هدف تحریم‌های جدید چیست؟

کمیل نقی‌پور: دیپلمات‌های غربی اعلام کرده‌اند اتحادیه اروپا روز دوشنبه حدود 100 شرکت و بانک ایرانی را مورد تحریم‌های جدید قرار خواهد داد. روز گذشته آسوشیتدپرس با استناد به گفته برخی دیپلمات‌های غربی گزارش داد: «تحریم‌های جدید اتحادیه اروپا علیه 100 شرکت و بانک ایرانی در نشست روز دوشنبه وزرای خارجه 27 کشور عضو این اتحادیه رسما اعلام خواهد شد». اسامی شرکت‌های ایرانی مورد نظر اتحادیه اروپا هنوز اعلام نشده اما گزارش‌ها حاکی‌است که بانک تجاری اروپا- ایران که در هامبورگ آلمان به ثبت رسیده است تحریم خواهد شد. این بانک پیش‌تر توسط وزارت خزانه‌داری آمریکا تحریم شده بود. وزارت خزانه‌داری آمریکا سه‌شنبه هفته گذشته بانک صنعت و معدن ایران را نیز تحریم کرد.
وزارت خزانه‌داری ایالات متحده بانک صنعت و معدن را به ارائه خدمات مالی به بانک ملت و بانک تجاری اروپا- ایران متهم کرده است. به گفته این وزارتخانه، بانک‌های ایرانی تحریم شده از سوی اتحادیه اروپا بویژه بانک ملت و صادرات، از بانک صنعت و معدن به عنوان واسطه برای انتقال وجوه استفاده می‌کنند. 2 نماینده مجلس نمایندگان آمریکا نیز دوشنبه گذشته طرحی را ارائه دادند که بر اساس آن،تحریم‌های اقتصادی علیه ایران تشدید خواهد شد. رئیس کمیته امور خارجی مجلس نمایندگان آمریکا از حزب جمهوریخواه در بیانیه‌ این طرح گفت: سیاست آمریکا در قبال ایران زیاد پارس می‌کند اما به اندازه کافی گاز نمی‌گیرد. این طرح تحریم‌های جدید که توسط جمهوریخواهان و دموکرات‌ها حمایت می‌شود قصد دارد اقدامات تنبیهی را علیه شرکت‌هایی‌که در بخش انرژی ایران سرمایه‌گذاری می‌کنند یا بنزین در اختیار جمهوری اسلامی قرار می‌دهند، وضع کند.
تحت فشار گذاشتن ایران با وضع تحریم‌های جدید در حالی صورت می‌گیرد که تندروها در ایالات متحده معتقدند تحولات خاورمیانه سبب شده تا کاخ سفید تمرکز مناسب روی برنامه هسته‌ای ایران نداشته باشد، به همین منظور باید با تحریم‌های جدید در برابر موضع هسته‌ای ایران حالت تهاجمی گرفت. هاوارد برمن رئیس کمیسیون روابط خارجی مجلس نمایندگان آمریکا هفته گذشته پس از ارائه طرح تحریم ایران به سنا، اینگونه به این موضوع اشاره کرد: «در حالی‌که جهان شاهد جنبش‌های دموکراتیک در سراسر جهان عرب شده است، نادیده گرفتن تهدید ایران اشتباه خواهد بود. تلاش‌های ایران برای دستیابی به توانمندی تسلیحات هسته‌ای جدی‌ترین چالشی است که ما با آن مواجهیم».
استارت لووی معاون امور تروریسم و اطلاعات مالی وزارت خزانه‌داری آمریکا نیز در گفت‌وگو با روزنامه «یدیعوت آحارونوت» با بیان اینکه تسلیحات هسته‌ای در دستان ایران تهدیدی ملی برای آمریکاست تصریح کرد: موضوع این است که تضمین حاصل کنیم که ایران مجددا مرکز توجه قرار گیرد. در زمان حال، تردیدی نیست که خاورمیانه دوران مهمی را می‌گذراند و رهبران سراسر جهان توجه خود را به سوی خاورمیانه و ناآرامی‌های این منطقه سوق داده‌اند اما جهان نباید توجه خود را از ایران منحرف کند. «گری سیمور» مشاور اوباما در امور مربوط به خلع سلاح هم، نگرانی‌هایی مشابه لووی ابراز کرد. وی در یک مصاحبه رادیویی بیان داشت: «توجه همه متوجه بهار عربی و ناآرامی‌های جهان عرب شده است که این امر موجب شده است تا توجهات را از برنامه‌های هسته‌ای ایران به سمت بی‌ثباتی در جهان عرب منحرف کند».
ایران چگونه تحریم‌ها را دور می‌زند؟
دورخیز آمریکا و اتحادیه اروپا برای وضع تحریم‌های بیشتر علیه ایران در حالی صورت گرفته است که سرپرست معاونت امور ضدتروریسم وزارت خزانه‌داری آمریکا اذعان دارد ایران از روش بسیار پیشرفته و کارآمدی برای دور زدن تحریم‌های بانکی استفاده می‌کند.
دیوید کوهن در بیانیه‌ای که سه‌شنبه گذشته برای اعلام تحریم بانک صنعت و معدن صادر کرد، آورد: «ایران از روش کاملا جاافتاده‌ای در انتقال فعالیت‌های مالی‌اش از یک بانک به بانکی دیگر برای تسهیل معاملات از طرف بانک‌های تحت تحریم برخوردار است».
