روایت نشریه آمریکایی از بی‌اعتمادی «ملک عبدالله» به دولت اوباما

به گزارش فارس نشریه آمریکایی فارین پالیسی طی مقاله‌ای به قلم "سیمون هندرسون " به بررسی روابط بین آمریکا با عربستان پرداخته است.
روابط بحرانی آمریکا و دولت عربستان سعودی
روابط آمریکا و عربستان سعودی در بحران است. "ملک عبدالله " پادشاه عربستان تصور می‌کند در حالی‌که ایران تهدید بزرگ به شمار می‌رود، علاقه دولت "باراک اوباما " به برقراری آزادی جهانی برای کشورهای عرب و محافظه‌کار حاشیه خلیج فارس مانند عربستان و بحرین ساده لوحانه و نامناسب است.
واشنگتن نیز بابت پیشنهاد نسبت داده شده به سلطان عربستان مبنی بر اینکه اگر "حسنی مبارک " تصمیم گرفته است که در قدرت بماند، آمریکا مسئله مصر را رها کند، آشفته است. و هم‌چنین عامل نفت نیز در میان است. با بالا رفتن قیمت بنزین آمریکا و با وجود وعده "ریاض " مبنی بر جبران فروش‌های از بین رفته محصولات نفتی لیبی، بنا به اعلام آژانس بین‌المللی انرژی، سعودی‌ها تولیدات نفتی خود را در اواسط ماه مارس کاهش دادند.
ملک عبدالله احساس می‌کند کاخ سفید در مورد همه امور به وی پشت کرده است
بدین ترتیب هنگامی‌که "تام دونیلان " مشاور امنیت ملی آمریکا در تاریخ 12 آوریل با سلطان سالخورده عربستان دیدار کرد، خبرگزاری سعودی به خشکی گزارش داد که در واقع یک سری مسائل پیرامون منافع دوجانبه بین دو کشور وجود دارد که در این نشست باید مورد بازبینی قرار بگیرد.
ملک عبدالله با وجود اینکه در ابتدای کار اوباما از رئیس جمهور منتخب جدید آمریکا به گرمی استقبال کرد -‌و البته با احترام متقابل و چاپلوسانه وی نیز روبه‎رو شد- در حال ‌حاضر احساس می‌کند کاخ سفید در مورد همه امور از روند صلح فلسطین و اسرائیل گرفته تا مسئله ایران و به خصوص ایران به وی پشت کرده است.
بی‎اعتمادی ملک عبدالله به فرستاده دولت خود در واشنگتن
نشست "دونیلان " با سلطان عربستان از آنجا که گزارش شده است، شاهزاده "بندر بن سلطان " نیز در این نشست حضور داشته است، نشست ویژه و جالبی به شمار می‌رود. شاهزاده بندر سفیر سابق عربستان در آمریکا و دبیرکل فعلی امنیت ملی عربستان سعودی است. سال‌های متمادی، مخصوصا زمانی‌که شاهزاده بندر سفیر عربستان در واشنگتن بود، ملک عبدالله به وی بی‎اعتماد بود.
داستان‌های شرورانه و غیرواقعی وجود داشت که شاهزاده بندر در مورد ولی‎عهد وقت واگویه می‌کرد و البته خبر این داستان‌ها به پادشاهی عربستان نیز می‌رسید .اما سلطان بندر استعدادهای سیاسی و دیپلماتیکی داشت و احتمالا هنوز هم دارد که ملک عبدالله به آنها احتیاج دارد؛ مخصوصا در حال‌ حاضر.
"بندر بازمی‌گردد " تیتری بود که من برای مقاله خودم در اکتبر 2010 زمانی که شاهزاده عربستان به کشور خود بازگشت انتخاب کردم؛ وی بعد از چند سال غیبت مرموز، دوباره خود را نشان داده بود. اگرچه این تیتر از نظر لغوی درست بود اما کمی زودهنگام بود چرا که شاهزاده مجددا برای چندین ماه از انظار خارج شد. اما در هر صورت در چند هفته اخیر شاهزاده بندر دوباره خود را نشان داده است و در ماموریت‌های بلندپایه در کشورهای پاکستان، هند و چین شرکت داشته است.
آنچه این امر به طور کامل معنی می‌دهد بسیار دور از ظاهر است اما گمانه‌زنی‌هایی در مورد آینده "عادل الجبیر " سفیر فعلی عربستان در آمریکا وجود خواهد داشت. آیا ممکن است مسئله شاهزاده "ترکی الفیصل " سفیر پیشین عربستان در آمریکا بین سال‌های 2005 تا 2006 دوباره تکرار شود؟ در واقع در همان اولین هفته‌های شروع به کار الفیصل به عنوان سفیر عربستان، ملک عبدالله کاخ سفید را آگاه ساخت که فرستاده رسمی وی در واشنگتن دیگر طرف صحبت منتخب وی با واشنگتن نیست.
تلاش ریاض برای ترمیم رابطه خود با واشنگتن
گناه و اشتباه شاهزاده ترکی دقیقا معلوم نیست چه بود اما ظاهرا وی نامه‌ای به سلطان عربستان نوشت که این نامه خاطر وی را مکدر کرد. بدین ترتیب سلطان عربستان به جای وارد مذاکره شدن از طریق شاهزاده ترکی، دوباره شاهزاده بندر سفیر سابق عربستان در آمریکا را که به طور مداوم بین ریاض و واشنگتن برای ترمیم مهم‌ترین رابطه خارجی عربستان در سفر بود برای مذاکره با آمریکا فراخواند. گفتنی است که در آن زمان هم‌چنان روابط امریکا و عربستان به دلیل گمانه‌زنی‌ها مبنی بر ارتباط آل سعود با گروه القاعده دچار مشکل بود.
