پلیس فتا و امنیت در فضای سایبری

علیرضا حسنیه
طی سالهای اخیر و با توجه به گسترش روز افزون استفاده از اینترنت در کشور و همچنین آغاز بخش عمده ای از خدمات دولت الکترونیک و تجارت الکترونیکی ضروری بود تا امنیت کاربران اینترنتی نیز تامین شود.
بر همین اساس اخیرا پلیس فتا با هدف بهره گیری از فناوری اطلاعات و ارتباطات و با هدف مقابله و برخورد با جرایم سایبری در فرماندهی انتظامی استانهای تهران و البرز راه اندازی شده است .البته با توجه به اینکه اقدامات نرم افزاری بر سخت افزاری تقدم دارد دراین عرصه تلاش پلیس بر افزایش دانش ، پژوهش ، پیش بینی و پیشگیری از جرایم است.
البته بر اساس آخرین اطلاعات، عمده فعالیت‌های پلیس تازه تاسیس فتا متوجه جرایم اقتصادی در اینترنت خواهد بود.
بررسی 8 میلیون سایت ایرانی نشان می دهد که قریب به یک میلیون و 200هزار سایت غیراخلاقی محسوب می شوند که به گفته پلیس فتا در این خصوص فضای سایبر کشور اوضاع بدی ندارد، در عوض 80درصد جرایم اینترنتی در ایران مربوط به مسائل اقتصادی است. جرایمی همچون فروشگاه‌های مجازی غیرواقعی، خرید و فروش مواد مخدر صنعتی و داروهای تقلبی، سیستم‌های شنود و دوربین و سایر اقلام ممنوعه، بازاریابی‌های هرمی، سوءاستفاده از عناوین مشابه بانک‌های واقعی در فضای مجازی و در نهایت هک سیستم‌های بانکی و تجاری بیشترین پرونده‌های پلیس فتا را شامل می شود.
اگرچه پلیس فتا معتقد است که علت گسترش جرایمی از این دست ارائه نشدن هویت واقعی کاربران و نبود نظارت لازم بر کسب و کار در اینترنت است، اما در واقع ریشه این مشکلات به کمبود آگاهی و اطلاع کاربران هم مربوط می شود. مسلما ارتقای سطح دانش و اطلاع کاربران در فضای مجازی زمینه تحمیل هزینه‌های مضاعف وقوع جرایم و تعقیب و گریز پلیس را به حداقل می رساند. امروز با وجود اظهار نگرانی‌های گسترده از سوی مسئولان، هیچ برنامه و تبلیغات آموزشی مرتبط با فضای وب و تهدیدهای واقعی آن برای کاربران و خانواده‌ها مشاهده نمی‌شود. از این رو بجاست پلیس فتا در کنار مبارزه با جرایم اقتصادی در فضای مجازی، اولویت ویژه‌ای به اقدامات پیشگیرانه از وقوع جرم در قالب فرهنگ‌سازی، تهیه برنامه‌های آموزشی با همکاری دستگاه‌های مختلف، الزام فروشگاه‌ها به عضویت در بانک‌های اطلاعاتی مشخص، الزام بانک‌ها به آموزش زمینه‌های سوء استفاده‌های احتمالی و غیره بپردازد.البته پلیس فتا در روزهای اولیه آغاز به کار خود نیز توصیه های جدی در خصوص افزایش امنیت به کاربران اینترنتی داده است.
سرهنگ سید محسن میربهرسی ، درباره چگونگی تعیین گذرواژه با بیان اینکه اگر شش کاراکتر با حروف کوچک برای گذر واژه یک کاربر انتخاب شود، تنها 10 دقیقه وقت نیاز است تا این گذرواژه هک شود، افزود: بر اساس تحقیقات انجام شده بین‌المللی، اگر یک گذر واژه از 6 کاراکتر حروف کوچک و بزرگ تشکیل شده باشد، زمان مورد نیاز برای هک کردن آن 10 ساعت است.به گفته وی این در حالی است که اگر گذرواژه ترکیبی از سمبل‌ها و حروف بزرگ و کوچک باشد، زمان مورد نیاز برای هک‌ شدن آن گذر واژه 18 روز خواهد بود.میربهرسی خاطرنشان کرد: استفاده از هفت حرف کوچک برای یک گذر واژه، زمان هک شدن آن را به چهار ساعت می‌رساند و اگر گذر واژه ترکیبی از هفت حروف کوچک و بزرگ باشد، زمان مورد نیاز برای هک شدن نیز به 23 روز می‌رسد و برای هک کردن یک گذر واژه که از هفت حرف کوچک، بزرگ، اعداد و سمبل تشکیل شده است، چهار سال زمان نیاز است.وی با بیان اینکه اگر گذرواژه از هشت حرف کوچک تشکیل شده باشد، تنها چهار روز زمان نیاز دارد تا هک شود به ایسنا گفت: اگر یک گذر واژه هشت حرفی را حروف کوچک و بزرگ تشکیل داده باشد، زمان مورد نیاز برای هک شدن به سه سال می‌رسد این در حالی است که گذر واژه متشکل از حروف بزرگ،‌ کوچک و اعداد و سمبل‌ها، 463 سال زمان برای هک شدن نیاز دارد.به گفته معاون تشخیص و پیشگیری پلیس فتا، انتخاب 9 کاراکتر که از حروف کوچک تشکیل شده است 4 ماه و انتخاب گذر واژه متشکل از 9 حرف کوچک و بزرگ 178 سال و یک گذر واژه که ترکیبی از حروف بزرگ،‌ کوچک و سمبل و اعداد 44 هزار و 530 سال زمان نیاز دارد تا هک شود. با این حال باید گفت به نظر می رسد آغاز به کار فعالیت های پلیس فتا نقطه روشنی در حوزه امنیت فضای سایبری است. ضمن آنکه فتا می تواند بخش عمده ای از آموزش های مربوط به فناوری اطلاعات را نیز بر عهده بگیرد.