قطعنامه جانبدارانه
افشین متقی، کارشناس مسائل خاورمیانه
صدور قطعنامه 1757 شورای امنیت مبنی بر تشکیل دادگاه بینالمللی پرونده ترور حریری با واکنشهای مختلف در میان گروههای لبنانی مواجه شده است. جنبش مقاومت حزبالله و دبیرکل آن، امیل لحود، رئیسجمهور و نبیه بری، رئیس مجلس لبنان این قطعنامه را مغایر با اصل احترام به حاکمیت ملی و در تعارض با منشور ملل متحد ارزیابی کردهاند.
افشین متقی، کارشناس مسائل خاورمیانه در گفتوگو با «تهران امروز» به بررسی تحولات لبنان و تاثیرات صدور قطعنامه 1757 پرداخته است.
* قطعنامه اخیر شورای امنیت در خصوص تشکیل «دادگاه ویژه» برای محاکمه عاملان ترور حریری را چگونه ارزیابی میکنید؟
** قطعنامه 1757 شورای امنیت در خصوص برگزاری دادگاه بینالمللی محاکمه عاملان ترور حریری با هدف دخالت در امور داخلی لبنان صورت میگیرد. به عبارت دیگر موضوع پرونده ترور حریری در یک فضای ملی صورت گرفته اما برخی کشورهای اروپایی و آمریکا به دنبال آن هستند تا با بینالمللی کردن این پرونده، امکان دخالت و نفوذ در تحولات داخلی لبنان را برای خود فراهم کنند. بر این اساس است که جنبش حزبالله به عنوان مهمترین جریان تاثیرگذار بر روند داخلی لبنان، قطعنامه 1757 شورای امنیت را علاوه بر نقض حاکمیت ملی و امور داخلی این کشور، آن را در مخالفت با اصول قانونی و منشور ملل متحد توصیف کرده است. بیتردید اقدام شورای امنیت در صدور این قطعنامه متاثر از مواضع و دیدگاههای گروه حاکم بر لبنان است. ترور رفیق حریری، نخستوزیر فقید لبنان به گونهای طراحی شده بود که کشور سوریه و مقامات آن را در معرض اتهام برای طراحی و اجرای این ترور قراردهد. اما در جریان تحقیقات بینالمللی مشخص شد که قرائن و مستندات قوی برای اثبات این اتهام علیه سوریه وجود ندارد اما آمریکا و متحدان غربی وی با صدور قطعنامهای پس از ترور حریری شکاف عمیقی در روابط بیروت ـ دمشق ایجاد کردند. در این رهگذر نیز گروههای ضد سوری لبنان از جمله گروه چهار مارس بیشترین بهرهبرداری را به عمل آوردند.
* به نظر جنابعالی آیا هدف آمریکا از تشکیل دادگاه بینالمللی در جهت تضعیف جریان ضدآمریکایی منطقه از جمله سوریه و حزبالله انجام میشود؟
** آمریکا و اسرائیل توانستند از طریق پرونده ترور حریری فشارهای بسیاری بر جریانات مخالف وارد کنند. تصویب قطعنامه 1559 شورای امنیت باعث شد تا علاوه بر ایجاد ذهنیت منفی نسبت به سوریه، این کشور از لبنان خارج شود. از سوی دیگر آمریکا از طریق جریانات داخلی لبنان، اینگونه القا کرده که جنبش حزبالله از برگزاری دادگاه برای محاکمه عاملان ترور حریری حمایت نمیکند. این در حالی بود که گروههایی مانند جنبش مقاومت یا برخی از مردم لبنان با تاکید بر شکلگیری دادگاه رسیدگی به عاملات ترور حریری هرگونه دخالتهای فراملی از قبیل کشورها یا سازمانهای بینالملل را مغایر با اصل حاکمیت ملی تلقی میکند. مواضع هوشمندانه مقامات سوری در قبال اظهارات مقامات غربی باعث شد تا سناریوی متصوره آمریکا برای دمشق تحقق نیابد و شرایط به گونهای پیش رود که اتهامات علیه سوریه در مراحل مستندات و شواهد فاقد هرگونه مدرک قابل توجه باشد. باید توجه داشت که طبعا به دنبال فشار بر روسیه گروههای همسو در لبنان از جمله حزبالله در معرض توطئههای بسیاری قرار داشتند، اما این گروهها نیز توانستند با اشاره به ضرورت تشکیل دادگاه ترور حریری بر تقویت حاکمیت ملی در پرتو اجازه ندادن به کشورهای خارجی برای دخالت در امور داخلی لبنان تاکید کنند.
* به نظر جنابعالی آیا تاکید گروههای 14 مارس بر تشکیل دادگاه بینالمللی ترور حریری در میزان مقبولیت آنان در نزد افکار عمومی لبنان تاثیرگذار خواهد بود؟
** به اعتقاد بنده در میان همه گروهها و اقوام لبنانی برگزاری دادگاه برای رسیدگی به پرونده ترور حریری یک ضرورت برای ایجاد ثبات است. اما از نگاه آنان برگزاری یک دادگاه بینالمللی برای این پرونده مغایر با الزامات حفظ حاکمیت ملی است و کشورهای غربی قصد دارند تا به بهانه مجازات عاملان ترور، زمینههای بیشتر نفوذ در معاملات داخلی لبنان را فراهم کنند. این تفکر تقریبا یک خواست عمومی است اما در این رهگذر گروههای 14 مارس با تاکید بر برگزاری دادگاه بینالمللی و همآوازی با اروپا و آمریکا به نوعی خود را در برابر یک خواست و اراده ملی قرار دادهاند. بر این اساس برداشت غالب در لبنان اینگونه است که گروههای 14 مارس با توجه به کارشکنی در روند تشکیل دولت وحدت ملی و اصرار بر تشکیل دادگاه بینالمللی ترور حریری دچار رفتارهای متناقض با منافع ملی شدهاند.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
