آشتی ملی فلسطین؛ دیدگاهها و پیامدها (بخش اول)
رئیس دفتر سیاسی جنبش حماس بر حمایت کشورهای عربی از توافقنامه آشتی ملی فلسطینیان تأکید کرد و گفت: جان تازهای که پس از انقلاب مصر به منطقه دمیده شد، در تحقق این آشتی سهیم بوده است.
عمرو موسی و خالد مشعل پس از دیدار در مقر اتحادیه عرب در قاهره کنفرانس خبری مشترک برگزار کردند و در این نشست عمرو موسی گفت که با بسیاری از نمایندگان سازمانهای فلسطینی دیدار کرده و آنها به اتفاق آراء بر ضرورت آشتی و وحدت در میان صفوف فلسطینیان تأکید کردند.
وی تصریح کرد که اعراب آشتی فلسطینیان را تأیید و از آن حمایت کرده و خواهند کرد.
عمرو موسی در ادامه از تلاشهای مصر در جهت تحقق آشتی فلسطینیان قدردانی کرد و به سازمانهای فلسطینی به دلیل این موفقیت درود گفت.
از سوی دیگر خالد مشعل اظهار داشت که ما به ایفای نقش اسلامی، منطقهای و بینالمللی مصر تمایل زیادی داریم و از اینکه آشتی فلسطینیان در قاهره انجام شد، بسیار خرسندیم.
گروههای فلسطینی روز 13 اردیبهشت توافق آشتی ملی را در قاهره امضا کردند و روز چهاردهم در نشستی بینالمللی، این توافق به امضای نماینده دو جنبش مهم یعنی حماس و فتح رسید. در این نشست عمرو موسی دبیرکل اتحادیه عرب و «نبیلالعربی» وزیر امورخارجه و «مراد موافقی» رئیس سازمان اطلاعات مصر نیز حضور داشتند.
همچنین وزیران خارجه دیگر کشورهای عربی، جیمی کارتر رئیسجمهوری اسبق آمریکا، بانکیمون دبیرکل سازمان ملل متحد، «اکملالدین احسان اوغلو» دبیرکل سازمان کنفرانس اسلامی و «کاترین اشتون» مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به این نشست دعوت شدند.
روزنامه الوطن چاپ عمان در تحلیلی درباره اینکه چرا اختلافات بین گروههای فلسطینی چهار سال به طول انجامید و طی چند روز فقط در نشستی دوساعته و آن هم بدون اعلام قبلی در قاهره، فلسطینیان به توافق دست یافتند، مینویسد: در نگاهی گذرا به سرعت دستیابی به توافق فلسطینی به ویژه بین حماس و فتح به این نتیجه میرسیم که تمامی طرفها خواه عربی یا غیرعربی که در موضوع آشتی ملی فلسطینی میانجیگری میکردند، پیش از این در مأموریت خود عمل خالصانه نداشتند و باید بگوییم دسیسهچینی و توطئهچینی میکردند.
این روزنامه با اشاره به همزمانی تصمیم مصر به بازگشایی گذرگاه رفح در نوار غزه (که سالهاست در محاصره ظالمانه به سر میبرد) با توافق آشتی ملی فلسطینی، تأکید میکند: برخی کشورهای عربی تلاششان برای اعمال محاصره یا ادامه آن بر نوار غزه، بیشتر از اسرائیلیها بود.
روزنامه «الخلیج» امارات نیز در مطلبی با اشاره به توافق آشتی ملی بین گروههای فلسطینی مینویسد: فلسطینیها اختلافات چهار ساله را تشییع کردند.
«عدنان السید» نویسنده عرب زبان در این مقاله تأکید کرد که بیهیچ شکی توافق آشتی ملی فلسطینی بین دو جنبش حماس و فتح یکی از ثمرات انقلاب مصر است.
از سوی دیگر «فهمی هویدی» تحلیلگر مصری نیز در تحلیل خود از آشتی ملی فلسطینی سقوط مبارک را راه نجات طرح آشتی ملی عنوان کرد.
وی با اشاره به توافقی که فقط طی دو ساعت به امضا رسید، این سؤال را مطرح کرد که چه اتفاقی افتاد که این توافق به این سرعت به وقوع پیوست درحالی که سه سال و اندی مورد بحث و جدل بود؟
هویدی، علل و عوامل زیر را در تشریح موضوع برمیشمرد:
1ـ تغییر رژیم مصر یکی از علتهای اصلی در محقق شدن تفاهم یاد شده بین دو طرف بود، اما فقط این عامل نبود. این درست نبود که محافل سیاسی و اطلاعرسانی مصر طی سالهای گذشته براین موضوع تاکید داشتند که قاهره بین حماس و فتح هیچ فرقی قائل نیست. بر هیچکس پوشیده نیست که رئیسجمهوری مخلوع مصر، کاملاً طرفدار ابومازن بود و دائماً با حماس مخالفت میکرد. عمرسلیمان نیز که پرونده آشتی ملی فلسطینی را در دست داشت در محاصره غزه نقش کاملاً واضحی ایفا میکرد.
