملک عبدالعزیز در جده فارغ التحصیل شد.
وی از ثروت و روابطش، در حمایت از مجاهدان افغان در جنگ شوروی سابق علیه افغانستان در سال 1358 استفاده نموده و در سال 1363 یک سازمان موسوم به مرکز خدمات و یک پایگاه آموزش فنون جنگی و عملیات مسلحانه به نام پادگان "فاروق" برای حمایت از مجاهدان افغان تاسیس کرد که این سازمان و پادگان در جریان جنگ شوروی سابق مورد حمایت آمریکا‌، پاکستان‌، عربستان،‌ مصر و برخی دیگر از کشورها بود.
در سال 1367 بن‌لادن فعالیتش در افغانستان را با ایجاد پرونده‌هایی برای تشکیلات القاعده جهت ثبت مشخصات شبه نظامیان آغاز کرد و پس از آن به نمادی برای این تشکیلات تبدیل شد.
پس از عقب نشینی نیروهای شوروی سابق از افغانستان، بن لادن از سوی عربستان، یک قهرمان نام گرفت، اما پس از انتقادهای شدید بن لادن از حضور نیروهای آمریکایی در عربستان در جریان جنگ عراق و کویت در سال 1369، حمایت سعودی‌ها از وی جهتی مخالف یافت و عربستان پس از این موضع گیری بن لادن، وی را فردی مادی‌گرا و فاسد خواند.
عدم حمایت عربستان نهایتا منجر به خروج بن لادن و رفتن وی به سودان و تاسیس مرکز عملیات جدید بن لادن در این کشور شد. وی توانست در انتشار ایدئولو‌ژی‌ها و تفکراتش در جنوب شرق آسیا‌، آمریکا‌، آفریقا و اروپا به موفقیت‌هایی دست یابد.
رهبر تشکیلات القاعده در سال 1375 سودان را به مقصد افغانستان ترک کرد و دلیل این امر روابط قدرتمندی بود که با گروه طالبان در این کشور برقرار کرده بود. در همان جا وی جنگ علیه آمریکا را اعلام نمود که با همیاری "ایمن الظواهری"، دبیرکل گروه جهاد اسلامی مصر، همراه شد.
پس از حملات 11 سپتامبر، آمریکا انگشت اتهام خود را مستقیما به سوی بن لادن و القاعده نشانه گرفت و در دسامبر 2001 (آذر 80) نیروهای آمریکایی توانستند نواری ویدئویی از بن لادن و طرفدارانش را پیدا کنند که در آن از جزئیات حملات 11 سپتامبر خبر می‌داد. این نوار ویدئویی یک مدرک علنی برای آمریکایی‌ها شد مبنی بر اینکه بن لادن پیش از حملات 11 سپتامبر از جزئیات آن مطلع بوده است.
آمریکا بن‌لادن را عامل انفجارهای نایروبی‌، دارالسلام و حوادث 11 سپتامبر می‌داند و وی را در فهرست مظنونان تروریستی خود قرار داد. در حالی که گفته می‌شد بن لادن در سال 80 در شهر قندهار افغانستان بوده، آمریکا در آن زمان از طالبان خواست که وی را تسلیم کند اما گروه طالبان از آمریکا خواسته بود تا مدارکی مستند ارائه کند که نشان دهد بن لادن در حملات 11 سپتامبر دست داشته است. پس از آنکه آمریکا بدون دریافت مجوز بین‌المللی جنگ علیه افغانستان را آغاز کرد و دولت طالبان را سرنگون کرد، نتوانست بن لادن را در افغانستان دستگیر کند.
در همان زمان خبرهایی مبنی بر اینکه بن لادن به دلیل نارسایی کلیوی مرده است، منتشر شد اما نوارهای ویدئویی و صوتی مکرری که از وی پخش شد این ادعا را تکذیب کرد.
بن لادن طی این مدت نوارهای ویدئویی و صوتی زیادی را منتشر کرد که در آن به شدت از حضور نیروهای خارجی در عراق و افغانستان انتقاد کرده و آمریکا و نیروهای ائتلاف را به شکستی سهمگین در افغانستان و عراق تهدید کرد.
آخرین نوار بن لادن در 24 ژانویه 2010 (4 بهمن 89) منتشر شد که طی آن رهبر تشکیلات القاعده متعهد به ادامه حملات علیه آمریکا تا زمانی شد که این کشور به حمایت خود از اشغالگران صهیونیست ادامه دهد.
