مترجم: سرویس خارجی کیهان
ایالات متحده آمریکا اکنون حضور نظامی خود را در بسیاری از مناطق جهان تثبیت کرده است و در پایان دوران «ریگان»، قوس دایره حضور نظامی آمریکا از طریق پایگاههای نظامی که تعداد آنها با احتساب مراکز جاسوسی و ایستگاههای جمعآوری اطلاعات به 2500 پایگاه، مرکز و تأسیسات نظامی میرسد کامل شد.
به این ترتیب آمریکا به این موقعیت دست یافت که بیشترین توان را برای تسلط، نفوذ و واکنش داشته باشد.
سیاستمداران آمریکا نیز مانعی برای تمرکز این حضور نظامی در هر منطقهای از جهان که منافع حیاتی این کشور به خطر بیافتد نمیبینند و رهبران آمریکا معتقدند که نیروی نظامی تنها وسیلهایست که با آن میتوان از آمریکایی قدرتمند و بدون مرز تعبیر کرد.
آمریکا تاکنون برای حمایت از منافع حیاتی و امنیت خود اقدامات گوناگونی را به اجرا درآورده و در این راستا ابزارهای لازم را برای حمایت از منافع گسترده و پراکنده خود در جهان تجهیز کرده است.
به این ترتیب آمریکا توانسته با ایجاد پوشش بر بسیاری از مناطق جهان به وسیله پایگاههای نظامی خود و دوایر وابسته به آن، دسترسی به مناطق دوردست نقشه جهان را امکانپذیر سازد.
طبق آنچه مشهور است دوایر وابسته به پایگاههای نظامی شامل پایگاه و مراکز برای جمعآوری اطلاعات و نیز تبلیغات و برخی نیز برای جاسوسی و اجرای مأموریتهای ویژه از قبیل برقراری برخی تماسها میباشد.
توزیع جغرافیائی
پایگاههای آمریکا در 114 کشور جهان مستقر است و نیز 750 هزار سرباز نیز در خارج از مرزهای ایالات متحده توزیع شدهاند. تعداد نیروهای آمریکا در اروپا حدود 350 هزار سرباز است که در کشورهای آلمان و بریتانیا قرار دارند. در ایتالیا 12 هزار نظامی در 20 پایگاه و تأسیسات جنگی و مراکز تماس مشغول خدمت هستند و 1500 بمب اتمی ذخیرهسازی شده است و پایگاه نظامی آمریکا بنام «گاییتا» در خاک ایتالیا یکی از مهمترین مناطق کنترل کشورهای شمال آفریقا و خاورمیانه محسوب میشود.
نیروهای آمریکا همچنین در پایگاههایی در کشورهای اسپانیا، ترکیه، یونان، ایسلند، بلژیک و پرتغال که شامل پایگاه جزایر «ازور» و مناطق کم ارتفاع میباشد مستقر هستند، این حضور مناطق دیگری را نیز در بر میگیرد.
اما در کشورهای خاورمیانه و پاسیفیک تعداد اعلام شده نیروهای آمریکایی حدود 150 هزار سرباز میباشد که در ژاپن، اوکیناوا، کره جنوبی، فیلیپین، گوام، استرالیا و میداوی توزیع شدهاند، آمریکا در کشورهایی از خاوردور نیز تعدادی پایگاه دارد.
غیر از این، نیروی دریایی آمریکا بطور همیشگی در نزدیکی مناطق استراتژیک حضور دارد، ناوگان ششم آمریکا دربرگیرنده 22300 سرباز و ناوگان هفتم 15500 سرباز میباشد.
حضور نظامی آمریکا فقط به این مناطق منحصر نمیشود، بلکه پروژهای از سوی کارشناسان سیاسی، نظامی، اقتصادی و جاسوسی آمریکا طرحریزی شده است که طبق آن باید هر اقدام نظامی یا سیاسی در هماهنگی و همسوئی با این پروژه اجرا شود.
غیر از مناطقی که آمریکا در آنجا نیرو دارد و قبلاً از آنها یاد کردیم، این نیروها در مناطق دیگری مانند پاناما، پورتوریکا، گواتمالا، برمودا، دیهگو گارسیا، مصر، کانادا، پاکستان و عمان نیز توزیع شدهاند، غیر از این نیروهای آمریکا علاوه بر کشورهای پیمان شمال آتلانتیک در بعضی کشورهای قاره سیاه، مانند سومالی و کنیا نیز حضور دارند.
با توجه به این پراکندگی گسترده نیروهای آمریکا، حجم این نیروها در خارج از مرزهای کشور - بنا به اظهار دوستان و همپیمانان آمریکا - به بیش از 802600 سرباز آمریکائی از جمله نیروهای «واکنش سریع» که در سال 1980 در مورد تشکیل آن تصمیم گرفته شد. بالغ میشود، «واکنش سریع» در ابتدا دربرگیرنده 110 هزار سرباز بود.
در اینجا تذکر این نکته مهم است که هنوز پایگاههای نظامیای وجود دارند که تاکنون اعلام نشده و هنوز سری قلمداد میشوند.
