ترجمه: احمد پورعباسی
در جریان دیدار اخیر «جان وایتهد» فرستاده آمریکا از کشورهای اروپائی متحد آمریکا در پیمان ناتو، به منظور دعوت آنها به پیوستن به اقدامات تلافیجویانه علیه لیبی، وی از آتن پایتخت یونان نیز دیدار بعمل آورد.
تمام اقدامات جنونآمیزی که تاکنون آمریکا علیه لیبی از قبیل مجازاتهای اقتصادی، بلوکه کردن دارائیهای لیبی در آمریکا، (و اخیرا تهاجم نظامی) انجام داده، همه تحت عنوان مبارزه با «تروریسم» و به بهانه شرکت لیبی در کارهای تروریستی، و انفجار در فرودگاههای رم و وین صورت گرفت.
وایتهد در جریان دیدار خود از آتن پیامی از رونالد ریگان تسلیم پاپاندرئو نخستوزیر یونان کرد و در این زمینه گفت: «توضیحاتی اضافی به نخستوزیر یونان دایر بر دخالت رهبر لیبی در عملیات تروریستی دادهام، و مفید نخواهد بود که بیشتر از این چیز دیگری بگویم...؟»
وایتهد کوشید از حوادثی که در سال گذشته در حومه گلیفادا در نزدیکی آتن اتفاق افتاد و منجر به پرتاب چند بمب به سوی هتلهای آن منطقه و زخمی شدن چند تن از مردم بیگناه گردید، و همچنین ربوده شدن هواپیمای آمریکائی (تیدبلیوـ آ) و بردن هواپیمای مصری به فرودگاه والتا در مالت، استفاده کرده و اظهار داشت: «آمریکا دلایلی در دست دارد که ثابت میکند گروه فلسطینی «ابونضال» که از سوی لیبی حمایت میشود، عامل آن حوادث بوده است». وی افزود، حکومت آمریکا این اطلاعات را از سازمانهای جاسوسی خود به دست آورده و تاکنون مانع انجام بیش از صد عملیات تروریستی از این نوع بوده است.
فرستاده آمریکا در دیدار خود از آتن با نخستوزیر، رئیس پارلمان و وزیر کشور و نظم عمومی یونان دیدار و گفتگو کرد. وی گفت: «این ملاقاتها در چهارچوب سیاست آمریکا برای جلب همکاری کشورهای دیگر در مبارزه با مسائل تروریسم صورت گرفته است».
«مسائل تروریسم»
پس از مطرح شدن دیدگاههای آمریکا در رابطه با تروریسم، و در اختیار قرار دادن اطلاعات اضافی که فرستاده آمریکا ادعا داشت دخالت لیبی در حمایت از تروریسم را ثابت میکند، پاسخ حکومت یونان بوسیله وزیر خارجه آن کشور، «کارلوس بابولیاس» طی یک مصاحبه مطبوعاتی اعلام شد. وی گفت: «ما به هنگام صحبت از تروریسم، باید تفاوتهائی بین انواع تروریسم قائل شویم. من از گروههای سازمان یافته مانند، سازمان بادرماینهوف در آلمان غربی، ارتش جمهوریخواه ایرلند و سازمان باسک و نوعی از تروریسم که در منطقه خاورمیانه مطرح است، نام میبرم». وی ادامه داد: حکومت یونان اعتقاد دارد، یافتن راهحلی عادلانه و دائم برای بحران خاورمیانه و مساله فلسطین نوع تروریسمی که در این منطقه پیش آمده کاهش داده و از بین خواهد برد. وی افزود: ما تمام کوششهای خود را در این راه به کار میبریم، و به اعتقاد من، منطقه خاورمیانه در آستانه دستیابی به صلح است و آمریکا به سوی دیپلماسی روی آورده و اسرائیل نرمش بیشتری از خود نشان میدهد.
وزیر خارجه یونان در ادامه سخنان خود گفت: مسائل تروریسم مرا به یاد گفتههای «اندرئوتی» وزیر خارجه ایتالیا که برانگیزنده احساسات است، میاندازد.
اندرئوتی در رابطه با تروریسم از «ارتش ناامیدها» که دست به نوعی از تروریسم میزنند صحبت کرده است و آن را «تروریسم انتحاری» نام نهاده است که هرگز قادر به جلوگیری از آن نمیباشیم. زیرا نمیتوان جلوی جوانی که خود را به دینامیت میبندد و تصمیم به اجرای هدف خود دارد گرفت. میخواهم اطلاعاتی در مورد جوانی که از عملیات وین زنده باقی مانده بگویم. وی جوانی است که پدر خود را در کشتار اردوگاهای فلسطینی صبرا و شاتیلا از دست داده، و مادرش بوسیله فالانژها به قتل رسیده و تنها برادرش در جریان درگیریهای مذهبی کشته شده است. بیشک حالت ناامیدی بر این جوان مستولی گشته که او را وادار ساخته به فرودگاه وین حمله کرده و عملیات مذکور را انجام دهد...»
