تاریخ انتشار : ۰۱ آبان ۱۳۹۰ - ۱۲:۲۳  ، 
کد خبر : ۲۲۰۶۵۵

آشتی ملی فلسطین؛ دیدگاه‌ها و پیامدها (بخش دوم)

اشاره: امضای توافقنامه آشتی میان حماس و فتح به یقین یکی از مهمترین رخدادهای سیاسی خاورمیانه در هفته‌های اخیر بود. به باور بسیاری از ناظران آگاه،‌این توافق می‌تواند نتیجه مستقیم خیزش‌های ملل عرب در شمال آفریقا و خاورمیانه به ویژه در مصر باشد. کارشناسان معتقدند سرنگونی رژیم مبارک در کشور بزرگ و تاثیرگذار مصر و ظهور تفکری در شبکه جدید مدیریت سیاسی این کشور که هر روز بیشتر از وابستگی به آمریکا و رژیم صهیونیستی فاصله می‌گیرد، جان تازه‌ای به آرمان فلسطین، به ویژه جنبش حماس داد که در صف اول مقابله با اشغالگری صهیونیسم ایستاده است. آشتی فتح و حماس دارای پیامدهای کوتاه مدت و بلند مدتی برای فلسطین، منطقه و دیگر بازیگران جهانی در خاورمیانه است که در این مقاله بخش‌هایی از آن مورد بررسی قرار می‌گیرد.

رها شدن حماس از تبعات حکومت غزه سبب می‌شود که جایگاه بین‌المللی بهتری برای‎ ‎حماس به وجود‌ آید و اسرائیل نتواند حماس را مورد حمله قرار دهد. در واقع حماس می‎‎تواند با آزادی بیشتری عمل کند و به وزنه قابل توجهی تبدیل شود‎.
به نوشته این پایگاه رسانه‌ای عربی، آشتی ملی شرایط را برای انتفاضه سوم که بدترین حالت‎ ‎برای اسرائیلی‌هاست، فراهم می‌آورد به ویژه که انقلاب‌های عربی در اوج خود به سر می‎‎برند و جایگاه اسرائیل در سطح بین‌المللی متزلزل است‎.
آشتی ملی، همکاری امنیتی میان تشکیلات خودگردان و اسرائیل را از بین می‌برد و‎ ‎ضربه‌ای برای ابومازن و دستگاه‌های امنیتی تشکیلات خودگردان است. آشتی ملی فشارها بر‎ بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر اسرائیل را برای مبادله اسیران افزایش خواهد داد‎.
این پایگاه خبری نوشت: به محض اعلام تشکیل دولت انتقالی، بار مسئولیت سیاسی، مالی‎ ‎و امنیتی از گردن حماس برداشته خواهد شد که این دارای اهمیت زیادی است، البته نباید تشکیل‎ ‎دولت موقت زیاد به درازا انجامد‎.
 سلاح مشروع مقاومت
در همین حال، نخست‌وزیر منتخب فلسطین با تأکید بر اینکه «این جنبش در مقابل شروط رژیم صهیونیستی تسلیم نخواهد شد»، گفت: سلاح مقاومت مشروع و غیرقابل دخل و تصرف است. ‏
اسماعیل هنیه بار دیگر بر آمادگی دولتش برای پذیرش مقتضیات آشتی ملی گروه‌های فلسطینی و تشکیل دولت وحدت ملی تأکید کرد و گفت: سلاح مقاومت فلسطین سلاح مشروع و قانونی بوده و هیچ کس نمی‌تواند در این مسأله دخل و تصرف کند و ما نباید در مقابل شروط طرف صهیونیستی تسلیم شویم.
وی دیروز در دیدار با شماری ازسردبیران روزنامه‌ها و مسئولان رسانه‌های گروهی در نوار غزه تصریح کرد که هیأتی به نمایندگی از جنبش حماس به قاهره سفر و اسامی نامزدهای این جنبش برای تصدی سمت نخست‌وزیری و وزارتخانه‌های دولت آتی فلسطین را اعلام کرد.
هنیه بر لزوم اصلاح ساختار سازمان آزادی‌بخش فلسطین (ساف) و تشکیل دولت بعد از امضای توافق آشتی ملی تأکید کرد.
این رهبر برجسته فلسطینی در بخش دیگری از اظهارات خود، کشورهای عربی را به اتخاذ موضع مشخصی که بتواند پشتوانه‌ای برای توافق آشتی میان جنبش‌های فتح و حماس باشد، فراخواند و گفت: طرف‌هایی که قبل از امضای توافق آشتی به دولت غیر قانونی رام‌الله کمک مالی ارائه می‌کردند، نباید از کمک‌های خود به دولت جدید دریغ کنند.
