محمد البرادعی در گفتگو با شبکه تلویزیونی العربیه ابتدا با اشاره به کنفرانس عمومی آژانس بینالمللی انرژی هستهای گفت به اعتقاد من این کنفرانس موفقیتآمیز بود و درباره همه موضوعهایی که در کنفرانس مطرح شد اتفاق نظر وجود داشت. البرادعی افزود: کنفرانس بر اهمیت ادامه کارمان در کرهشمالی و ایران تاکید کرد و به اعتقاد من همچنین درباره ادامه فعالیتمان در عراق توافق وجود دارد تا آژانس در امور امنیت هستهای و تقویت حفاظت از تاسیسات و مواد هستهای فعالیت کند.
مدیر آژانس بینالمللی انرژی هستهای یاداور شد کنفرانس به اقداماتی که آژانس از زمان حوادث یازدهم سپتامبر سال 2001 برای تقویت نظام امنیت هستهای در کشورهای مختلف جهان انجام داده است توجه کرد. البرادعی گفت همچنین برنامه فنآوری و همکاری در انتقال فنآوری هستهای بخشی از فعالیت اساسی آژانس است که سالیانه صد میلیون دلار برای انتقال فنآوری هستهای به ویژه به کشورهای در حال توسعه هزینه میکند و کنفرانس به پیشرفتی که دراینباره به دست اوردیم توجه کرد و کنفرانس بر اهمیت استمرار آژانس در این باره تاکید کرد. البرادعی یاداور شد در مجموع کنفرانس موفقیتآمیز بود و از اعتماد کشورهای عضو درباره اقدامات خود برخوردار شدیم.
*خبرنگار شبکه تلویزیونی العربیه از البرادعی پرسید شورای حکام آژانس بینالمللی به ایران هشدار داده است تا پایان اکتبر بیشترین شفافیت و همکاری را با آژانس نشان دهد ولی دوره زمانی محدودی که به ایران داده شد آیا واقعا قابل اجرا است یا هدف از آن وارد کردن ایران به جریانی همچون ماجرای عراق و فراهم کردن زمینه برای کشاندن موضوع به شورای امنیت است؟
**البرادعی گفت من چنین اعتقادی ندارم و برای بینندگان توضیح میدهم که ما بازرسی از برنامه هستهای ایران را از ماه آگوست سال 2002 اغاز کردیم و ما اکنون بیش از یکسال است که در ایران فعالیت می کنیم و متاسفانه پیشرفتی که تاکنون باید درباره استمرار روند بازرسی بدست میآوردیم پس از گذشت یکسال به دست نیاوردیم و ایران همکاری زیادی کرده است واین درست است ولی فقط میزان محدودی از شفافیت وجود دارد که مشکل اصلی را که در برنامه هستهای ایران با ان روبرو هستیم حل نمیکند.
*یعنی آیا برنامه غنیسازی اورانیوم در ایران به طور کامل برای آژانس اعلام شده است و تحت نظارت قرار گرفته است؟
**البرادعی گفت انچه شورای حکام آژانس مقرر ساخت ان است که ایران حداکثر شفافیت و همکاری را از خود نشان دهد و این شورا نهایت اکتبر را مشخص کرد تا ایران همه اطلاعات مربوط به برنامه هستهای را به آژانس اعلام کند و این بدان معنا نیست که ما کار خود را در پایان اکتبر پایان میدهیم و همه عملیات بازرسی را پایان میدهیم و ایران لازمست در پنج هفته اینده همه اطلاعات را اعلام کند و بیشترین میزان شفافیت را نشان دهد و این کار سختی نیست و ایران اگر بخواهد میتواند در خلال یک هفته همه اطلاعات را که ما میخواهیم بدهد و امیدوارم که ایران این مساله را فرصتی بداند تا شفافیت خود را نشان دهد تا نشان دهد که برنامه ان ویژه اهداف صلحآمیز است.
محمد البرادعی افزود: اگر در ماه نوامبر به شورای حکام برویم و اعلام کنیم که ما نمیتوانیم ضمانتهای لازم را درباره برنامه هستهای ایران بدهیم به اعتقاد من کار بسیار مشکل خواهد شد و غالبا به شورای امنیت محول خواهد شد و این به نفع ایران و به نفع جامعه بینالمللی نیست.
محمد البرادعی مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی هستهای در گفتگو با شبکه تلویزیونی العربیه درباره احتمال بازگشت بازرسان سازمان ملل به عراق گفت من بی شک در این باره تلاش میکنم و آژانس هنوز براساس قطعنامههای شورای امنیت اختیار قانونی دارد تا به بازرسی در عراق بپردازد و ما همه ابزارهای قانونی را برای بازگشت دوباره به عراق داریم.
