حزب حاکم ترکیه در راستای تحقق هدف خود مبنی بر پیوستن به اتحادیه اروپا تلاش میکند تا در قالب اصلاحات سیاسی و اصلاحات مربوط به بهبود وضعیت حقوق بشر، این اتحادیه را به مشخص کردن زمانی برای اغاز مذاکرات عضویت ترغیب سازد ولی آنکارا در مورد پیچیدهترین مسائل مورد اختلاف بین خود و اتحادیه اروپا یعنی قبرس سکوت اختیار کرده و اقدامی نکرده است.
دیپلماتها و کارشناسان بر این باورند با نزدیک شدن موعد پیوستن قبرس بخش یونان به اتحادیه اروپا در ماه می، که با استقبال جامعه بینالمللی نیز روبرو میشود ترکیه با جدیت تلاش میکند توافق ترکهای قبرس به رهبری رئوف دنکتاش را برای حلوفصل معضل این جزیره جلب کند. این کارشناسان میگویند دولت رجب طیب اردوغان به شدت بر اصلاح روابط متشنج با آمریکا در مورد اختلافات بر سر عراق متمرکز شده است و مسئله قبرس از الویتهای آنکارا به حساب نمیاید.
در سال جاری، دنکتاش با رد طرح صلح تحت نظارت سازمان ملل متحد انتقادات بینالمللی را برانگیخت. جامعه جهانی معتقد بود این طرح صلح بهترین راهحل برای بحران 30 ساله جزیره قبرس است. در این طرح بر امتیازات ارضی تاکید شده بود ولی دنکتاش ان را به شدت رد کرد. از ان زمان تاکنون مذاکرات متوقف شده است. یک دیپلمات بلند پایه اروپائی در آنکارا گفت مشکل قبرس حلوفصل نخواهد شد مگر اینکه اندیشه جدیدی از سوی آنکارا ارائه شود و اگر راهحلی است بناچار باید از سوی ترکیه باشد.
یک دیپلمات دیگر از اتحادیه اروپا گفت بسیاری در ترکیه به مسئله قبرس به عنوان برگهای برای چانهزنی در مذاکره نگاه میکنند انها میخواهند از بروکسل برای اغاز مذاکرات مربوط به پیوستن به اتحادیه اروپا در مقابل هیچ امتیازی تضمین بگیرند. وی افزود اتحادیه اروپا باید کاری انجام دهد ترکیه اول باید معیارهای ویژه حقوق بشر و ازادیهای سیاسی را اجرا کند. از جمله پیش شرطهای عضویت در اتحادیه اروپا وجود روابط خوب با کشورهای همسایه است. اتحادیه اروپا دوشنبه گذشته از ترکیه خواست برای وحدت قبرس بیشتر تلاش کند. کمیسر اتحادیه اروپا در امور توسعه پس از دیدار با عبدالله گل وزیر امور خارجه ترکیه گفت ما هر دو معتقدیم هنوز فرصتی برای از سرگیری مذاکرات برای یافتن راهحلی بر اساس برنامههای کوفی عنان دبیرکل سازمان ملل متحد برای وحدت قبرس وجود دارد. وی افزود من به شدت او را تشویق کردم که باید تلاش کنیم پیش از پیوستن قبرس به اتحادیه اروپا راهحلی برای مشکل قبرس پیدا کنیم. در این حال عبدالله گل نیز تاکید کرد میدانیم که دورهای بسیار دشوار پیش روی ما خواهد بود.
پس از کودتای قبرسیهای یونانی تبار، ارتش ترکیه در سال 1974 بخش شمالی جزیره را اشغال کرد و قبرس به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم شد. حتی بدون حلوفصل بحران قبرس، این کشور بخش یونانینشین ان در ماه مه اینده در کنار نه کشور دیگر که بیشتر انها از اروپای شرقی و کمونیست سابق هستند به اتحادیه اروپا خواهند پیوست. قرار است اتحادیه اروپا در دسامبر 2004 میزان پیشرفت ترکیه را برای پیوستن بررسی نماید. ولی آنکارا با مشکلات زیادی مواجه است. یک دیپلمات غربی گفت یا ترکیه باید به حل مشکل قبرس کمک کند و زمینه را برای پیوستن به اتحادیه اروپا فراهم سازد یا اینکه بر خلاف حقوق بینالملل به اشغال ان ادامه دهد و از فکر پیوستن به اتحادیه اروپا صرف نظر نماید.
بسیاری از کارشناسان بر این باورند که علل استراتژیک باعث میشود تا نظامیان ترکیه بر ادامه وضعیت کنونی قبرس پافشاری کنند. یک تحلیلگر ترک که نخواست نامش فاش شود گفت ارتش ترکیه هرگز از قبرس صرف نظر نخواهد کرد. وی افزود احداث خط لوله باکو به جیهان در ترکیه که فاصله زیادی با شمال جزیره ندارد بر ارزش استراتژیک قبرس افزوده است.