آمریکا و پیامدهای کشتن بن‌لادن (بخش دوم)

همزمان با افزایش شک و تردیدها در این باره که چرا ارتش پاکستان نتوانسته است مانع حمله نیروهای آمریکایی به خانه بن لادن در «ایبت آباد» شود، نمایندگان پاکستانی درخواست خود برای استعفای آصف علی زرداری، رئیس‌جمهوری، یوسف رضا گیلانی نخست وزیر و چندین تن از مقامات ارشد دولتی را مطرح کردند.
این درحالیست که تاکنون به سبب حملات موشکی آمریکا به پاکستان که همواره انتقاد سازمان‌های بین‌المللی را به همراه داشته است و کشته شدن دو پاکستانی توسط ریموند دیویس کارمند سیا در لاهور، همکاری‌های اطلاعاتی مشترک ایالات متحده و پاکستان از ژانویه گذشته تاکنون قطع شده که این موضوع بر مبارزه علیه القاعده و جنگ در افغانستان تاثیر گذاشته است.
سازمان سیا ماموریت‌های محرمانه نظامی خود در خاک پاکستان را با کمک هواپیماهای بدون سرنشین در مناطق دور از دسترس ارتش مستقر آمریکا در افغانستان انجام می‌دهد. هرچند این حملات در ابتدا به صورت موردی و با هدف از بین بردن اعضای شبکه تروریستی القاعده آغاز شد اما در ماههای اخیر سمت وسوی دیگری یافت و به برنامه‌ای دائمی تبدیل شد که همین موضوع باعث شد پاکستان خواستار متوقف شدن این عملیات شود.
اوضاع شکننده پاکستان
ترور اسامه بن لادن در خاک پاکستان و نقض روشن حاکمیت ملی این کشور از سوی آمریکا، فضایی شبیه دوره پس از 11 سپتامبر را در این کشور ایجاد کرد.
به گزارش فارس، در پی کشته شدن اسامه بن لادن در شرایطی که گفته شده سال‌ها در مکانی می‌زیسته که فاصله چندانی با یک مقر نظامی پاکستان نداشته است، انتقاداتی را علیه نهادهای امنیتی پاکستان برانگیخت.
این در حالی است که چگونگی عملیات نیروهای ویژه آمریکایی که گفته شد به طور خودسرانه و بدون اطلاع دولت پاکستان صورت گرفته نیز دولت و برخی نهادهای امنیتی این کشور را در مقابل سئوالات بی‌پاسخ مردم، نهادهای مدنی و کارشناسان قرار داد.
برخی تحلیلگران اوضاع کنونی پاکستان را آشفته و شبیه فضای حاکم بر این کشور در دوره پس از حادثه 11 سپتامبر می‌دانند.
روزنامه «نیشن» اخیراً اقدام به درج مقاله‌ای با عنوان «پاکستان در بحران» به قلم «جاوید حسین» دیپلمات بازنشسته این کشور کرد.
نویسنده در مطلب خود با انتقاد از همراهی دولت پاکستان با طرح مبارزه با تروریسم، به معکوس شدن نقش پاکستان در مبارزه با تروریسم، که در دهه گذشته این کشور هم پیمان آمریکا به شمار می‌رفت، اما اکنون به ابزاری برای طرح‌های آمریکایی تبدیل شده است، اعتراض کرد.
در بخشی از این مقاله آمده است: ترور اسامه بن لادن توسط نیروهای ویژه آمریکایی در «ایبت‌آباد» آخرین مخمصه‌ای است که پاکستان پس از 11 سپتامبر و به خاطر سیاست ناقص خود در طرفداری از طالبان در دهه 1990 با آن مواجه شد.
نویسنده افزود: معکوس شدن این سیاست و اتحاد پاکستان با آمریکا در جنگ با تروریسم پس از 11 سپتامبر، این کشور را وارد جنگ با طالبان کرد و در نهایت منجر به اقدامات تروریستی در سرتاسر کشور شد. از سوی دیگر، به‌رغم اتحاد پاکستان با آمریکا، آمریکایی‌ها همچنان پاکستان را به چشم یک ابزار و در عین حال یک مشکل در جنگ با تروریسم می‌بینند.
در ادامه این مقاله با انتقاد از ناتوانی دولت و نهادهای امنیتی در کشف محل اختفای بن لادن، آمده است: مقامات ما باید توضیح دهند که چگونه تروریست خطرناکی مثل اسامه توانسته در ایبت‌آباد پنهان شود؟ مردم حق دارند بدانند که چرا دولت و نیروهای امنیتی قادر نبودند اقدامی بر ضد وی انجام دهند و چرا به نیروهای آمریکایی اجازه داده شد تا حق حاکمیت ما را نقض کنند؟
سفیر سابق دستگاه سیاست خارجی پاکستان در ادامه این مطلب با اشاره به اوضاع پاکستان در قبال مسائل منطقه‌ای، وضع این کشور را اسف‌‌بار و بحرانی توصیف کرده و می‌نویسد: با نگاهی به اوضاع پاکستان، شکی باقی نمی‌ماند که این کشور با بدترین بحران خود روبرو شده است. اوضاع در مناطق مرزی پاکستان با افغانستان هشدار دهنده است. حمله هواپیماهای بدون سرنشین آمریکا نقض آشکار حاکمیت و تمامیت ارضی ماست. بلوچستان به خاطر بی عدالتی‌هایی که در طول تاریخ بر آن وارد شده، عملا در حالت شورش قرار دارد. اقتصاد این کشور که مشخصه آن فقر کشنده، تورم بالا و بیکاری است نیز عملا راکد است.