هر چند وی از توضیح بیشتر در این باره خودداری کرد اما استارت لووی که پیش از کوهن معاونت ضدتروریسم وزارت خزانه‌داری ایالات متحده را بر عهده داشت درباره چگونگی دور زدن تحریم‌ها توسط ایران به یدیعوت آحارونوت گفت: ایران با استفاده از تغییر نام شرکت‌ها و کشتی‌ها و شرکت‌های حمل و نقل، تحریم‌های تحمیل شده بر خود را نقض می‌کند.
گفتنی است خبرگزاری آسوشیتدپرس هفته گذشته گزارشی را که توسط کارشناسان سازمان ملل تهیه شده، منتشر و تاکید کرد که ایران از شرکت‌های نیابتی و دیگر روش‌های مخفی برای دور زدن تحریم‌ها استفاده می‌کند. در این گزارش آمده بود: «تحریم تغییری آشکار را بر شیوه تامین اقلام ایران تحمیل کرده است. ولی ایران نیزتحریم‌ها را در همه عرصه‌ها دور می‌زند و بویژه در پنهان‌کاری در ترابری، دادو ستدهای مالی و انتقال جنگ‌افزارهای متعارف و مواد مرتبط، مصرانه پیگیر است».
شکست سیاست تحریم آمریکا علیه ایران
لووی در ادامه گفت‌وگوی خود به این مساله نیز اشاره کرد که همراه کردن برخی کشورهای اروپایی مانند آلمان و سوییس که روابط تجاری گسترده‌ای با ایران دارند فرآیند بسیار دشوار و پیچیده‌ای دارد. وی همچنین گفت: چین نسبت به بقیه کشورها برای اعمال فشار به ایران به عنوان یک راه‌حل تاکتیکی به منظور رفع مشکل هسته‌ای ایران اشتیاق کمتری از خود نشان داده است به همین خاطر بود که ایالات متحده نتوانست قطعنامه موثری آنطور که خود می‌خواهد علیه ایران به تصویب برساند.
شبکه خبری فاکس نیوز نیز در گزارشی به بهانه آغاز کنفرانس بین‌المللی تجارت و بازرگانی که در ایالات متحده برگزار می‌شود، به حضور نمایندگان ایران در این همایش اشاره کرد و این موضوع را در تضاد با سیاست تحریم آمریکا دانست. فاکس نیوز همچنین آورد: مقامات ایران که همواره از عمل به تقاضاهای سازمان ملل برای توقف برنامه هسته‏ای خود سر باز زده‏اند باید خوشحال باشند که دولت اوباما از تحریم‎های قانونی علیه ایران عقب‎نشینی می‎کند. فاکس نیوز در پایان گفت : «سیاست تحریم آمریکا علیه ایران شکست خورده است چرا که کشورهای بسیاری از جمله آلمان، ایتالیا، چین، هند و دیگران همه با ایران مبادله تجاری دارند. اکنون به نظر می‌رسد دولت اوباما از سیاست تحریم خود شکست خورده که گام‎هایی را به سمت گفت‌وگو با ایران برداشته و این پیام را به ذهن ایرانی‏ها رسانده که آمریکا برای مواجهه با ایران بسیار ضعیف است».
حمایت از اسد، بهانه جدید برای تحریم
دولت آمریکا تنها با ادعای غیر‌صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای ایران و وضع نامناسب حقوق بشر، تحریم‌های خود را علیه ایران اعمال نمی‌کند چه آنکه چهارشنبه‌شب 2 تن از فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به اتهام نقش داشتن در حمایت از دولت سوریه مشمول تحریم قرار گرفتند. به گزارش خبرگزاری فرانسه، واشنگتن این تصمیم را به موازات مشمول تحریم قرار دادن شخص بشار اسد، رئیس‌جمهوری و شماری دیگر از مقامات سوری اتخاذ کرده است. دولت آمریکا ضمن اعلام خبر تحریم قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس و محسن چیذری، یکی از معاونان او و مقامات سوری افزود از مشارکت نیروهای جمهوری اسلامی ایران در حمایت از دولت سوریه در آنچه که اعمال خشونت علیه مردم سوریه خواند عمیقا نگران است. مسدود کردن دارایی‌ها و منع هرگونه معامله از سوی شخصیت‌های حقیقی و حقوقی اعم از ایرانی یا آمریکایی با آنان از جمله تحریم‌ها‌یی است که علیه این افراد اعمال خواهد شد.
افزایش همکاری‌های بانکی ایران و روسیه
از سوی دیگر، ایران و روسیه بر گسترش همکاری‌های دوجانبه در زمینه مقابله با پولشویی و همکاری‌های بانکی تاکید کردند. به گزارش ریانووستی، عبدالمهدی ارجمندنژاد مدیر اداره مبارزه با پولشویی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران که به روسیه سفر کرده است با آلکسی بورودافکین معاون وزیر خارجه روسیه دیدار و گفت‌و‌گو کرد. در این دیدار بورودافکین آمادگی روسیه برای ارائه تجربیات به ایران برای پیوستن به گروه بین‌المللی تنظیم تدابیر مالی برای مبارزه با پولشویی را اعلام کرد. 2 طرف همچنین بر گسترش همکاری‌های دوجانبه در زمینه مقابله با پولشویی و همکاری‌های بانکی تاکید کردند.