تونی بلر، نخستوزیر انگلیس، اصول سیاست خارجی این کشور را در سه حوزه قدرت نرم و سخت، اتحاد با آمریکا و اروپا، و ترویج ارزشها، تعریف کرد.
اظهارات وی که در نشست با خبرنگاران در لندن بیان شد، با انتشار سند گزارش بریتانیا در جهان و تبیین مبانی سیاست خارجی انگلیس در آن، همزمان بود.
این سند 41 صفحهای که توسط دفتر نخستوزیری انگلیس منتشر شد، سه بخش اصلی تحت عناوین روندهای جهانی، روندهای اروپایی و پاسخ به چالشها را شامل میشود.
بریتانیا در جهان همچنین حاوی مقدمهای به قلم نخستوزیر این کشور، تلخیص گزارش و توضیحات پایانی مشتمل بر 25 نکته است.
وزارت خارجه انگلیس در خلاصهای که از این گزارش منتشر کرده، آورده است؛ سیاست خارجی بریتانیا، بر حفاظت و ارتقای منافع آن در خارج و داخل، دفاع از امنیت و ارتقای رفاه ما متمرکز است.
ما سیاست خارجی داریم که براساس ارزشها حرکت میکند.
در دهههای آینده نیازمند تداوم تعامل بینالمللی و ترویج ارزشهای خود به عنوان بهترین راه تضمین امنیت در داخل هستیم. باید با انرژی با متحدان و شریکان خود کار کنیم تا باعث ترویج دمکراسی، عدالت، آزادی و حقوق بشر شویم.
در این گزارش، 8 راهکار عمده برای رسیدن به این اهداف معرفی شده که بخشی از آنها عبارتند از: استحکام دولت جهانی، تداوم مبارزه با اشاعه تسلیحاتی و تروریسم بینالملل، اقدام برای صلح و ثبات در خاورمیانه، پیروزی در نبرد عقاید و ارزشها، و پیروزی اتحادیه اروپایی موثر و برونگرا.
راهکارهای دیگر این گزارش، حداکثری کردن توان نظامی بریتانیا، ایجاد اتحادهای راهبردی جدید، اتخاذ رویکرد راهبردی به ملتسازی و ممانعت از درگیری، و رهبری تلاشهای بینالمللی برای مبارزه جهانی با فقر، مقابله با تغییرات جوی و ترویج تجارت آزاد و عادلانه، اعلام شدهاند.
نخستوزیر انگلیس در دفاع از این محورها گفت: اگر بخواهیم با 60 میلیون جمعیت و جغرافیای کوچک، مانند گذشته کشوری با نفوذ در جهان باشیم، باید به ویژه به دو اصل مداخله سخت و نرم و اتحاد با آمریکا و اروپا توجه بیشتری بکنیم.
بهمنماه گذشته نیز بلر با دفاع از سیاست خارجی دولت خود در یک دهه اخیر، گفته بود که این کشور در زمینه سیاست خارجی با گزینش مهمی مواجه است.
بلر در جلسه مشترک کمیسیونهای مجلس عوام گفت: باید تصمیم بگیریم که آیا قصد دنبال کردن سیاستهای خارجی چند سال اخیر را داریم و یا برای مثال، قصد داریم راهی اروپاییتر را به جای راه آمریکایی برگزینیم.
وی عملکرد سیاست خارجی دولت خود را ممتاز توصیف! و اضافه کرد: سیاست خارجی دولت انگلیس در 10 سال نخستوزیری من، مداخلهجویانه بوده و با ایجاد همکاری قدرتمند با جامعه اروپا و اتحاد کلیدی با آمریکا، بر استفاده از قدرت نرم و سخت استوار است.
نخستوزیر انگلیس چندی پیش نیز در سخنرانی با موضوع سیاست دفاعی و با تایید مشاجرهانگیز بودن سیاستهای دولت خود، تاکید کرده بود که با وجود مشکلات ایجاد شده در عراق و افغانستان، رویکرد مداخله نظامی باید ادامه پیدا کند.
کلر شورت وزیر سابق توسعه بینالملل در دولت بلر، در پی این اظهارات، نخستوزیر انگلیس را فردی، دچار توهم توصیف کرد.
خانم شورت که در سال 2003 و در اعتراض به روند جنگ عراق از سمت خود استعفا کرد، گفت: سیاستهای بلر، جهان را به مکانی خطرناکتر تبدیل کرده، موجب تضعیف قوانین بینالملل و از بین رفتن چشمانداز همکاری جهانی شده است. انتظار میرود سند منتشر شده، آخرین راهنمای سیاست خارجی دولت کارگری در هنگام حضور بلر در سمت نخستوزیری انگلیس باشد.
بلر تابستان گذشته تحت فشار منتقدان همحزبی و مخالفان دولت اعلام کرد که طی یک سال از این سمت کنارهگیری خواهد کرد.
ناظران تحولات انگلیس، انتشار سند بریتانیا در جهان را تلاش بلر با هدف بر جای گذاشتن میراث فکری و عقیدتی او در سیاست خارجی انگلیس، حتی پس از خروج از قدرت در تابستان سال جاری و به مثابه دستورالعملی برای جانشین وی در آینده میدانند.