زیرساخت‌های اجتماعی و فیزیکی پاکستان که ستون اصلی اقتصاد به شمار می‌روند، وضع اسفناکی دارند. فساد همه‌گیر شده و در حال از بین بردن بخش‌های حیاتی جامعه است. کمبود برق به شدت به اقتصاد لطمه زده و اسباب ناراحتی مردم را فراهم کرده است. نبود امکانات اولیه زندگی برای اقشار متوسط پاکستان، آنان را روزانه به تظاهرات خیابانی می‌کشد و این در حالی است که قشر فاسد حاکم کشوری و لشکری، زندگی مرفه و تجملاتی دارند.
نویسنده در ادامه، دولتمردان کنونی پاکستان را در اتخاذ مواضع اصولی در مواجهه با مشکلات و مسائل یاد شده، ناتوان دانست و از مقامات نظامی و حاکمان سابق این کشور که زمینه دخالت ارتش در سیاست را فراهم کرده و وضع بیمارگونه کنونی را به وجود آوردند، انتقاد کرد.
نویسنده در ادامه مطلب خود، اوضاع کنونی را نیازمند ایجاد تغییرات بنیادی در سیاست‌های داخلی و خارجی دانست و افزود: در حوزه داخلی، باید به تقویت نهادهای دموکراتیک کشور پرداخته و شرایطی برای اعمال قدرت دولت منتخب بر ارتش را فراهم کنیم. حاکمیت قانون، احترام به قانون اساسی و اصل شایسته سالاری نیز باید مورد حمایت و توسعه اقتصادی و رفاه مردم، باید در رأس اولویت‌های تخصیص منابع قرار گیرند. تمامی اقدامات ممکن برای پایان دادن به فساد باید انجام شود. حاکمان ما برای جلوگیری از اسراف و اتلاف منابع باید ساده زیستی را پیشه خود کنند. در حوزه خارجی هم باید چشم انداز سیاست خارجی خود، به خصوص سیاست در قبال کشمیر را براساس منابع خود تنظیم کنیم.
جاوید حسین در این مقاله، با اشاره به اوضاع آشفته پاکستان، تأکید کرد که دولت تحت رهبری حزب مردم پاکستان، سه سال پس از به دست گرفتن قدرت، باید سهم خود در ناکارآمدی دولت و فساد گسترده‌ای را که به کشور آسیب رسانده است، پذیرفته و مسئولیت آن را بر عهده گیرد و اگر زوج زرداری- گیلانی در صدد اصلاح اشتباهات خود بر نیایند، به زودی زمانی خواهد رسید که برای ایجاد یک حاکمیت جدید در پاکستان، باید به مردم این کشور متوسل شویم.
فشار گروه‌ها و احزاب سیاسی
واقعیت این است که کشته شدن اسامه بن لادن، سرکرده گروه‌تروریستی القاعده، همانطور که آمریکایی‌ها مدعی هستند، دولت و ارتش پاکستان را به شدت تحت فشار قرار داده است.
دولت آمریکا مدعی است که در عملیات نیروهای این کشور در دوم می ‌سال جاری، مخفیگاه بن لادن در شهر «ایبت‌آباد» را هدف قرار داده و وی را به قتل رسانده‌اند.
در پی عملیات آمریکایی‌ها، نمایندگان مجلس ملی پاکستان، استعفای رئیس جمهوری و نخست وزیر این کشور را خواستار شدند.
وزارت امورخارجه پاکستان نیز اعلام کرد که سه همسر و هشت فرزند اسامه بن لادن برای بازجویی همچنان در بازداشت هستند.
در بین بازداشت‌شدگان، «امل احمد عبدالفتاح» همسر یمنی بن لادن‌ نیز دیده می‌شود.
وی به بازجویان پاکستانی گفته است که در سال 2006 وارد مخفیگاه بن لادن شده و از آن زمان آنجا را ‌ترک نکرده است.
«محمود قریشی» وزیر سابق امور خارجه پاکستان ضمن انتقاد از عملکرد ضعیف آصف علی زرداری و با اشاره به حمله نیروهای آمریکایی به خانه بن لادن اظهار داشته که این نقض آشکار حاکمیت پاکستان است و رئیس جمهوری و نخست وزیر باید استعفا کنند.
وی تصریح کرد: عملیات کماندوهای آمریکایی در ایبت‌آباد لگدمال کردن شرافت و عزت پاکستان است، دولت سکوت اختیار کرده و به نظر می‌رسد که کسی نمی‌خواهد علیه تبلیغات ضد پاکستانی واکنش نشان دهد.          ادامه دارد...