2ـ فهمی هویدی علت بعدی را با این سؤال مورد بررسی قرار میدهد: چرا مبارک همیشه ساز مخالف با حماس را میزد همچنان که با اخوانالمسلمین نیز عناد ورزی داشت؟ پاسخ کاملاً روشن و واضح است. اولاً او با تمامی جنبشهای اسلامی مخالف معتقد بود که حماس و اخوانالمسلمین برای رژیمش خطر امنیتی به شمار میآیند و به این علت تمایل داشت که با جنبش حماس هیچ پل ارتباطی نداشته باشد. اعضای جنبش حماس در زمان حکومت مبارک از طریق رفح اجازه ورود به مصر را نداشتند.
کسانی که از اعضای حماس به دست نیروهای امنیتی مصر زندانی شدند در معرض شدیدترین انواع شکنجه قرار گرفتند و بعد از آزادی اعلام کردند که شکنجهها در زندانهای مصر بسیار بدتر از شکنجههایی بود که در زندانهای اسرائیلی دیده بودند.
3ـ از دیگر سو مبارک همیشه به فشارهای آمریکا و اسرائیل برای ضربه زدن به حماس و مخالفت با آن، پاسخ مثبت میداد.
4ـ این تحلیلگر مصری مورد بعدی رامتوجه ابومازن میکند و مینویسد: با سقوط رژیم مبارک در حقیقت ابومازن همپیمان و تکیهگاه بزرگ خود را از دست داد. این نماینده جنبش فتح خوب میداند که رئیسجمهوری آمریکا دیگر به وی اهتمامی ندارد و آماده کمک به او نیست، خواه به علت اینکه شمارش معکوس فعالیتهای انتخاباتیاش برای دور دوم آغاز شده است و رئیسجمهوری آمریکا تمایل دارد تا نظر لابی صهیونیستی را جلب کند، یا به این علت که توجه دولت آمریکا در حال حاضر به تحولات دیگر کشورهای عربی جلب شده است.
5ـ نکته بعدی این است که بین اعضای جنبش فتح نیز اختلافاتی بروز کرده و به این علت، ابومازن چارهای به جز صلح با حماس نداشته است.
فهمی هویدی در پایان تأکید میکند: علل برشمرده شده برای توافق اولیه دو طرف حماس و فتح در حقیقت راه را برای امضای توافق نهایی فراهم کرد. در اینجا باید از انقلاب 25 ژانویه مصر هم تشکر و قدردانی کرد.
روزنامه «القدسالعربی» نیز با اشاره به این موضوع نوشت: محک واقعی توافق آشتی، در مرحله اجرای بندهای آن به دست میآید. این روزنامه در ادامه نیات خالصانه و صادقانه در تعهد به توافق و همچنین اجرای آن را تنها ضامن حقیقی توافق آشتی ملی عنوان و تأکید کرد: اجرای توافق، تنها راه نجات فلسطین به شمارمی آید.
القدسالعربی همچنین نسبت به تلاشها برای از بین بردن و ضربه زدن به توافق فلسطینیها هشدار داده و اقدام رژیم صهیونیستی را در بلوکه کردن درآمدهای حاصل از مالیات که حق فلسطینیان است، یکی از این تلاشها و آغاز تحرک اسرائیلی در سطح بینالمللی، برای ضربه زدن به اساس این توافق خواند.
سود و زیانهای آشتی
در حالی که امضای سند آشتی ملی خرسندی فلسطینیها را به دنبال داشته است، اما رژیم اشغالگر قدس نگران آن است که روند اوضاع به نفع جنبش حماس به پیش رود. دلایل زیادی برای نگرانی رژیم صهیونیستی از آشتی ملی میان گروههای فلسطینی وجود دارد، اما نگرانی عمده اسرائیل به نتایج پربار آن برای جنبش مقاومت اسلامی فلسطین (حماس) برمیگردد.
هرچند مسئولان رژیم صهیونیستی به طور واضح اعلام نکردهاند که آثار مثبتی که این توافقنامه میتواند برای حماس داشته باشد چیست، اما میتوان برخی از این تبعات را حدس زد.
پایگاه خبری «البشیر» در این باره مینویسد: صهیونیستها به خوبی درک کردهاند که آشتی ملی سبب میشود حماس از مشکلات ناشی از ترکیب حکومت و مقاومت آزاد شود، زیرا اسرائیل به بهانه حکومت حماس، فشارهای نظامی، اقتصادی و سیاسی زیادی علیه آن به کار گرفته بود و به بهانه حملات مقاومت گروههای فلسطینی دیگر، علیه نوار غزه و دولت منتخب مردم فلسطین اقدام میکرد.
رژیم اسرائیل فشارهای زیادی علیه حکومت حماس وارد میکرد و این سبب میشد که حماس مجبور به توافقاتی با گروههای کوچک فلسطینی شود که این مورد در برخی موارد به وجهه حماس ضربه میزد. اسرائیل با فشار نظامی و محاصره غزه سعی در نابود کردن پایگاه مردمی حماس داشت. با توجه به امضای آشتی ملی میان فتح و حماس این ابزارها از اسرائیل گرفته خواهد شد و به حماس این فرصت را میدهد که به بازسازی خود بپردازد و از بسیاری مشکلات ناشی از حکومتداری رها شود. نکته دیگری که اسرائیل نگران آن است، ورود حماس به سازمانهای منطقهای عربی جدیدی است که پس از انقلابهای عربی شکل گرفته است، زیرا پس از رهایی حکومت در غزه، سقف خواستههای حماس از کشورهای عربی کاهش مییابد و این به حماس فرصت میدهد مواضع سیاسی خود را در سطحی بالا مطرح کند. ادامه دارد...
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
