خلأ سیاسی در لبنان

زهرا عباسی
لبنان پس از سقوط دولت سعدالدین حریری به دلیل کارشکنی های داخلی و غربی همچنان دوره خلأ سیاسی را سپری می کند.
«نجیب میقاتی» که بعد از سقوط دولت پیشین به عنوان نخست وزیر جدید برگزیده شده و خود را یک شخصیت میانه معرفی کرده است، به خاطر کارشکنی های گروه 14 مارس و در رأس آن جریان المستقبل به رهبری سعدالدین حریری نتوانسته دولت جدید را تشکیل دهد. تلاش ها و دیدارهای مکرر میقاتی با نمایندگان احزاب 8 مارس، 14 مارس، رئیس جمهور و رئیس پارلمان تاکنون نتیجه ای نداشته و ترکیب جدید دولت همچنان نامشخص باقی مانده است. در چنین شرایطی شکاف میان جریان 14 مارس و 8 مارس افزایش یافته و سعدالدین حریری با هدایت آمریکا و عربستان سعودی وارد جنگ روانی شدیدی علیه مقاومت شده است.
اسناد افشا شده توسط سایت و یکی لیکس به آبروریزی جریان المستقبل منجر شد و همین مسئله سعدالدین حریری را تحریک کرد که برای فرافکنی و بیرون رفتن از این گرداب رسوایی حملات بیشتری به سوی حزب الله نشانه رود و خود را از این گرفتاری نجات دهد.
براساس اسناد افشا شده ویکی لیکس حریری در دیدار با مسئولان ارشد کمیته روابط خارجی سنای آمریکا در بیروت در سال 2006 آنها را تشویق کرده بود که در راستای براندازی مقاومت و نظام سوریه تلاش کنند.
حریری به یکی از اعضای کمیته روابط خارجی سنای آمریکا گفته بود، باید دولت آمریکا هر چه سریع تر سیاستی را در پیش بگیرد که سوریه را منزوی کند چرا که اگر این کار انجام نشود سوریه هرگز تغییر نخواهد کرد و مانعی بر سر راه اهداف ما خواهد بود.
وی تاکید کرده بود که باید هر چه زودتر از دست نظام سوریه خلاص شد. سعدالدین حریری همچنین پیشنهاد داده بود بعد از سقوط نظام سوریه برای پر کردن خلأ به وجود آمده می توان اخوان المسلمین سوریه را به قدرت رساند و برخی شخصیت ها مانند «عبدالحلیم خدام» و «حکمت الشهابی» که جزو نظام سابق بودند می توانند جای خالی بشاراسد رئیس جمهور سوریه را بگیرند.
موضوع دیگری که حریری روی آن مانور زیادی می داد موضوع حکم دادگاه بین المللی پدرش رفیق حریری بود. اما در شرایط فعلی حریری امید چندانی به این دادگاه ندارد ،زیرا با توجه به موضع گیری قاطعانه حزب الله و نیز شرایط بحرانی منطقه این دادگاه و حکم آن در حاشیه قرار گرفته است. به همین دلیل جریان 14 مارس و در رأس آن حریری دچار ضعف و آشفتگی زیادی شده و برای بازیابی خود درعرصه داخلی لبنان به تکاپو افتاده اند.
هر چند عربستان تلاش زیادی دارد با کمک غرب حریری را به قدرت بازگرداند و حجم بالای کمک های مالی عربستان به این جریان آمریکایی حکایت از همین موضوع دارد لیکن تشکیل دولت جدید با رویکرد ملی و همسو با مقاومت آخرین توطئه های 14 مارس و حامیان منطقه ای و بین المللی آنان را نقش بر آب خواهد کرد.
از سوی دیگر حزب الله لبنان با یک افشاگری دیگر ماهیت این جریان طرفدار غرب را آشکار و اعلام کرد که سران گروه 14 مارس با گرفتن کمک های مالی و نظامی قصد داشتند با ایجاد گروه های شبه نظامی علیه حزب الله و گروه 8 مارس کودتا کرده و با براندازی نیروهای مقاومت به آمریکا و رژیم صهیونیستی خدمت کنند.
حجم کمک های مالی عربستان سعودی به جریان 14 مارس طی پنج سال گذشته که به اعتراف سران این جریان بیش از دو میلیارد دلار بوده است نشان دهنده اهداف غرب و عربستان سعودی در رو در رو قراردادن این جریان با مقاومت لبنان و منطقه است.
منابع مطبوعاتی نیز پیش از این اعلام کرده بودند که عربستان در انتخابات اخیر مجلس لبنان در سال 2009 یک میلیارد دلار به جریان
14 مارس کمک کرده است.
حزب الله لبنان همچنین ایجاد هرج و مرج، به تعطیلی کشاندن روابط بین المللی لبنان و تحریک کشورهای عربی و غیرعربی از سوی گروه 14 مارس را در راستای تشکیل نشدن دولت و تضعیف جایگاه مقاومت در داخل و خارج لبنان ارزیابی کرده است.
معاون دبیرکل حزب الله لبنان طی اظهاراتی از توطئه 14 مارس پرده برداشته و گفته، این جریان آمریکایی خواستار حمایت مالی غرب شدند تا کفه ترازوی سیاست گروه 14 مارس برگروه 8 مارس برتری داشته باشد اما سرانجام مشخص شد که گرایش مردم به سمت حمایت از گروه 8 مارس است و این امر باعث شد که آنها از این اموال و کمک های خارجی سودی نبرند.
در هر صورت کارشکنی های گروه 14 مارس برای تشکیل نشدن دولت و قراردادن این کشور در وضعیت بلاتکلیفی همچنان پابرجاست.
تلاش های نجیب میقاتی برای حصول توافق میان گروه ها و احزاب سیاسی به بن بست رسیده است.
این امر برای لبنانی ها به وضوح روشن شده که عامل به تعویق انداختن تشکیل دولت نجیب میقاتی فشارهای داخلی و خارجی است و هرگونه رایزنی برای تشکیل دولت جدید به دلیل این فشارها با ناکامی مواجه می شود. از سوی دیگر تأخیر در تشکیل دولت سبب شده که اعتماد مردم به وعده های داده شده درباره تشکیل دولت از بین برود و مرحله حساسی در کشور ایجاد شده که به نظر می رسد منافع حزبی و گروهی برخی بر منافع ملی تحمیل شده است.
به هر حال اگر در آینده نزدیک دولت جدید تشکیل نشود این امر بدین معنا است که لبنان باید همچنان در انتظار صحنه تحولات و رویدادهای منطقه ای باشد.