هنیه در ارتباط با نخستین واکنش رژیم صهیونیستی به آشتی ملی جنبش‌های فتح و حماس و اعلام تحویل ندادن درآمدهای مالیاتی به تشکیلات خودگردان فلسطین اظهار داشت: دولت آتی باید از دستاوردهای دولت منتخب فلسطین طی سالیان گذشته درس عبرت بگیرد و با اینکه این دولت 40 هزار کارمند داشت، حتی یک ماه هم در پرداخت حقوق آنها تأخیری ایجاد نشد.
وی افزود: اقتصاد جایگزین دولت آتی فلسطین، باید اقتصاد مقاومتی ـ عربی باشد که شاهراه ارتباطی آن گذرگاه مرزی رفح در مرزهای نوار غزه با مصر است و ما تماس‌هایی با تعدادی از کشورهای عربی انجام داده‌ایم تا حمایت‌های لازم از دولت جدید فلسطین را صورت دهند و پاسخ‌های مثبتی نیز در این زمینه دریافت کرده‌ایم.
نخست‌وزیر دولت منتخب‌ فلسطین در نوار غزه تصریح کرد: با توجه به اینکه سرزمین فلسطین تحت اشغال رژیم صهیونیستی است، این رژیم در قبال ملت ما مسئول است و زمانی که درباره مالیات‌ها بحث می‌شود، این یک تعهد مالی است که متوجه این رژیم است و برای پرداخت و تحویل آن نباید بر هیچ طرفی منت گذاشت.
وی تأکید کرد که اگر رژیم صهیونیستی بخواهد از مسئله مالی و اقتصادی برای باج‌گیری از دولت آتی فلسطین استفاده کند، باید طرف‌های اسلامی و عربی با کمک به این دولت، اقدام غیرمنطقی طرف صهیونیستی را جبران کنند.
 نقطه عطف در تاریخ فلسطین
در این رابطه، نشریه فرانسوی «نوول ابسرواتوار» در گزارشی درباره توافق میان دو جنبش حماس و فتح نوشت: آشتی ملی و امضای توافقنامه وحدت میان دو جنبش مهم حماس و فتح یک نقطه عطف در تاریخ فلسطین به حساب می‌آید.
نوول ابسرواتوار ادامه داد: مراسم ویژه‌ای که در قاهره برگزار شد و در این مراسم محمود عباس و خالد مشعل حضور داشتند و در کنار یکدیگر قرار گرفتند، نقطه‌ای تاریخی نزد مردم فلسطین است.
این نشریه فرانسوی افزود: نزدیکی دو جنبش حماس و فتح، مقامات اسرائیل را سخت نگران کرده است، زیرا تل‌آویو که حماس را یک سازمان تروریستی می‌داند! از این بیم دارد که مقاومت به کرانه باختری نیز گسترش یابد.
محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین در این مراسم تأکید کرده بود که سران اسرائیلی هیچ راهی جز انتخاب صلح یا تداوم شهرک‌سازی ندارند.
استعفای «میچل»
«جورج میچل» فرستاده ویژه آمریکا دو سال پس از تلاش بیهوده در زمینه مذاکرات سازش بین تشکیلات خودگردان و رژیم‌ صهیونیستی به دلیل اختلافات شدید در کاخ سفید بر سر طرح سازش مجبور به استعفا شد. ‏
استعفای میچل در حالی صورت گرفت که حدود شش ماه پیش نیز برخی منابع آگاه سیاسی در آمریکا از تصمیم واشنگتن برای کنار گذاشتن میچل خبر داده و گفته بودند که میچل عملاً مأموریت خود را به عنوان میانجی دو طرف فلسطینی و اسرائیلی کنار گذاشته و یک گزارش اجمالی از نتایج تماس‌های دو طرف برای حل منازعه فلسطینی و اسرائیلی را به اوباما ارائه کرده است.
به گفته این منابع، میچل در گزارش خود آورده است که تمایل دو طرف برای دستیابی به توافق کافی نیست و رهبران اسرائیلی و فلسطینی نیاز به عناصر قدرت برای دستیابی به هدف مورد نظر دارند.
استعفای میچل در این برهه زمانی با توجه به شرایط منطقه‌ای و اوضاع داخلی فلسطین را می‌توان در قالب موضوعات زیر تحلیل و تفسیر کرد:
 1ـ اختلاف داخلی در کاخ سفید
حدود یک ماه پیش رسانه‌های خبری از اختلاف نظرهای شدید در کاخ سفید بر سر طرح سازشی که قرار است باراک اوباما ارائه دهد، خبر دادند.