بدین‌ترتیب شاهزاده ترکی تنها روی کاغذ و در نام سفیر عربستان در آمریکا باقی ماند. وی حتی از اینکه شاهزاده بندر در امریکا حضور دارد یا خیر، خبر نداشت و برای پی بردن به این مهم یکی از معاونان خود را به فرودگاه "دلس " و همچنین پایگاه نیروی هوایی "اندروز " می‌فرستاد تا ببیند که هواپیمای شاهزاده بندر در باند این فرودگاه‌ها پارک است یا خیر. در نهایت، شاهزاده ترکی استعفا داد و عادل الجبیر معاون سابق شاهزاده بندر که توانایی‌اش در زبان انگلیسی بسیار مورد ستایش ملک عبدالله بود، جانشین وی شد. از آن زمان به بعد عادل الجبیر با آمریکا وارد گفت‎وگو‌های غیررسمی شد ولی ظاهرا این گفت‎وگوها مثمر ثمر نبوده‌اند. یکی از همکاران نزدیک سفارتی وی ماه گذشته به من گفت: "این کاخ سفید متوجه موضوع نمی‌شود ".
جبیر نیز در نشست ملک عبدالله با دونیلان حضور داشت و طبق سیاق مألوف نقش مترجم سلطان را ایفا می‌کرد و این امر جدا از این است که نشست ربطی به آمریکا داشته باشد یا نه. وی همچنین در نشست هفته گذشته با حضور "رابرت گیتس " وزیر دفاع آمریکا نیز به عنوان مترجم ایفای نقش کرد. آن‎طور که در عکس‌های رسمی می‌بینیم دو طرف مذاکره لبخند به لب دارند اما هیچ نشانی از اینکه با یکدیگر به توافق نیز رسیده باشند وجود ندارد.
نگرانی شدید ملک عبدالله از گسترش جو انقلابی در خاورمیانه
ملک عبدالله به طور فزاینده‌ای چهره رقت‌انگیز و ترحم‌آوری گرفته است. در اواخر سال میلادی گذشته دو عمل جراحی روی کمر وی در شهر "نیویورک " انجام گرفت. وی دو هفته زودتر از زمانی‌که دکترها به وی توصیه کرده بودند کشور مراکش را که برای گذراندن دوران نقاهت انتخاب کرده بود به مقصد عربستان ترک کرد. به من گفته شد که علت این موضوع نگرانی شدید وی از گسترش جو انقلابی در خاورمیانه بود. با وجود اینکه ملک عبدالله تنها دو یا سه ساعت را در روز صرف امور مملکتی می‌کند، باز هم به من گفته شده است که بار وظایف حکومتی بر دوش وی سنگینی می‌کند. سلطان بن عبدالعزیز -‌جانشین احتمالی وی- یک زندگی گیاهی دارد. وی ظاهرا آدم خوش‎مشربی است اما از نظر ذهنی توانایی ندارد. بر اساس یکی از اسناد محرمانه دیپلماتیک امریکا که ویکی‌لیکس آن را منتشر کرد، سلطان بن عبدالعزیز برای همه مقاصد و برنامه‌ها فاقد اهلیت است.
"شاهزاده نایف " وزیر کشور عربستان که به احتمال زیاد سلطان بعدی عربستان است، پادشاهی عربستان را به صورت روزانه اداره می‌کند. وی که در حال‌حاضر در خارج از کشور در مکانی نامعلوم در تعطیلات به سر می‌برد، ظاهرا از پایگاه قدرت خود درون آل سعود و همچنین حمایت محافظه‌کاران مذهبی پادشاهی عربستان از خود اطمینان دارد.
احساس خطر ملک عبدالله از تحولات منطقه
در عین حال ملک عبدالله خطر را از همه سو احساس می‌کند. وی از سرنگونی حسنی مبارک رئیس جمهور سابق مصر که دوست 30ساله آمریکا بود و در عرض تنها 18 روز قدرت را از دست داد احساس خوبی ندارد. کسی که عبدالله دوست دارد رژیم وی سقوط کند، "معمر قذافی " رهبر لیبی است که یک بار تلاش کرد پادشاه عربستان را ترور کند. اما اوباما خود را ملتزم به خواسته ملک عبدالله نمی‌کند.
در همسایگی عربستان نیز کشور بحرین است که ملک عبدالله اکثریت شیعه این کشور را در بهترین شرایط یک مشت آدم بی‎ارزش می‌داند و در بدترین شرایط به آنها به عنوان ماموران و جاسوس‌های ایرانی نگاه می‌کند.
وی همچنین "بشار اسد " رئیس جمهور سوریه را نیز در معرض تهدید فزاینده‌ای می‌بیند. رهبر عربستان نسبت به سوریه یک نقطه ضعف دارد، یکی از زنان سابق وی (تعداد آنها بسیار زیاد است اما هیچ‎وقت بیشتر از 4 زن در آنِ واحد نداشته است) سوری بود و همچنین خواهر وی با "رفعت اسد " عموی رئیس جمهور سوریه ازدواج کرده است. "شاهزاده عبدالعزیز بن عبدالله " که حاصل ازدواج ملک عبدالله با زن سوریه‌ای‌اش است در حال‌حاضر مامور ویژه ملک عبدالله در امور سوریه است. وی نیز در نشست پادشاه عربستان با دونیلان حضور داشت.
با خروج دونیلان از ریاض و رفتن وی به "ابوظبی " پایتخت امارات متحده عربی، ملک عبدالله نیز به همراه "سلطان حمد بن عیسی آل خلیفه " پادشاه بحرین در مسابقات شترسواری در "جشن جنادریه " شرکت کرد. این جشن باید کمی حس رهایی از شورش‌ها و نارضایتی‌های فعلی در خاورمیانه را به وی داده باشد.