سرانجام رهبر افسانه‌ای تشکیلات القاعده در اول ماه مه در جریان یک عملیات اطلاعاتی که با مشارکت 25 تن از نیروهای ویژه آمریکا و برخی از نیروهای سازمان اطلاعات پاکستان در شهر ابوت آباد پاکستان انجام شد، به همراه یکی از پسرهایش و تعدادی از عناصر تشکیلات القاعده کشته شد. باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا، خبر مرگ اسامه بن لادن را اعلام کرد.
روز شمار مهمترین تحولات مربوط به بن لادن
 1336: اسامه بن محمد بن عوض بن لادن در ریاض، پایتخت عربستان به دنیا آمد. وی هفدهمین فرزند محمد عوض بن لادن یک مهاجر یمنی و از ثروتمندان عربستان بود و 51 خواهر و برادر داشت. مادر وی حمیده العطاس از اتباع سوریه بود.
 1358: بن لادن از دانشگاه سلطان عبدالعزیز در جده با مدرک مهندسی شهرسازی فارغ‌التحصیل شد و به افغانستان رفت. وی به مبارزه علیه نیروهای شوروی سابق پرداخت و برای حدود یک دهه در آنجا به سر برد. وی با استفاده از امکاناتی که خانواده‌اش در اختیار وی قرار داده بودند، به ساخت پناهگاه‌ها‌، تونل‌ها و جاده‌ها در مناطق کوهستانی افغانستان پرداخت و مدت بسیاری را در صحنه‌های نبرد سپری کرد.
 1359 تا 1368: بن لادن مبالغی را به مبارزان افغانستان داد و کمک‌های انسانی و لجستیکی در اختیار آنها قرار داد. در طول‌ این سالها وی شخصا در درگیری‌های افغانستان با شوروی سابق حضور داشت.
 1367: بن لادن گروهی را با نام القاعده که در عربی به معنای "پایگاه" می‌باشد، تشکیل داد.
 1368: شوروی نیروهای خود را از افغانستان خارج کرد. بن لادن به عربستان بازگشت و با تشکیل گروهی به نام "گروه بن لادن" با نهاد "بنیان خانواده" به همکاری پرداخت.
 1369: به دنبال حمله عراق به کویت نیروهای نظامی آمریکا وارد عربستان شدند تا با تاسیس پایگاه‌های نظامی در این کشور، درگیری‌ها برای سرکوب دولت صدام رهبر سابق عراق را آغاز کنند. بن لادن در خصوص حضور نیروهای آمریکایی در نزدیکی شهرهای مکه و مدینه اعلام انزجار کرد.
 1370: بن لادن از سوی عربستان تبعید شد. در نهایت وی و طرفدارانش در سودان مستقر شدند و تجهیزات خود را به ارزش 250 میلیون دلار در آنجا مستقر کردند. القاعده در این کشور آفریقایی شروع به تبدیل شدن به یک شبکه تروریستی کرد.
 1371: نیروهای آمریکا وارد سومالی شدند. منابع قضایی اعلام کردند که در این درگیری‌ها، بن لادن نیز حضور داشت و برخی از اعضای گروه وی به سومالی رفتند تا به درگیری با نیروهای آمریکایی بپردازند.
 1372: انفجار یک بمب در مرکز تجارت جهانی در نیویورک به کشته شدن شش تن و زخمی شدن صدها تن دیگر منجر شد. شش تن از افراطیون که به گفته مقامات آمریکا به بن لادن ارتباط داشتند، به عنوان عاملان این بمب‌گذاری شناخته شدند. بن لادن بعدها از این افراد به عنوان حامیان خویش یاد کرد.
 1372: 18 تن از نیروهای آمریکایی که در سومالی حضور داشتند، در یک حمله نیروهای وابسته به بن لادن جان خود را از دست دادند. بن لادن بعدها اعلام کرد که برخی از اعراب افغان در کشته شدن این افراد دست داشتند.
 1373: دولت سعودی به طور رسمی تابعیت بن لادن را باطل کرد و تمام دارایی‌های باقی مانده وی در این کشور را مسدود کرد. در همین سال، بن لادن هدف یک ترور نافرجام قرار گرفت. بعدها وی امنیت و محافظت شخصی خود را افزایش داد. در ماه‌های آتی مقامات اعلام کردند که مجموعه‌ای از حملات تروریستی از جمله اقدام برای ترور حسنی مبارک، رئیس‌جمهور سابق مصر که بی‌ثمر باقی ماند و بمب‌گذاری انتحاری در سال 1374 که در سفارت مصر در پاکستان صورت گرفت، به گونه‌ای وابسته به نیروهای بن لادن بوده است. مقامات بر این باور بودند که بن لادن با سایر گروه‌های افراطی نظیر گروه "جهاد اسلامی مصر" همکاری داشته‌اند.
