سیاست صبر در برابر سیاست شتاب

گروه بین‌الملل: در حالی که برخی از رسانه‌های عربی از بازداشت و اخراج یکی از دیپلمات‌های کشورمان در مصر خبر می‌دهند حیدر مصلحی وزیر اطلاعات کشورمان در گفت‌وگو با خبرنگاران با تکذیب این خبر اعلام کرد: «مقامات مصری به خاطر بازداشت دیپلمات ایرانی عذرخواهی کرده‌اند.»
به گزارش ایسنا به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی دولت، حجت‌الاسلام والمسلمین حیدر مصلحی پس از پایان جلسه هیات دولت در جمع خبرنگاران افزود: «آنها اعلام کردند به دنبال یکی از نیروهای خود بودند که به اشتباه یکی از دیپلمات‌های ایرانی را دستگیر و پس از دو ساعت رها کردند.»
پیش از این برخی از رسانه‌های عربی مانند العربیه که چندان به تقویت روابط ایران و مصر علاقه مند نیستند از بازداشت و اخراج دیپلمات ایرانی به نام قاسم حسینی خبر داده بودند. بعد از این جنجال رسانه‌ای بود که یک منبع آگاه در وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در رابطه با خبر منتشره از سوی برخی رسانه‌ها در باره بازداشت دیپلمات ایرانی در قاهره، اظهار داشت:«این موضوع به طور رسمی و دیپلماتیک در حال پیگیری است.» این منبع به ایرنا اعلام کرد با توجه به هماهنگی‌های به عمل آمده، دیپلمات ایرانی هم‌اکنون در محل دفتر حفاظت از منافع جمهوری اسلامی ایران در قاهره مشغول انجام وظیفه است. با وجود این برخی از رسانه‌های عربی که مخالف تقویت روابط ایران و مصر هستند با تبلیغات و بزرگنمایی تلاش می‌کنند این موضوع را بیشتر از حد خود پوشش خبری ‌دهند.
در همین راستا شبکه خبری العربیه به نقل از روزنامه الشرق الاوسط مدعی شد که: «مقامات مصری در گفت‌وگو با روزنامه الشرق الاوسط گفته‌اند، دیپلمات ایرانی که از مصر اخراج شد از سوی دادستانی این کشور متهم شده با پرداخت پول به گروه های سیاسی مصر تلاش کرده آنها را به فعالیت به سود تهران ترغیب کند. بازداشت و بازجویی از این دیپلمات پیش از آن صورت گرفت که سمت دیپلماتیک وی مشخص شود. این در حالی است که یک مقام دفتر حافظ منافع ایران در پاسخ به خبرنگار الشرق الاوسط از وجود چنین موضوعی ابراز بی اطلاعی کرد و گفت:« شخصی که رسانه‌ها دیروز اعلام کردند در مصر به اتهام جاسوسی بازداشت شده در دفتر حضوردارد و به شکل عادی در حال فعالیت است.»
این شبکه ضد ایرانی که سیاست‌های متمایل به عربستان سعودی را تبلیغ می‌کند به نقل از منابع قضایی در مصر اعلام کرد، دادستان عالی امنیت کشور، دیپلمات ایرانی را پس از استعلام از وزارت امور خارجه آزاد کرد. العربیه در ادامه گزارش خود با ادعای اینکه قاسم حسینی یکی از عناصر وزارت اطلاعات ایران است و بر خلاف پروتکل همکاری دیپلماتیک در دفتر حافظ منافع ایران فعالیت می کند در ادعایی بی‌اساس مدعی شد:«وی چند شبکه اطلاعاتی تشکیل داده و با دادن پول اعضای آنها را مامور جمع آوری اطلاعات سیاسی، اقتصادی و نظامی از مصر و دیگر کشورهای حوزه خلیج کرده است.» به ادعای العربیه دیپلمات ایرانی از عناصر خود خواست ازگروه‌ها و سازمانهای سیاسی دارای محبوبیت در مصر که مایلند از ایران کمک مالی دریافت کنند اطلاعات جمع آوری کنند. این شبکه خبری همچنین به بیانیه وزارت‌امور خارجه مصر استناد کرده که در آن ادعا شده است: «قاسم حسینی به اتهام جمع آوری اطلاعات اقتصادی، سیاسی و نظامی وتلاش برای استخدام جاسوس در این کشور متهم شده است.»