وزیر خارجه یونان پیرامون ادعاهای آمریکا مبنی بر دخالت لیبی در انفجارهای تابستان گذشته در یونان گفت: «این نقطه نظرهای حکومت آمریکا با توجه به اطلاعاتی که خود به دست آورده میباشد و نظر حکومت ما نیست». ما اطلاعاتی را که آمریکا پیرامون تروریسم در اختیار ما گذاشته مورد مطالعه قرار میدهیم. البته ما هم دستگاههای اطلاعاتی داریم، و در مورد تروریسم هم اطلاعاتی داریم که ثابت میکند قذافی رهبر لیبی در عملیات فرودگاههای رم و وین دخالتی نداشته است.
وایتهد هنگام ترک یونان در پاسخ این پرسش که آیا یونان نسبت به دخالت لیبی در عملیات تروریستی پاسخ مثبت داده است گفت: بله! به اعتقاد من و همکارانمان، در یونان میدانند که قذافی در پشت عملیات تروریستی ایستاده است.» گفته وایتهد سر و صدای زیادی در محافل حکومت یونان پیش آورد. و سخنگوی حکومت یونان بلافاصله اعلام کرد که سخنان وایتهد منعکس کننده نظرات حکومت آمریکا است و یونان دلایلی بر عکس گفتههای مذکور در دست دارد و مسئولان یونانی هرگز به وایتهد مرد شماره دو وزارت خارجه آمریکا نگفتهاند قذافی رهبر لیبی مسئول عملیات رم و وین میباشد.
در فردای آن روز تمام مطبوعات طرفدار حکومت در یونان با این تیتر منتشر شد که «فرستاده آمریکا یک دروغگو است!»
وزیر خارجه یونان پیرامون اظهارات وایتهد گفت: با تاکید مجدد بر اعلامیه رسمی دولت یونان، سخنان برونو کرایسکی صدراعظم سابق اطریش را متذکر میشوم که گفته است: دلایل قاطعی در دست دارد که لیبی ربطی به آنچه در فرودگاههای رم و وین اتفاق افتاده ندارد و مسئول دانستن قذافی ساده کردن امور است».
وایتهد، سپس گفته است: ربط دادن لیبی به مسائل تروریسم در یونان از حساسیت زیادی برخوردار است. زیرا پاپاندرئو نخستوزیر یونان دارای روابط صمیمانه با قذافی میباشد و سوسیالیستهای یونان که از سوی حزب «باسوک» تحریک میشوند، طرفداران اعراب افراطی هستند».
با وجود اینکه رویدادهای مذکور واقعیت روابط حسنه و مستحکم بین لیبی و یونان را روشن ساخت، در عین حال شکست سیاستهای آمریکا و دیدار وایتهد از یونان را که در پی بهم زدن روابط لیبی و یونان بود، نیز نشان داد. وزیر خارجه یونان پیرامون این روابط گفت: روابط ما با جهان عرب دوستانه است و در رابطه با لیبی این روابط از گرمی خاصی برخوردار است و افزود، نباید فراموش کرد که ما بیش از به قدرت رسیدن، روابط «حزبی» با لیبی داشتیم و با هم سازمان سوسیالیستهای دریای مدیترانه را تشکیل دادیم. ما همچنان به این روابط ادامه میدهیم و کسی هم نمیتواند بر ما فشار وارد آورد که این روابط را تغییر دهیم».
بدینترتیب مفهوم «تروریسم» از دیدگاه آمریکا با تعریف آن از دیدگاه یونان آشکار گردید. وزیر خارجه یونان در مورد مساله تروریسم گفت: ما مبارزه علیه استعمار یا علیه رژیمهای غیرمردمی را که بعضیها آن را اعمال تروریستی میدانند، تروریسم نمیدانیم. مفهوم تروریسم در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در چهلمین سالگرد آن سازمان تعریف شده است، و قطعنامه مجمع عمومی میان تروریسم و مبارزات آزادیبخش که به منظور رهائی سرزمینهای اشغالی صورت میگیرد و یک مبارزه مشروع و قانونی است و ربطی به تروریسم نداشته، تفاوت قائل شده است.
