به گزارش خبرنگار سیاسی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، منوچهر متکی که در خطبههای پیش از نماز جمعهی امروز تهران سخن میگفت، با بیان اینکه آنچه در بیش از پنج ماه گذشته در مهمترین و استراتژیکترین منطقهی دنیای امروز یعنی خاورمیانه و شمال آفریقا جاری است جای تأمل جدی و بررسی همهجانبه دارد، خاطرنشان کرد: تحول بسیار عظیم و حرکتی بنیادین در این سوی جهان در حال وقوع است. مردمان این کشورها نقشآفرینان اول این تحولات و قیامها هستند.
وی به حوادث تونس و مصر اشاره کرد و گفت: گرچه حادثهای چون آتشسوزی یک نفر در تونس و حرکت مشابهی در مصر به نظر میرسید که خیزش عمومی مردم را در پی داشت اما وقتی در شبیهسازی تاریخی با انقلاب اسلامی ملت ایران مقایسه میکنیم میبینیم در دیماه 1356 با نوشتن مقالهای در یکی از روزنامهها توسط رژیم شاه علیه امام راحلمان حرکت 19 دی رقم خورد و در حقیقت آن مقاله انگیزه و وسیلهای برای این بود که عقدههای دهها ساله از حکومتی که نیم قرن به این کشور حکمرانی کرد نشان دهد و آشوب و اعتراضات را مطرح کند که سرانجام مردم نهضتشان را در 22 بهمن 57 به نتیجه برسانند.
وزیر پیشین امور خارجهی کشورمان تصریح کرد: تحلیل جامع و عادلانهای که مقام معظم رهبری به فاصلهی کوتاهی پس از آغاز این خیزشها برای همهی ملت و ایران و بلکه برای همهی مسلمین و مستضعفین بیان شد برای ما آشکار میکند که آنچه در این کشورها از غربیترین نقطهی شمال آفریقا تا شرقیترین نقطهی جهان عرب را در شرق آسیا در بر میگیرد سر باز کردن عقدهای است که در طول دهها سال در دل مردمان این کشورها ایجاد شده بود. قیامهای این منطقه بازخورد سیاستهایی است که حکمرانان این کشورها در تبعیت از قدرتهای سلطهگر بر مردمان این کشورها تحمیل کرده بودند.
متکی با اشاره به بیانات مقام معظم رهبری در مورد اینکه مردم تحقیرشدگی را با پوست و گوشت خود احساس میکردند، افزود: مردم شرایط خود را با انقلاب اسلامی مقایسه میکردند؛ انقلابی که مردم با آن تغییری ایجاد کردند. این تغییر ابتدا در خود مردم ایران با آگاهیبخشی به وجود آمد و سپس جامعهشان را متحول کردند. مردم کشورهای شمال آفریقا و خاورمیانه میدیدند ملت ایران در بیش از 30 سال گذشته با نشاط در صحنههای مختلف اجتماعی و سیاسی در تعیین سرنوشت خود نقشآفرین هستند.
وی ادامه داد: آنها مقایسه میکردند که ایران از هیچ سلطهگری نمیهراسند و در بلندگوهای بینالمللی آزادانه و سرافرازانه مواضع خود را بیان میکنند و با سران کشورهای خود این اقدامات را مقایسه میکردند که روز به روز ذلیلتر، ضعیفتر و در گرو دشمنان ملتهای خود گرفتار میشدند. آنها میدیدند که در جایجای جهان، مردم دموکراسی به معنی واقعی و توجه به ارادهی ملت خود را خواستار هستند اما در کشورهای آنها هیچ خبری از ارادهی مردم نیست یا خواستی ملوکانه است و یا بیتوجهی به ارادهی مردم صورت میگیرد و یا اگر عنوان جمهوری بر حکومتشان است یک نفر 30 یا 40 سال به عنوان رییسجمهور در کشور حاکم است. از خود میپرسیدند این چه سیستم و نظامی است که حتی یک کاندیدای رقیب نیز در بعضی از انتخاباتها نبود و انتخابات مادامالعمر بود. قریب 50 سال این وضعیت بر آنها حاکم شد. به هر حال مردم مقایسه میکردند.
متکی تصریح کرد: مردم به لحاظ اجتماعی احساس میکردند در کشورشان نقشی ندارند. مجموعهی این شرایط جو انفجاری ایجاد کرد و به لحاظ ارتباطات و زبان مشترک، قیام بلافاصله به بسیاری از کشورهای عرب منتقل شد.