در این گزارش‌ها به نقل از برخی منابع رژیم صهیونیستی آمده بود که اختلافات بین میچل و «دنیس راس» مشاور اوباما بالا گرفته است. میچل خواهان ارائه سریع طرح آمریکا است، در حالی که راس معتقد است طرح آمریکا باید تا زمان فراهم شدن شرایط آن به تعویق بیفتد.
از دیدگاه میچل، ناتوانی آمریکا در تأثیرگذاری بر بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی باعث تنزل جایگاه آمریکا در منطقه شده است و در صورت ارائه طرحی که با مخالفت دو طرف (فلسطینی و اسرائیلی) روبرو شود، وضع آمریکا در منطقه نابسامان‌تر خواهد شد.
وی معتقد است که فقدان موضع روشن و قاطع آمریکا، به اروپا این فرصت را داده است که این خلأ را به گونه‌ای که باعث انزوای اسرائیل می‌شود، پر کند و همین امر منافع آمریکا در منطقه را متضرر می‌کند.
این در حالی است که راس معتقد است ارائه طرح آمریکا به معنی تلاش واشنگتن برای اعمال فشار بر اسرائیل و فلسطینیان خواهد بود و خسارت‌هایی به مبارزه انتخاباتی آینده اوباما وارد خواهد آورد.
از دیدگاه وی، واشنگتن باید دو طرف را به شتاب برای حضور بر سر میز مذاکرات ترغیب کند.
پیشنهاد راس این است که به نتانیاهو این فرصت داده شود که سخنرانی خود مقابل کنگره آمریکا را ایراد کند و پیش از ایراد سخنرانی، در مورد محتوای آن با راس به توافق برسد به گونه‌ای که سخنرانی وی حاوی پیشنهادهای جدید و مثبت باشد و فلسطینیان را به بازگشت به میز مذاکرات متقاعد کند.
 2ـ استعفا پیش از سخنرانی نتانیاهو
بنیامین نتانیاهو قرار است مقابل کنگره آمریکا سخنرانی کند و به گفته برخی منابع صهیونیست، یک سخنرانی تاریخی خواهد بود و به همین دلیل از مدت‌ها پیش یک تیم اسرائیلی و آمریکایی که دنیس راس نیز جزو آنهاست در حال تهیه متن سخنرانی وی هستند که گفته می‌شود به لحاظ شرایط زمانی، هم برای نتانیاهو و هم برای اوباما بسیار حائز اهمیت است. نتانیاهو در سخنرانی خود باید طرحی را ارائه کند که آینده نخست‌وزیری وی را تضمین کند و از سوی دیگر تضمینی برای انتخاب دوباره اوباما برای ریاست جمهوری باشد.
 3ـ امضای توافق آشتی
اوباما در حالی استعفای میچل را اعلام کرد که10 روز از امضای توافق آشتی بین جنبش‌های فتح و حماس در قاهره می‌گذشت. فتح و حماس با امضای این توافقنامه که به اذعان رهبران فلسطینی، دو عامل؛ وجود هدف واحد و شکست مذاکرات، علت اصلی تحقق آن بود، به اختلافات چهار ساله خود پایان دادند. پس از امضای این توافقنامه، واشنگتن و تل‌آویو یکصدا مدعی شدند که نزدیک شدن فتح به حماس، مانع پیشبرد روند صلح است و حماس یک سازمان «تروریستی» است! این در حالی است که مسئولان تشکیلات خودگردان اعلام کردند که تحقق آشتی فتح و حماس، ارتباطی به مذاکرات سازش ندارد و آنها در صورتی که تل‌آویو شهرک‌سازی را متوقف کند، حاضر به ازسرگیری مذاکرات هستند.
«ناصر ابوشریف» نماینده جنبش جهاد اسلامی فلسطین در تهران درباره استعفای فرستاده ویژه آمریکا در امور صلح منطقه گفت: میچل در مأموریت خود در روند مذاکرات صلح فلسطینیان با رژیم صهیونیستی شکست خورد، چرا که اوباما در اوایل ورودش به کاخ سفید متعهد شد مذاکرات صلح فلسطینیان با اسرائیل را به سرانجام برساند، ولی تاکنون کاخ سفید به هیچ پیشرفتی در این زمینه نائل نشده است.         ادامه دارد...

نظرات بینندگان
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
نشریات