نیروهای آمریکائی که واشنگتن اعلام کرده به «واکنش سریع» اختصاص یافتهاند یا نیروهای مستقر در پایگاههای نظامی از این اختیار برخوردار هستند که در هر زمان بتوانند از پایگاههای اروپایی استفاده کنند، بنابراین کارشناسان استراتژیک تفاوتی بین حضور آمریکا یا حضور انگلیس یا فرانسه یا هر کشور عضو پیمان آتلانتیک قائل نیستند.
بر این اساس حضور نظامی بریتانیا در اقیانوس هند و قبرس و حضور نظامی فرانسه در جیبوتی و دو جزیره رینیون و مایوت در جنوب اقیانوس هند و ماداگاسکار تکمیلکننده حضور نظامی آمریکا میباشد. و یک هماهنگی دائمی بین این نیروها و نیروهای آمریکا در پایگاههای نظامی زمینی یا ناوگانهای دریائی وجود دارد.
به این ترتیب آمریکا عملاً با حضور گسترده افقی خود در بخش بزرگی از جهان، مرتبه نخست جهان را در هزینههای نظامی به خود اختصاص داده است به طوری که بودجه آن بالاترین بودجه نظامی در جهان است و «پنتاگون» بین یک چهارم تا نصف بودجه ایالات متحده را به خود اختصاص میدهد.
فضای نوین در سیاست بینالملل
با وجود تحولات ریشهای که برای اتحاد جماهیر شوروی و کشورهای اروپای شرقی روی داده و نیز تشکیل آلمان متحد و تمرکز توجه شوروی از اجرای تغییرات عمیق و ریشهدار داخلی - آنچنانکه جیافی دی میکلیس وزیر امور خارجه ایتالیا میگوید - و اقدام شوروی به عقبنشینی بخش عمدهای از نیروهای خود از میانه اروپا و کشورهای اروپای شرقی، ولی وجود پیمان ناتو همچنان ضروری به نظر میرسد و از بعضی جنبهها نیز میتوان گفت که ضروریتر از قبل هم شده است و این بار دیگر نه فقط به عنوان یک ابزار سیاسی صرف بلکه یک سازمان نظامی قابل اعتماد تلقی میشود. با توجه به اقداماتی که اخیراً شوروی در زمینه عقبنشینی نیروها و مجموعه موشکهایش از خاک اروپا به عمل آورده است ولی آمریکا همچنان از اقدام مشابهی از طرف خود، خودداری میکند و آمریکا، این توافق و پروستریکا و تحولاتی که اخیراً در اروپای شرقی روی داده را یک «تاکتیک جنگی» در روش «استراتژیکی جنگ دنبالهدار» قلمداد میکند و به این ترتیب این فضای باز و روابط جدید میان شرق و غرب و پایان جنگ سرد، چیزی بیش از یک نقل و انتقال برای آمریکا در چهارچوب جنگ عیله اتحاد جماهیر شوروی نیست.
تحلیلها نشان میدهد هر جا که شوروی عقبنشینی میکند آمریکا جای آن را گرفته و این در نقاط متعددی از جهان روی داده است.
در حال حاضر با توجه به اقدامات نوین اتحاد جماهیر شوروی و عقبنشینی این کشور از بخشهای مهمی از جهان و تمرکز توجه به وضعیت داخلی و کاهش تعداد نیروهای مسلح و بودجه نظامی، آمریکا نیز با توجه به کاهش خطر شوروی در اروپا - آنچنانکه ریچارد چنی وزیر دفاع آمریکا میگوید - و وجود مشکلات مربوط به بودجه عظیم نظامی آمریکا، لذا عملیات نظامی خود را در 151 تأسیسات نظامی در نواحی مختلف جهان متوقف یا کاهش خواهد داد، از این تعداد 109 پایگاه در آلمان فدرال قرار دارد.
وزیر دفاع آمریکا اظهار داشته است که وزارت متبوع او عملیات خود را در 128 پایگاه بطور کامل متوقف خواهد کرد و در 23 پایگاه دیگر از سال آینده کاهش خواهد داد. همچنین عملیات نظامی را در 75 پایگاه در آلمان 9 پایگاه در کره و 3 پایگاه در یونان، ایتالیا، بریتانیا و استرالیا متوقف خواهد کرد.
همچنین نیروهای آمریکا فعالیتهای خود را در 14 پایگاه دیگر در آلمان، 3 پایگاه در کره 2 پایگاه در اسپانیا و یک پایگاه در ایتالیا، ژاپن، کانادا، برمودا کاهش خواهد داد.
با وجود همه این اقدامات، مسلم است که ایالات متحده علیرغم این فضای بینالمللی، ولی توسعه هزینههای نظامی و ادامه پروژه جنگ ستارگان را همچنان ادامه خواهد داد.
اجرای این پروژه از طریق تأسیس پایگاههای نظامی دائمی، و ثابت و متحرک برای سلاحهای مرگبار در فضا، نهایتاً به مسلح شدن فضا منجر خواهد شد. اجرای پروژه «جنگ ستارگان» به 10 تا 15 سال نیاز دارد که آمریکا مبلغ 26 میلیارد دلار برای پنج سال اول آن اختصاص داده است.