وی با اشاره به برخی تحلیلها در مورد اینکه این قیامها وابسته به انگلیس و آمریکا و سلطهگران است، تاکید کرد: به هیچ وجه چنین زمینههایی وجود ندارد؛ زیرا اولا این حرکت را هیچکس پیشبینی نکرده بود و همچنین آمریکاییها مگر چه مشکلی با سران و سیستم و ساز و کاری که در این کشورها وجود داشت داشتند؟ مگر آنها چه مشکلی با شورای همکاری خلیج فارس و این کشورهای خاورمیانه داشتند؟ در لیبی که در 12 سال گذشته قذافی را با طراحیهای آمریکا در مسیر خود قرار داده بودند. آنها مشکلی با منطقه نداشتند.
وزیر پیشین امور خارجهی کشورمان با اشاره به شعارهای اسلامخواهی و برگزاری آیینهای اسلامی از سوی معترضین در حوادث اخیر در کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا گفت: آمریکاییها پس از جنگ جهانی دوم بیش از شش دهه است که تلاش میکنند این منطقه را از اسلام تهی کنند و اسلام مشخصهی این منطقه نباشد. آمریکاییها از آغاز این بحران در هالهای از بهت و تعجب فرو رفتند. مواضع آنها مختلف و بعضا متضاد بوده است. این نشان میدهد که آنها خود هم نمیتوانند تحلیل کنند که چه حادثهای در منطقه در حال وقوع است.
متکی در مورد برخی تحلیلها مبنی بر ایجاد تحولات اخیر از سوی آمریکا گفت: متاسفانه این نگاه موجب شد ما در تحلیل این مسائل در روزهای نخست دچار اشتباه شویم و هم در برخورد مناسب با آن قدری عقب بمانیم.
وی به بیانات مقام معظم رهبری در مشهد در تحلیل وقایع خاورمیانه و شمال آفریقا اشاره کرد و گفت: دولتها ابتدا سعی کردند اصلا باور نکنند که مردم معترض هستند و قیامهایی را آغاز کردهاند و ناباورانه به آن نگاه کردند.
متکی با اشاره به سیر تحول پیروزی انقلاب اسلامی تا فرار شاه گفت: مردم تونس وقتی قیامشان را آغاز کردند 23 روز بعد رییسجمهور تونس مفتضحانه فرار کرد؛ در حالی که صمیمانهترین دوستان اروپایی او اجازه ندادند هواپیمای او در کشورهای آنها حتی توقف کوتاهی داشته باشد و او مهمان ملک عبدالله شد. در مصر هم این فاصله هفت روز طول کشید.
وزیر پیشین امور خارجهی کشورمان خاطرنشان کرد: نحوهی تعامل حکمرانان با مردم، نفوذ و سلطهگری قدرتها بر کشورهای آنها و وادادگی سرانشان و بیتوجهی به رای و نظر مردم از جمله مواردی بود که ملت به آن انتقاد داشتند.
وی سران این کشورها را خطاب قرار داد و گفت: پس چرا ناراحت میشوید وقتی واقعیات آشکار میشود؟ چرا دنبال بهانه میگردید و سعی میکنید در مورد مسائل فرافکنی کنید؟ بیشترین نامهربانیها را در حوادث اخیر، کشورهای حوزهی خلیج فارس با جمهوری اسلامی ایران داشتند، چرا فرافکنی میکنید؟ چرا چشمهایتان را بر واقعیات میبندید؟ وقتی مستشاران اروپایی و آمریکایی را بر مال و ناموس مردمتان حاکم میکنید مشخص است که روزی اعتراض برمیانگیزد. چرا دیگران را مقصر قلمداد میکنید؟ در حالی که یکی از ویژگیهای این اعتراضات، اتکا نداشتن به خارج بود.
متکی گفت: بیراهه میروید. مروری به سیاستهای 30 سال خود نسبت به جمهوری اسلامی ایران بکنید. این وقیحانه است که برخی از شما میگویید ایران باید حسن نیت خود را نشان دهد. شما نبودید که بنادرتان در اختیار صدام بود؟ خصوصا کویت که البته خوب هم به شما جواب داد. کشتیهای تسلیحاتی صدام به نام بنادر شما میآمد و برای عراق میرفت. آیا این برخی از سران شما نبودند که کنار صدام، ماسوره موشکها را به سوی مردم ایران میکشیدند؟ آیا برخی از شما نیستید که کشورهایتان را پایگاه جاسوسی آمریکا علیه ایران قرار دادهاید؟ اگر مردم ایران با شما مدارا میکنند به خاطر متانتشان است.