موضوع مجازاتهای اقتصادی
فرستاده آمریکا هم چنین فاش ساخت که یونان مانند سایر کشورهای اروپائی مساله بکار بستن مجازاتهای اقتصادی علیه لیبی را نپذیرفته است. و یادآور شد که کشورهائی که بطور عادی با لیبی به روابط تجاری میپردازند در واقع اعمال تروریستی را تشویق میکنند. و کسانیکه به اقتصاد لیبی کمک مالی مینمایند، قذافی را کمک میکنند که این اموال را در اختیار تروریستها قرار دهد. آنانکه سلاح در اختیار لیبی میگذارند خود از تروریسم حمایت میکنند. گفتههای مذکور موضعگیری آشکار آمریکا در قبال لیبی را منعکس میکند، که هدف آن محاصره، تضعیف و سرنگونی رژیم این کشور است. احتمالاً نتایج بعدی این سیاست به تحریم خرید نفت لیبی از سوی متحدان آمریکا در اروپا، جلوگیری از دادن کمکهای فنی و تکنولوژی و فروش سلاح و ساز و برگ نظامی این کشورها به لیبی منجر میشود. پیگیری مداوم این امور از سوی آمریکا و از خلال تحرکات جاری، میزان جدی بودن مساله ایجاد مشکل برای حکومت لیبی را مطرح میسازد. البته آمریکا در تحرکات خود و در به کار بستن تحریم اقتصادی علیه لیبی تنها بر حمایت کشورهای اروپای غربی حساب میکند، و امیدی به حمایت کشورهای اردوگاه کمونیسم و کشورهای عربی و دیگر کشورها را ندارد.
اما کشورهای اروپای غربی به دلایلی که در پی میآید، به ویژه در زمینه تحریمهای اقتصادی علیه لیبی با آمریکا همگام نخواهند شد:
1ـ نادیده گرفتن دیدگاهها و نقطه نظر کشورهای اروپایی از سوی آمریکا در این زمینه، کشورهای اروپائی را در مقابل عمل انجام شدهای قرار داده است. زیرا آمریکا در اعلام تحریم اقتصادی علیه لیبی با کشورهای مذکور به مشاوره و رایزنی نپرداخته بود.
2ـ پارهای از کشورهای اروپائی دلایل و اسناد ارائه شده از سوی آمریکا در مورد دخالت لیبی در اعمال تروریستی را نپذیرفتهاند، بلکه این کشورها بین موج عملیات تروریستی و ناتوانی جامعه جهانی از ایجاد راهحلی عادلانه برای بحران خاورمیانه رابطه قائل شدهاند، و خواستار پیدا شدن راهی برای حل مساله فلسطین گردیدند. از دیدگاه کشورهای اروپائی نادیده گرفتن مساله فلسطین که بیش از سی سال بر آن میگذرد، ناگزیر باعث بالا رفتن میزان اعمال خرابکاری در جهان میگردد.
3ـ کشورهای اروپائی مانند آمریکا مسئولیت اعمال تروریستی را تنها بر دوش کشورهای عربی قرار نمیدهند، بلکه نقش اسرائیل در این مورد را نادیده نمیگیرند. سکوت و کمک آنها به رژیم صهیونیستی از میزان این گونه اعمال نمیکاهد. بلکه آمار چنین حوادثی را بالا برده و کشورهای اروپائی از آن متضرر میگردند.
4ـ کشورهای اروپائی نیز مفهوم و دیدگاه خاص خود را نسبت به تروریسم اعمال میکنند و عواملی را که باعث تروریسم میگردد، بخوبی میشناسند. کشورهای اروپائی بر واقعیت آمریکا و واقعیت رژیم لیبی و نوع منافع خود واقفاند.
5ـ کشورهای اروپائی ـ منافع اقتصادی را بالاتر از منافع سیاسی خود قرار میدهند. مبادلات تجاری اروپا به میلیاردها دلار میرسد که هرگز حاضر نیست آن را به خاطر ادعاهای آمریکا علیه لیبی قربانی کند. علاوه بر آن، شکست تجربههای پیشین آمریکا در مورد تحریمهای اقتصادی سال 1981 که بدنبال کشیدن لولههای گاز شوروی به اروپا و به هنگام تهاجم شوروی به افغانستان صورت گرفت را یادآور میشوند.
وزیر خارجه یونان در مورد تحریمهای آمریکا علیه لیبی گفت: اقدامات لیبی علیع آمریکا نتیجهبخش نخواهد بود. «بهرحال سوسیالیستهای یونان تاکنون به تلاشهای آمریکا پاسخ مثبت نداده و باعث ناامیدی این سیاستها گشتهاند.