 1374: طی یک بمب‌گذاری در یک کامیون در یک پایگاه نظامی در ریاض، پنج تن از اتباع آمریکا و دو تن از اتباع هند جان خود را از دست دادند.
 1375: مقام‌های سودانی اعلام کردند بن لادن را از این کشور تبعید کردند. وی به همراه فرزندان و سه همسرش به افغانستان رفت و در این کشور از حمایت رژیم طالبان برخوردار شد. در همین سال، مقام‌های آمریکایی بن لادن را در خصوص تعلیم افرادی که در حملات سال 1993 دست داشتند که به کشتن 18 تن از نیروهای آمریکایی در سومالی منجر شد، متهم کردند.
 1375: 19 تن از سربازان آمریکا در یک بمب‌گذاری که در پایگاه نظامی در عربستان صورت گرفت، جان خود را از دست دادند.
 1375: بن لادن علیه نیروهای آمریکا اعلام جنگ کرد. وی بیانیه‌ای با عنوان "پیام اسامه بن لادن به برادران مسلمانش در سراسر دنیا و به ویژه در شبه جزیره عرب:اعلام جهاد علیه اشغال سرزمین‌های حرمین شریفین توسط نیروهای آمریکایی" منتشر کرد.
 1376: بن لادن در نخستین مصاحبه‌اش با رسانه‌های غربی به یکی از تحلیل‌گران شبکه خبری سی.ان.ان اعلام کرد: آمریکا یک کشور مجرم، قانون گریز و سلطنت طلب است.
 1376: طبق اسناد دادگاه، بن لادن دستور نظامی شدن نیروهای القاعده در شمال آفریقا را داد و این موضوع منجر به بمب‌گذاری در سفارت آمریکا در کنیا ‌و تانزانیا در هفتم اوت 1998 ‌شد.
 1377: به گفته دادستان‌های آمریکا‌، القاعده و گروه جهاد اسلامی مصر در یک اقدام مشترک به یکدیگر پیوستند.
 1377: بن لادن و الظواهری، رهبر گروه جهاد اسلامی مصر، بیانیه‌ای با عنوان موضع بین‌المللی کشورهای اسلامی در مقابل آمریکا صادر کردند. این بیانیه که در روزنامه القدس العربی در 23 فوریه 1998 منتشر ‌شد، بیانگر این است که مسلمانان می‌توانند آمریکایی‌ها را چه نظامی و چه غیر نظامی در نقاط مختلف دنیا بکشند.
 1377: بن لادن بیانیه‌ای منتشر کرد که در آن آمده است: وظیفه مسلمانان است که تا حد ممکن نیروهای لازم را برای مبارزه با دشمنان خدا فراهم آورند.
 1377: در مجموعه‌ای از بمب‌گذاری‌ها در سفارت‌خانه‌های آمریکا در نایروبی، کنیا، دارالسلام و تانزانیا، مجموعا بالغ بر 220 تن جان خود را از دست دادند.
 1377: بن لادن در آمریکا به عنوان عامل اصلی کشته شدن 224 تن در سفارتخانه‌های آمریکا در کشورهای مختلف در ماه اوت محکوم شد.
 1378: نام بن لادن برای نخستین بار در لیست 10 تن از افراد تحت تعقیب اف.بی.آی (پلیس فدرال آمریکا) گنجانده شد.
 1379: بن لادن در خصوص حملاتی که در یمن به کشته شدن 12 ملوان آمریکایی و زخمی شدن 39 تن دیگر منجر شد، متهم ‌شد.
 1379: احمد رسام در خصوص عملیات بمب‌گذاری فرودگاه بین‌المللی لس آنجلس که با ناکامی مواجه شد، متهم شد. وی ادعا کرد که توسط اردوگاهی که در افغانستان از سوی بن لادن حمایت می‌شد، تعلیم یافته است.
 1380: چهار تن از حامیان بن لادن به بمب‌گذاری در سفارت‌های آمریکا در کشورهای آفریقایی در سال 1998 متهم شدند.