وزیر پیشین امور خارجهی کشورمان افزود: پیش از این اعلام کردهایم که چرا وقتی در محافل دیگر مینشینید و علیه ایران و مردم ما سخن میگویید و وقتی با ما رودررو هستید سخن از دوستی میگویید. این حرکت، نفاق شما را به نمایش میگذارد. آیا شما در 30 سال گذشته نبودید که دیگران را علیه ایران تحریک میکردید؟ در همین 10 سال که مسالهی افغانستان پیش آمد چند بار بعضی از شما به آمریکاییها گفتید که به ایران حمله کنند؟ آنها میخواستند اما نمیتوانستند.
وی افزود: امروز نامه به دبیرکل سازمان ملل مینویسید؟ شرم هم خوب چیزی است!
متکی به مسائل اخیر در بحرین و سرکوبهای مردم این کشور اشاره کرد و گفت: ما در مورد بحرین بسیار راحت و صمیمی گفتیم که با مردم خوب تعامل کنید، ببینید مطالبات آنها چیست. ببینید چه کردید. هرچه آمریکاییها گفتند عمل کردید. در بحرینی که در 30 سال گذشته با طرح آمریکاییها شکل گرفته شما چه کردهاید؟
وزیر پیشین امور خارجهی کشورمان به برخی از اقدامات بحرین از جمله ایجاد پایگاه آمریکا و کوچاندن افرادی از خارج از این کشور به آنجا و عنوان تبعه به آنها دادن اشاره کرد و گفت: ما در بحرین دخالت عربستان را محکوم میکنیم. معتقدیم سربازان خارجی یک جنایت در این کشور انجام میدهند. کشورها برای دفاع با یکدیگر قراردادهایی دارند اما نه اینکه شما وقتی عرضهی تعامل با مردم خودتان را ندارید به ارتش یک کشور دیگر میگویید که آنها مردم شما را سرکوب کنند. صحنههایی که امروز در رسانهها از شما پخش میشود شما را دچار مشکل میکند، نه بیان این حرفها.
وی گفت: شما مراکز مقدس مسلمانان را تخریب میکنید. ببینید وهابیها با شما چه میکنند؟
متکی با بیان اینکه این قیامها تا همین امروز نیز به نتیجهی مقرر خود رسیده است، توضیح داد: مردم امروز به قدرت خود پی بردهاند. ضمن اینکه حکومتها متوجه شدند که در وابستگی به دیگران و پشت کردن به مردم خود چقدر قدرتشان پوشالی است و به یک تلنگری به هم میریزد. اگر وسعت قیامها در این شرایط فعلی متوقف شود که البته نمیشود، آنها دیگر قادر نخواهند بود مانند گذشته بر گردهی مردم خود سوار شوند.
وزیر پیشین امور خارجهی کشورمان گفت: مهمترین توصیهی خیرخواهانهی ما این است که به مردم و مطالباتشان توجه کنند.
وی همچنین به نقش مقام معظم رهبری در مدیریت انقلاب در فراز و نشیبها اشاره کرد و گفت: پس از پیروزی انقلاب، ما با فراز و نشیبهای فراوانی مواجه بودیم که رهبری انقلاب در صحنهی داخلی و بینالمللی و منطقهای، خیرخواهانه و عادلانه کشور را مدیریت کردند. امروز رهبری ایران در بین اندیشمندان کشورهای دیگر به عنوان الگو مطرح است و این نکتهی مهمی است.
متکی به بیانات مقام معظم رهبری در مورد انتقال تحولات اخیر به قلب اروپا اشاره کرد و گفت: اروپا از عدم استقلالش بهویژه در 10 سال اخیر و دنبالهروی از سیاستهای آمریکا و تسلیمپذیری دولتهایشان از رژیم صهیونیستی به واسطهی مسالهای که به 63 سال پیش برمیگردد و تحقیر دولتهایشان ضربه خواهند خورد. خلأ معنوی که لیبرال دموکراسی بر غرب تحمیل کرده است غرب را در آستانهی تحول جدی قرار داده است. اگر اینها چارهاندیشی نشود پیشبینی مقام معظم رهبری میتواند صفحهای دیگر از قیامهای مردم باشد.