سیدحسین خمینی کیست؟ این پرسشی است که رسانههای گروهی در ماههای اخیر بر سر زبانها انداختند. فرار وی به نجف پس از اشغال عراق و گفتگوی سئوالبرانگیزی که با برخی از رسانههای گروهی غرب انجام داد، ناگهان این روحانی 45 ساله را از انزوا به در اورد.
موقعیت خانوادگی سیدحسین خمینی باعث شده تا از همان اغاز توجه ویژهای به وی جلب شود بعدها سخنانی که بر زبان راند او را کاملا در منزلتی ویژه نزد گفتمان تبلیغی نشاند و چنین سخنانی به لحنی تعبیر شد که از درون، حکومت و بنیانهای حکومتی که پدر بزرگ وی بنیانگذار ان بوده است را، به چالش میطلبید.
ایا وی به عنوان یکی از گزینههای آمریکا برای سخن گفتن با مردم ایران درامده بود یا صرف نظر از منزلت خانوادگی، او یکی از صداهایی بود که در عراق شنیده میشد و آمریکا به ان اقبال نشان میداد یا تاریخ دوباره تکرار میشد و این بار نیز صدای انقلاب از نجف جایی که روزی آیتالله خمینی (ره) به رژیم شاه اعلان جنگ داده بود برمیخاست یا فارغ از همه اینها عبا و عمامهای که وی بر سر گذاشت به وی این مجال را میداد که از درون دین به جنگ سیاست امتزاج یافته با مذهب برخیزد بدون شک اقبال رسانههای گروهی به سخنان وی انعکاس همه این مسائل بود. خبرگزاری فرانسه او را فاضل شیعه نامید که متاثر از فلسفه غرب به جدایی دین از سیاست میاندیشد. 1
رادیو آمریکا او را فردی نامید که با اندیشه مخالفت دخالت مذهب در سیاست خواهان ارائه چهره جدیدی از تشیع است. 2 رادیو فرانسه به نقل از نشریه فرانسوی پریماچ پیشبینی کرد حسین خمینی ممکن است در صحنه شطرنج سیاسی خاورمیانه به زودی تبدیل به مهره مهمی شود. 3
گاردین با اذعان به این که وی طرفدار ندارد نوشت آمریکا در صدد علم کردن اوست 4 و رادیو فردا از وی چهرهای ژانوسی ترسیم کرد که در همان حال که برخی وی را قهرمان مینامند برخی از وی به عنوان مظهر خیانت نام میبرند 5 رادیو بیبیسی نیز سیدحسین خمینی را فردی معرفی میکرد که میراث بزرگ آیتالله خمینی را اکنون به چالش کشیده است. 6
اما حسین خمینی در طی این مدت به رسانههای غربی چه گفت و چرا سخنان وی به مثابه گزارههای جدی در گفتمان تبلیغی در امد به نظر میرسد دو موضع جنجالبرانگیز سیدحسین خمینی در ظهور ناگهانی وی در عرصه تبلیغی نقش داشته باشد. ایدههای مذهبی وی مبتنی بر منع برقراری حکومت اسلامی در عصر غیبت و حمایت صریح وی از گفتمان ازادی حتی اگر به تهاجم نظامی آمریکا به ایران منجر شود دو ایده اصلی هستند که سیدحسین خمینی در طی این مدت بر ان پای فشرده است. انطور که رادیو آمریکا گفته است سیدحسین خمینی قصد دارد تا از درون مذهب به شالودهشکنی ان بپردازد. 7 از همین رو به گزاره عدم امتزاج دین و سیاست در عصر غیبت استناد کرده و جمهوری اسلامی را از درون به چالش طلبیده است. در چنین مسیری وی انطور که خود در جایی گفته است میتواند با صدای بلند به انتقاد از رژیم جمهوری اسلامی بپردازد.