 1380: آخرین بیانیه بن لادن پیش از واقعه 11 سپتامبر 2001 از سوی روزنامه الرای منتشر ‌شد.
 1380: چهار هواپیمای باری آمریکا ربوده شدند و طی یک انفجار در نیویورک حدود 3000 تن جان خود را از دست دادند. پس از این اتفاق، دولت آمریکا از بن لادن به عنوان عامل اصلی این حمله یاد کرد.
 1380: نیروهای آمریکا برای ریشه کن کردن شبه نظامیان وارد افغانستان شدند.
 1380: فرمانده امنیتی جلال آباد گزارش داد در 27 نوامبر سال 2001 بن لادن در منطقه تورا بورا دیده شد. هزاران تن از نیروهای افغانستان به درگیری با نیروهای ویژه آمریکا و انگلیس پرداختند.
 1380: نشریه "پاکستان آبزرور" جزئیات مراسم تدفین بن لادن را منتشر کرد. در گزارش این نشریه آمده بود که بن لادن در اواسط ماه دسامبر به مرگ طبیعی از دنیا رفت.
- 1380: مقام‌های افغانستان گزارش دادند بن لادن در پاکستان است و در حال همکاری با القاعده است.
- 1381: پرویز مشرف، رئیس‌جمهور وقت پاکستان اعلام کرد که اسامه بن لادن احتمالا به دلیل نارسایی کلیه در افغانستان مرده است.
- 1381: گزارش‌هایی از سوی مقامات ارشد آمریکا منتشر شد مبنی بر زنده بودن بن لادن و ادامه اقدامات ترویستی وی علیه نیروهای آمریکا.
 1381: یک نشریه‌ عربستانی اعلام کرد یکی از همسران بن لادن اعلام کرده که بن لادن همچنان زنده است و در صورتی که کشته شود، کل دنیا از این موضوع مطلع خواهند بود. مرگ اسامه بن لادن نمی‌تواند مخفی نگه داشته شود.
 1381: یک روزنامه روسی اعلام کرد مصاحبه‌ای را با ملا عمر انجام داده است. در این مصاحبه این رهبر طالبان اعلام کرد که بن لادن در افغانستان است.
 1384: گروهی از مسلمانان در اسپانیا اعلام کردند که با اقدامات اسامه بن لادن مخالف هستند. آنها اسامه را یکی از افرادی که از دین خارج شدند دانستند و اقدامات وی را محکوم کردند.
 1388: یک مقام دولتی آمریکا اعلام کرد که در خصوص محل اختفای بن لادن کمبود اطلاعات امنیتی وجود دارد و به این موضوع اشاره کرد که وی احتمالا در افغانستان یا پاکستان به سر می‌برد. رابرت گیتس وزیر دفاع آمریکا‌، در مصاحبه با شبکه خبری ای.بی.سی‌، اعلام کرد که سال‌ها است سیستم اطلاعاتی آمریکا اطلاع دقیقی در مورد محل اختفای بن لادن در اختیار ندارد.
 1389: فردی که با عنوان بن لادن شناخته می‌شد، مسئولیت اقدامات تروریستی در روز کریسمس در نیجریه را برعهده گرفت.
 1389: بن لادن در یک نوار که ظاهرا از سوی وی ضبط شده بود، مسئولیت حمله 11 سپتامبر را برعهده گرفت.
 1389: باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا اعلام کرد اطلاعات کلیدی در خصوص جایگاه احتمالی بن لادن در اختیار وی قرار داده شده است. اوباما اعلام کرد: 9 ماه پیش آژانس‌های امنیتی توانستند اطلاعات بیشتری در خصوص محل اقامت وی به دست آوردند.
 1389: باراک اوباما ریاست نخستین نشست مجمع ملی در خصوص عملیات‌هایی که به منظور مورد هدف قرار دادن اسامه بن لادن انجام خواهند شد را برعهده گرفت. در این زمان وی اطمینان بیشتری در خصوص محل اقامت این رهبر تروریست در اختیار داشت.
 1389: اوباما پس از نشست 19 و 28 آوریل دستور نهایی انجام عملیات برای دستگیری و کشتن بن لادن را صادر کرد.
 1390: یک تیم کوچک نیروهای آمریکایی به کمک نیروهای سرویس اطلاعاتی پاکستان، در یک عملیات مشترک بن لادن را کشت. هیچ یک از نیروهای آمریکایی در این درگیری آسیب ندیدند.