فرانسویان سال 1988 میلادی را در حالی به پایان بردند که پیآمدهای ناشی از موج اعتصابهایی که ظرف سه ماه گذشته بخشهای مختلف دولتی فرانسه را در بر گرفت، جامعه این کشور را کم و بیش تحتتأثیر خود دارد.
دولت سوسیالیست فرانسه که تنها هفت ماه از عمر آن میگذرد، طی سه ماه گذشته علاوه بر اعتصابات کارگران مترو پاریس، با اعتصابهای دیگری نیز در سایر بخشهای دولتی این کشور نظیر اعتصاب زندانبانان، پرستاران، پستچیها، کارکنان آموزش و پرورش و.... مواجه بود.
«میشل روکار» نخستوزیر فرانسه به ناچار با بخشی از خواستههای اعتصابکنندگان که افزایش دستمزد عمدهترین آنها بود، موافقت کرد. اگرچه مشکلات اقتصادی و کاهش قدرت خرید کارکنان بخش دولتی یکی از دلائل اصلی اعتصابهای اخیر به شمار میرفت، معذالک تشدید و به دراز کشیدن آنها، بیشک جنبههای سیاسی داشته و گفته میشود با یرگزاری انتخابات شهرداریها در بهار آینده، بیارتباط نیست.
«میشل روکار» در اواخر نوامبر گذشته در حالیکه اعتصاب رانندگان وسائط نقلیه عمومی اوضاع را کاملاً مختل ساخته بود، با اعتصاب پستچیها و انباشته شدن بیش از یکصد میلیون نامه و محموله پستی در انبارها مواجه شد و رویه حزب کمونیست را در قبال اعتصابها، شدیداً مورد انتقاد قرار داد.
در واقع سوسیالیستها معتقدند، حزب کمونیست با تشدید بحرانهای اجتماعی، قصد داشته است حزب سوسیالیست را در رابطه با انتخابات شهرداریها در مارس 1989 و تعیین لیستهای مشترک سوسیالیست - کمونیست، تحت فشار قرار دهد.
گذشته از انتخابات شهرداریها که چگونگی آمادهسازی آن طی ماههای اخیر یکی از مهمترین محورهای بحث و جدال میان احزاب بود، فرانسویان در طول سال 88 در چندین انتخابات مهم شرکت کردند. انتخاباتی که هر یک، از ویژگیهای خاص و استثنائی برخوردار بود.
بدینسان فرانسویان در ماه مه گذشته برای اولین بار در تاریخ جمهوری پنجم فرانسه، یک رئیسجمهوری «فرانسوا میترال» و نخستوزیر وی «ژاکشیراک» را به عنوان دو کاندیدا در انتخابات ریاست جمهوری رو در روی هم دیدند.
در همان زمان و در حالی که تبلیغات انتخاباتی در اوج خود بود، تلاشهای دو ساله دولت دست راستی شیراک در امر آزادی گروگانهای فرانسوی بالاخره به نتیجه رسید. و در تاریخ 4 مه یعنی دقیقاً چهار روز قبل از برگزاری دومین انتخابات ریاست جمهوری سه تن از آخرین گروگانهای فرانسوی در لبنان آزاد شدند.
براساس نتایج یک نظرسنجی، در شماره روز شنبه گذشته فیگارو چاپ پاریس درج شد، 62 درصد از فرانسویان، آزادی آخرین گروگانهای فرانسوی در لبنان را به عنوان «مهمترین واقعه» سال 1988 توصیف کردند.
در هر حال آزادی گروگانها برخلاف انتظار، نتیجه مثبتی برای شیراک در انتخابات به بار نیاورد و او با کسب تنها 49 درصد آرا، شکست سختی را در مقابل میترال رقیب سوسیالیست خود متحمل شد.
میترال در پی پیروزی در انتخابات «میشل روکار» را بعنوان نخستوزیر مأمور تشکیل کابینهای سوسیالیست کرد و بدینسان به «همزیستی» سیاسی با شیراک و دولت دست راستی وی که از زمان انتخابات پارلمانی 86 مجبور شده بود بدان تن دردهد، خاتمه بخشید.