وی افزود: من همانطور که هفته گذشته در کنفرانس عمومی گفتهام خواستار بازگشت به عراق هستیم تا کار خود را ادامه دهیم تا زمانی که شورای امنیت خلاف ان را مقرر نسازد و شورای امنیت اعلام کرده است که در اختیارات آژانس بینالمللی انرژی هستهای و کمیته آنموویک که درباره سلاح شیمیایی و میکروبی در عراق تحقیق میکند بازنگری میکند و بار دیگر در اختیارات واگذار شده به ما بازنگری خواهد کرد و تا زمانی که در این باره اقدام نکند اختیارات ما از لحاظ قانونی پا برجاست. البرادعی یاداور شد از لحاظ سیاسی بسیار مهم است که بازرسان سازمان ملل بار دیگر به عراق بازگرداند زیرا مقبولیت و جایگاهی که ما از ان برخورداریم با مقبولیت و جایگاهی که نیروهای اشغالگر از ان برخوردارند متفاوت است و از لحاظ سیاسی اوضاع در عراق بی ثبات و ناارام است و مصلحت ان است که به عراق بازگردیم و به طور نهایی پرونده سلاح کشتار جمعی را در عراق پایان دهیم و عملیات مراقبت و تحقیق را به مدت دو یا سه سال ادامه دهیم تا مطمئن شویم که عراق جدید به طورکامل از سلاح خالی شده است و مطمئن شویم که تلاش برای احیای دوباره این برنامهها انجام نمیگیرد.
البرادعی گفت در این صورت ما گزارشهای خود را به شورای امنیت میدهیم و شورای امنیت نیز این نظام را که بر عراق تحمیل شده است بر میدارد تا عراق بار دیگر به جامعه بینالمللی باز گردد و تحت نظام عادی بازرسی که آژانس براساس معاهده منع انتشار سلاح هستهای انجام میدهد قرار گیرد و امیدوارم که بار دیگر به عراق بازگردیم و این به نفع عراق و جامعه بینالمللی است.
*خبرنگار العربیه پرسید معیارهایی وجود دارد که درباره کرهشمالی، عراق و ایران اجرا میشود پس چه معیارهایی درباره اسرائیل اجرا میشود؟
**البرادعی گفت بیشک این موضوع را که مورد اهتمام منطقه عربی و خاورمیانه است توضیح میدهم و نظام منع انتشار که در سال 1970 براساس معاهده منع انتشار سلاح هستهای بنا شده است بر دو اصل بنا شده است نخست ان که جامعه بینالمللی با منع انتشار سلاح هستهای از امنیت بیشتری برخوردار شود و هدف نهایی انست که سلاح هستهای به طور کامل در جهان برچیده شود و براساس این معاهده کشورهایی که سلاح هستهای ندارند به نساختن سلاح هستهای پایبند باشند و کشورهای هستهای نیز در سریعترین زمان ممکن از طریق مذاکره و گفتگوهای چند جانبه از این سلاح رهایی یابند و ان را برچینند.
البرادعی افزود: اکنون صدوهشتادوهشت کشور به معاهده منع انتشار سلاح هستهای پیوستند و پس از منشور سازمان ملل در جهان بیشترین عضو را دارد و این اهمیت این معاهده را نشان میدهد. البرادعی گفت براساس معاهده منع انتشار سلاح هستهای پیوستن به ان اختیاری و داوطلبی است و اجباری برای پیوستن کشوری به این معاهده وجود ندارد و سه کشور بنابر اعتبارات سیاسی و امنیتی خودشان تصمیم گرفتند که به این معاهده نپیوندند و ان هند، پاکستان و اسرائیل هستند و کشورهای عربی به طور داوطلبی و اختیاری به این معاهده پیوستند با این دیدگاه که امنیت انان با پیوستن به این معاهده با ثباتتر خواهد شد و به نفع انان نیست که وارد رقابت تسلیحات هستهای در خاورمیانه شوند ولی اسرائیل همچنان خارج از این معاهده قرار دارد و اجباری بر ان نیست اما درخواست بینالمللی سیاسی و امنیتی در این باره وجود دارد مبنی بر انکه اسرائیل، هند و پاکستان به این معاهده بپیوندند تا به سمت خلع سلاح گام برداریم و هدف معاهده منع انتشار سلاح هستهای را محقق سازیم.