مخالفان روابط ایران و مصر فعال شده‌اند؟
نمی توان از کنار هیاهوی تبلیغاتی خبر بازداشت دیپلمات ایرانی در مصر به سادگی گذشت. قطعا تحریک‌های صورت گرفته در چند ماه اخیر در جهت تقویت روابط ایران و مصر حساسیت برانگیز بوده است. تقویت روابط ایران و مصر نه خوشایند آمریکا و اسرائیل است و نه گزینه مورد دلخواه کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس است. از سوی دیگر برخی از گروه‌های داخلی مصر نیز به تقویت این روابط و شکستن یخ 30 ساله رابطه تهران-قاهره راضی نیستند.
بر همین اساس است که برخی از رسانه‌ها و نشریه‌ها از جمله فارین پالیسی گزارش داده‌اند که مراد موافی رئیس جدید سازمان امنیت مصر چندان به ایجاد رابطه با ایران علاقه‌ای ندارد و به رغم دیدگاه‌های ضد اسرائیلی تا حدود زیادی در این مورد به عمر سلیمان رئیس سابق سازمان امنیت مصر نزدیک است که یکی از مخالفان سرسخت برقراری روابط با ایران در دوران ریاست‌جمهوری حسنی مبارک بود. بخصوص اینکه طبق برخی از گزارش‌ها بدنه سازمان امنیت مصر همچنان از مخالفان روابط با ایران هستند. از این منظر می‌توان هیاهو در مورد بازداشت دیپلمات ایرانی را در راستای خواست برخی از گرایش‌های سازمان امنیت مصر دانست که به خط مشی عمر سلیمان نزدیک هستند.
این اقدام می‌تواند از سوی مخالفان برقراری روابط نزدیک ایران و مصر حامل پیام‌های متفاوتی نیز باشد. نخستین پیام به اعراب مخالف تقویت رابطه تهران و قاهره است که معتقدند قاهره باید از اصل عرب‌گرایی تبعیت کرده و بر این اساس روابط خود را با تهران در سطح محدودی برقرار کند. مخاطب دوم این اقدام می‌تواند ایالات متحده و اسرائیل باشد که از تقویت رابطه ایران و مصر ناخشنود است. نوع روابط قاهره با کشورهای منطقه بخصوص با ایران برای واشنگتن از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. مصر سالیان طولانی یکی از متحدان ایالات متحده بوده و مقامات کاخ سفید علاقه‌ای ندارند پیوند تهران و قاهره از میزان نفوذ آنها در یکی از بزرگ‌ترین کشورهای منطقه بکاهد. مخاطب سوم این اقدام نیز می‌تواند هشدار به گروههای اسلامگرای طرفدار ایران باشد تا دامنه روابط خود را با جمهوری اسلامی ایران محدود کنند.
صالحی: روند بهبود روابط بین دو کشور باید با صبر پیش برود
برخی از تحلیلگران روابط ایران و مصر اعتقاد دارند صرف اظهارات مثبت نبیل العربی وزیر امور خارجه مصر و چند نفر از مقامات دیگر مصری درمورد بهبود روابط با ایران نمی‌تواند تمام مشکلات ساختاری برقراری روابط ایران و مصر را حل و فصل کند. طرفه آنکه نبیل العربی در روزهای اخیر با عقب نشینی از سخنان اولیه خود نزدیکی به تهران را منوط به رای پارلمانی آتی مصر کرده بود.
بر همین اساس آنها معتقد به سیاست صبر در روند بهبود روابط دو جانبه ایران با مصر هستند. علی اکبر صالحی نیز سیاست شتاب در بهبود رابطه تهران- قاهره اعتقاد ندارد.
وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران در حاشیه جلسه هیات دولت با بیان اینکه تهران و قاهره در حال گام برداشتن در مسیر برقراری روابط هستند گفت:«روند بهبود روابط بین دو کشور باید با صبر پیش برود.»
به گزارش ایرنا علی اکبر صالحی با اشاره به این موضوع افزود:«مصری‌ها در شرایط کنونی تحت فشارهایی هستند و ما هم شرایط آنها را درک می‌کنیم اما در مجموع نظر دولت و ملت بزرگ مصر این است که روابط خود را با ایران هر چه زودتر تقویت کنند.»
وی درخصوص اخبار بازداشت یک دیپلمات ایرانی درمصر به اتهام جاسوسی گفت: «این مسئله صرفا یک سوء تفاهم بود که برطرف شده و الان هم این فرد مشغول انجام کارهای عادی خود است.»
بر خلاف سیاست صبر عده‌ای هم معتقد هستند در این وضعیت آشفته فعلی مصر ایران بهتر است موقعیت خود را در مصر مستحکم کند.