میترال همچنین با اتکاء به موفقیت بسیار چشمگیری در انتخابات ریاست جمهوری، مجمع ملی فرانسه را که اکثریت آن به نمایندگان احزاب راست تعلق داشت، منحل کرد.
در انتخابات جدید پارلمانی که در ژوئن 88 برگزار شد، اگر چه احزاب راست اکثریت پارلمانی خود را از دست دادند، ولی حزب سوسیالیست نیز موفق نشد اکثریت مطلق را کسب کند، لذا برای اولین بار در تاریخ جمهوری پنجم فرانسه، دولت از یک اکثریت نسبی در مجلس برخوردار شد.
میشل روکار با سود بردن از بافت فعلی مجلس فرانسه و اختلافنظر احزاب کمونیست و اقلیت راست موسوم به مرکزیون «سانتریستها» تاکنون توانسته است تمامی طرحها و لوایح مورد نظرش را به تصویب برساند. اما اینکه روکار تا چه زمانی خواهد توانست بدینگونه دوام آورد، بیشک به نحوه زدوبندهای سیاسی بین احزاب سوسیالیست و کمونیست در چارچوپ انتخابات شهرداریها بستگی خواهد داشت.
بحران و زدوخوردهای خونین در کالدونیای جدید مستعمره فرانسه در اقیانوس آرام که در ماه مه همزمان با برگزاری انتخابات ریاست جمهوری به اوج خود رسید، نیز از دیگر وقایع مهم سال 88 میلادی در فرانسه بود.
در 22 آوریل، یک گروه کماندویی متشکل از بومیان استقلالطلب کالدونیا با حمله به یک قرارگاه ژاندارمری، چهار ژاندارم را کشتند. 37 تن از آنان را به گروگان گرفتند. در 8 مه، یعنی سه روز قبل از برگزاری دومین انتخابات ریاست جمهوری، حمله ارتش برای آزادی گروگانها در این مستعمره، 21 کشته (شامل نوزده استقلالطلب و دو نظامی) بجا گذاشت.
«میشل روکار» در ژوئن 88 با ارائه طرحی در مورد سرنوشت ده سال آینده کالدونیای جدید، موفق شد آرامش را به این سرزمین بازگرداند. طبق این طرح که توسط رفراندومی در ماه نوامبر از سوی مردم فرانسه مورد تائید قرار گرفت، اهالی کالدونیا با برگزاری انتخاباتی در سال 1998 در رابطه با استقلال آن سرزمین، تصمیمگیری خواهند کرد.
سال 1988 میلادی را میتوان سال بهبود و گرمی روابط تهران و پاریس نامید. در ژوئن این سال، ایران و فرانسه روابط دیپلماتیک خود را که از یازده ماه پیش قطع شده بود، مجددا از سر گرفتند و اقدام به مبادله سفیر کردند.
در همین حال به گفته مقامهای دو کشور، اگرچه طی چند ماه اخیر گامهای مثبتی در جهت بهبود مناسبات برداشته شده، ولی هنوز امکانات بالقوه فراوانی برای تحکیم و گسترش روابط در زمینههای مختلف وجود دارد که میباید به مرحله عمل درآید.
بیشک وزرای خارجه ایران و فرانسه امکان خواهند داشت تا این زمینهها را در اوایل سال نو مسیحی مورد بررسی قرار دهند.
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران برای شرکت در کنفرانس بینالمللی پاریس در مورد سلاحهای شیمیایی (17 تا 21 دیماه) به فرانسه سفر میکند. از سوی دیگر، وزیر خارجه فرانسه نیز تصمیم خود را مبنی بر مسافرت به ایران در اوایل فوریه آینده (اواسط بهمن ماه) اعلام کرده است.
فرانسویان با پشت سر گذاشتن سال 1988 میلادی، خود را برای سال نو مسیحی که مصادف با دویستمین سالگرد انقلاب کبیر فرانسه است آماده کردند. واقعهای تاریخی که مقامهای فرانسوی برنامههای متعددی را برای بزرگداشت آن در تمامی طول سال 1989 در نظر گرفتهاند.