اعترافات فنی، اتهامات سیاسی

گروه سیاسی: یوکیو آمانو، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تازه‌ترین گزارش خود درباره برنامه هسته‌ای ایران را چهارشنبه منتشر کرد. گزارش جدید آمانو مانند گزارش‌های پیشین وی بر این نکته تاکید دارد که برنامه هسته‌ای ایران از مسیر صلح‌آمیز خود منحرف نشده است با این حال برخی اتهامات ادعایی را بار دیگر تکرار کرده است. آمانو در این گزارش تاکید کرده است نتایج عملیات بازرسی که توسط کارشناسان و بازرسان آژانس در ایران انجام می‌شود، بیانگر آن است هیچ انحرافی در برنامه هسته‌‌ای ایران از مسیر مسالمت‌آمیز وجود ندارد و فعالیت‌های ایران در چارچوب معاهده NPT است. بر اساس این گزارش که نسخه‌ای از آن برای اعضای شورای حکام ارسال شده، فعالیت‌های غنی‌سازی اورانیوم در ایران برای تولید سوخت هسته‌‌ای در تاسیسات نطنز به‌ صورت طبیعی و تحت نظارت بازرسان آژانس ادامه دارد و این امر موجب افزایش ذخایر اورانیوم غنی شده در ایران می‌شود. مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی همچنین در این گزارش خود ادعا کرده است: ایران به‌طور «مخفیانه» در حال ساخت «کلاهک اتمی» است. یوکیا آمانو آورده است احتمال طراحی «کلاهک هسته‌ای» توسط ایران برای نصب روی موشک «شهاب 3» وجود دارد.
علی‌اصغر سلطانیه، نماینده ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی همانند گذشته نخستین مقام رسمی جمهوری اسلامی بود که به گزارش آمانو واکنش نشان داد. سلطانیه در این ‌باره تاکید کرد: این گزارش در بخش اتهامات ادعایی شامل مطالب تکراری بی‌اساس و خسته‌کننده و در بخش فعالیت‌های صلح‌آمیز نیز تکرار واقعیت‌های گذشته است. وی در گفت‌وگو با العالم با بیان این مطلب، گفت: در همه این گزارش‌ها تاکید شده است پس از عملیات بازرسی گسترده و نظارت دقیق، بازرسان آژانس حتی یک دلیل برای اثبات ادعاهای مطرح شده علیه برنامه هسته‌‌ای ایران نیافته‌اند. سلطانیه درباره موارد اتهامی آمانو نیز گفت: در این گزارش به مطالب تکراری و خسته‌کننده گذشته مبنی بر اتهامات بی‌اساس و حدس و گمان گرایش به اهداف نظامی اشاره شده است که بی‌تردید ارائه نکردن اسناد و شواهد متقن، بار دیگر به جایگاه علمی و تخصصی آژانس به دلیل پرداختن به این اتهامات با اهداف سیاسی لطمه وارد خواهد کرد.