حسین خمینی با دفاع از موضع خود در اول انقلاب مبنی بر مخالفت با اعدامهای انقلابی 8 هدف خود را برانداختن رژیم عنوان میکند و ابایی ندارد که بگوید رژیم سابق ازادتر از جمهوری اسلامی عمل میکرد و ازادی بیشتری در اختیار مردم قرار داده بود. 9 دامنه وسیع اظهارات و موضعگیری حسین خمینی در قبال جمهوری اسلامی و تحولات منطقه از وی شخصیتی معترض و ناراضی ساخته است. او تمایل دارد تا به هر سوالی که از سوی خبرنگاران رسانههای گروهی غرب مطرح شود پاسخ گوید و به زعم خود راهی برای مبارزه با جمهوری اسلامی ارائه کند.
چهره فیزیکی که از سوی رسانههای گروهی از وی ترسیم میشود کاملا شفاف و روشن نیست برخی بر چهره عبوس اما ارام وی تاکید میکنند بعضی از رسانهها شباهتهای چندی میان چهره وی و امام خمینی (ره) پدر بزرگ وی جستجو میکنند. سیمای سیاسی وی نیز همچنان از زوایای گوناگون بررسی میشود و در حالی که برخی او را سخنگوی خانواده امام خمینی (ره) در مخالفت با رژیم میدانند. 10 عدهای دیگر اظهارات وی را لحنی میدانند که در استانه سقوط و زوال حکومت اسلامی تغییر یافته است. 11 اوایل مهرماه 1382 سیدحسین خمینی در یک کنفرانس خبری در شهر واشنگتن شرکت کرد تا به سئوالات خبرنگاران پاسخ گوید.
مایکل لدین چهره شاخص موسسه آمریکائی اینترپرایز که با مواضع سخت در مقابل جمهوری اسلامی شناخته میشود در این کنفرانس وی را خمینی دیگری نامید که به میهمانی واشنگتن امده است. سیدحسین خمینی ایستاده در مقابل خبرنگاران همچنان بر سخنان خویش تاکید ورزید. پاسخهای وی کوتاه اما شفاف بود و سعی میکرد تردیدی بجای نگذارد که به سخنان خود اعتقاد دارد. با این وجود برای همه کسانی که برای پرسش از وی در کنفرانس گرد امده بودند، این نه سخنان او بلکه جایگاهی که سیدحسین خمینی به ان اختصاص داشت با اهمیت تلقی میشد.
حسین خمینی در این کنفرانس ان طور که خبرنگار خبرگزاری فرانسه روایت کرد با چشمانی نافذ و بدون حرکت که زیر ابروهای پهن و چروک انداختهاش نمایان بود به سئوالات زیادی پاسخ داد. او گفت: فرقی میان جناح اصلاحطلب محافظهکارنمیبیند 12 از همهپرسی به مثابه راهحلی برای گذار از جمهوری اسلامی دفاع میکند، همچنان که در عرصه منطقهای نیز حضور آمریکا در عراق را مثبت میداند و حتی تجویز میکند که آمریکا برای اخرین راهحل حمله به ایران را مد نظر قرار دهد. 13
او معتقد بود که رسیدن ایران به بمب اتمی عواقب خطرناکی دارد و مدعی شد ایران به دنبال سلاح اتمی است. به رغم همه اینها اکنون میتوان دوباره پرسید حسین خمینی کیست و چرا ناگهان به مثابه چهرهای تبلیغی در رسانههای گروهی غرب درامد. با اذعان رسانههای گروهی بر این نکته که دیدگاههای وی تاثیری برای جامعه ایران ندارد چنین سوالی پیچیدهتر از ان میشود که بتوان به ان پاسخ شفافی داد. در این میان حمایت آمریکا از سیدحسین خمینی که به سفر او به واشنگتن و سخنرانیها و مصاحبههای متعدد انجامید پرسشی است که حتی رسانههای گروهی غرب نیز هنوز قادر به پاسخگویی ان نیستند.