البرادعی گفت متاسفانه به علت شرایط منطقه خاورمیانه اسرائیل معتقد است تا زمانی که نظام صلح کامل، دائم و عادلانهای در منطقه محقق نشود به این معاهده نپیوندد و بی شک در جهان عرب این دیدگاه مطرح میشود که معیارهای دوگانه وجود دارد و به نظر شخصی من مهم ان است که چگونه میتوان با تعیین راهبرد و استراتژی بلند مدت خاورمیانه را عاری از سلاح هستهای کرد. البرادعی خاطر نشان کرد این مساله به شکل عاطفی و احساسی حل نمیشود بلکه از راه منطقی و عقلانی و با تعیین راهبرد و استراتژی میتوان به این هدف یعنی عاری شدن خاورمیانه از سلاح هستهای دست یافت و به اعتقاد شخص من این مساله باید موازی با روند صلح در خاورمیانه پیش رود و متاسفانه این درک که نظام امنیتی باید موازی با روند صلح در منطقه پیش رود وجود ندارد.
*مجری شبکه تلویزیونی العربیه پرسید آمریکا هر از گاهی به سوریه هشدار میدهد آیا این هشدارها و تهدیدات اغراقآمیز است دیدگاه شما درباره مشکل سلاح هستهای سوریه چیست؟
**البرادعی گفت من فقط میتوانم درباره موضوع سلاح هستهای در سوریه صحبت کنم و اخیرا مشاهده کردیم که برخی از مسئولان آمریکایی ابراز نگرانی کردند مبنی برانکه سوریه برای راهاندازی برنامه سلاح هستهای تلاش میکند ولی آژانس درباره این موضوع که سوریه برخلاف معاهده منع انتشار سلاحهای هستهای عمل میکند اطلاعاتی ندارد و از مقامات آمریکایی خواستیم اگر اطلاعاتی در این زمینه دارند به آژانس دهند تا تحقیق کنیم. البرادعی خاطرنشان کرد نقش آژانس ان است که درباره اطلاعاتی که نشانه عدم پایبندی کشوری به معاهده منع انتشار سلاحهای هستهای باشد تحقیق کند.
*خبرنگار شبکه تلویزیونی العربیه پرسید بیانیهها و حرفها درباره برنامه سلاحهای هستهای کرهشمالی از مقامات کره صادر نشده است بلکه از منابع آمریکایی صادر شد، میزان اعتماد شما به درستی حرفهای مقامات آمریکایی در این باره چقدر است و میزان خطر برنامه هستهای کرهشمالی چیست و چگونه با آن رفتار میکنید؟
**البرادعی گفت اینکه برنامه هستهای کرهشمالی خطرناک است درست است و کرهشمالی میتواند سلاح هستهای بسازد حتی اگر در حال حاضر سلاح هستهای در اختیار نداشته باشد و اکنون نمیتوانم به طور دقیق میزان پیشرفت در برنامه هستهای کرهشمالی را بگویم چون کرهشمالی در پایان دسامبر 2002 از ما خواست از این کشور خارج شویم و از هفت یا هشت ماه پیش تاکنون هیچ گونه بازرسی انجام ندادیم و نمیتوانم فعالیت کرهشمالی را در زمینه هستهای به طور دقیق بیان کنم.
البرادعی گفت نمیتوان اظهارات مقامات آمریکایی را درباره کرهشمالی کامل یا ناقص دانست باید بار دیگر به کرهشمالی بازگردیم و بازرسی کنیم تا حقیقت را اشکار کنیم و امید ما ان است که حقیقت و واقعیت به طور کامل اشکار شود و کار ما اجرای قانون بینالمللی است. البرادعی گفت ما قانون بینالمللی را نمینویسیم و در برخی از مواضع از ما انتقاد میشود مبنی بر ان که چرا آژانس معیارهایی در اسرائیل و هند اجرا نمیکند فعالیت ما براساس اختیاراتی است که به ما داده میشود.
البرادعی گفت لازم است بار دیگر در سریعترین زمان ممکن به کرهشمالی بازگردیم و مشکل کرهشمالی باید از راه گفتگو حل شود و هرگونه تلاش برای به کارگیری نیروی نظامی در کره با توجه به انچه از قدرت هستهای کرهشمالی میدانیم بیشک تهدیدی برای امنیت و صلح بینالمللی به ویژه در شبه جزیره کره خواهد بود و کرهشمالی نیز نباید قدرت هستهای خود را برای تحریک و ارعاب به کارگیرد و کرهشمالی باید بار دیگر به معاهده منع انتشار سلاح هستهای بازگردد و اگر بار دیگر بازگردد حق دارد ضمانتهایی درباره عدم ضربهپذیری از سوی آمریکا و جامعه بینالمللی دریافت کند و همسایگان کرهشمالی یعنی ژاپن و کره جنوبی و دیگر کشورها حاضرند به این کشور کمک اقتصادی کنند. البرادعی درباره اوضاع جهان عرب گفت جهان عرب پس از حوادث یازدهم سپتامبر در بحران بزرگی بسر میبرد و با شک و تردید به ان نگاه میشود و ما باید به طور جدی و منطقی برای پویایی و نوسازی جهان عرب فعالیت کنیم.