میخاییل گارتنز، پژوهشگر و کارشناس ارشد سیاست خارجی نیز در ارزیابی خود از گزارش آمانو اظهار کرد: چگونه می‌توان تصور کرد که آژانس بتواند به پایانی منطقی درباره تحقیقات خود برسد و این در حالی است که استناد به اطلاعات بی‌اساس و نادرست از منابع اطلاعاتی که احیانا غربی هستند، همچنان ادامه دارد. ادعاهای بدون سند آمانو موجب شده برخی کارشناسان به این نتیجه برسند که «هدف از ادامه استناد آژانس به اطلاعات نادرست و بی‌اساس، جلوگیری از اعلام پایان تحقیقات درباره برنامه هسته‌‌ای ایران است؛ تحقیقاتی که عملا سال 2007 پایان یافته است». از سوی دیگر با افول قدرت آمریکا و افزایش نقش ایران در تحولات خاورمیانه در نتیجه انقلاب‌های عربی، این گزارش به مثابه اهرم فشاری علیه ایران تعبیر شده است تا با معطوف کردن ایران به موضوعات داخلی، تمرکز جمهوری اسلامی بر انقلاب‌های عربی کمتر شود. صادق ربانی، قائم‌مقام سابق سازمان انرژی اتمی ایران، درباره یکی از اهداف ارائه گزارش جدید آمانو به ایران دیپلماسی گفته است: «با توجه به خیزش‌هایی که درمنطقه رخ می‌دهد، قصد دارند ایران را نیز به نوعی درگیر مسائلی کنند که در گزارش آمانو آمده و بر همین اساس تهدیدها را نیز علیه ایران زیاد می‌کنند. می‌توان گفت درباره (محدود کردن) ایران تنها بهانه هسته‌ای می‌تواند بهانه خوبی باشد». ارزیابی ربانی درباره کلیت موارد ادعایی علیه جمهوری اسلامی نیز جالب توجه است. وی معتقد است این گزارش دنباله همان موضوعاتی است که در گذشته نیز به‌ آن اشاره شده و اینکه آیا با این گزارش به مدرک جدیدی دست پیدا کردند یا خیر مشخص نشده است. به گفته قائم‌مقام سابق سازمان انرژی اتمی ایران «درباره این گزارش باید به این امر اشاره کرد که آژانس باید مستندات جدیدی ارائه کند. زمانی که به موشک‌های ایران اشاره می‌شود، ‌موضوع کلاهک هسته‌ای به میان می‌آید. این در حالی است که بعید است مدارک جدیدی در اختیار داشته باشند. به نظر می‌رسد همان مستندات پیشین مطرح شده، مگر اینکه مدارک را ارائه کنند. البته اینکه ایران نباید کلاهک داشته باشد ولی اسرائیل باید داشته باشد نیز موضوعی است که ایران می‌تواند مطرح کند، چرا بی‌اعتبارترین دولت در منطقه یعنی رژیم صهیونیستی دارای کلاهک هسته‌ای است و مورد اعتراض هم قرار نمی‌گیرد ولی به ایران با این روش اعتراض می‌شود؟ ایران می‌تواند از این طریق واردشده و مساله را حتی به عنوان حق خود مطرح کند». علاوه بر این، کشورهای غربی تصور می‌کنند با تحریک‌هایی مانند طرح ادعاهای بدون سند علیه ایران می‌توانند به اختلافات داخلی در ایران دامن بزنند. برهمین اساس این کشورها در این زمان برای ارائه چنین گزارشی موقعیت را مناسب تشخیص داده‌اند. گفتنی است در همین راستا، دوشنبه گذشته نیز تحریم‌های جدیدی علیه یکصد شرکت‌ و بانک ایرانی توسط اتحادیه اروپایی به تصویب رسید.
آژانس پرونده‌ ایران را به حالت عادی بازگرداند
رئیس سازمان انرژی اتمی نیز به رویکرد آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و اتحادیه اروپا در قبال برنامه هسته‌ای ایران انتقاد کرد. فریدون عباسی درباره این موضوع که به تازگی آمریکا تحریم‌های جدیدی را علیه برخی افراد که در این سازمان مشغول به کار هستند و همچنین برخی شرکت‌هایی که آمریکایی‌ها ادعا دارند در ارتباط با فعالیت‌های هسته‌‌ای ایران مشارکت می‌کنند اعمال کرده است، گفت: یکی از نخستین افرادی که در لیست تحریم‌ها آمد، بنده بودم و هیچ محدودیت خاصی برای من ایجاد نشد، فقط آنها با این تحریم‌ها اجازه دادند تروریست‌ها وارد عمل شوند و مزاحمت ایجاد کنند. به گزارش ایسنا، فریدون عباسی افزود: آنها با این کارها موفق نشدند و حالا نیز هرچه از این کارها بکنند باز نمی‌توانند جلوی حرکت رو به رشد ملت ایران را بگیرند. عباسی همچنین در ادامه در پاسخ به این سوال که برخی افراد در شورای امنیت سازمان ملل مدعی شده‌اند که ایران در مقاطعی فعالیت‌های تسلیحاتی داشته است، گفت: اینها اسناد ادعایی است که همیشه آنها ادعا می‌کنند. آنها بر اساس مبنای غلطی که داشتند پرونده‌ ایران را به شورای امنیت بردند و دلیل مشخصی برای آن نداشتند و خودشان نیز در آن مانده‌اند.