‌متن کامل طرح اصلاح قانون احزاب

فصل اول - تعاریف
ماده 1- حزب و تشکل سیاسی: گروهی سازمان یافته از افراد حقیقی است که دارای پروانه فعالیت بوده و در چارچوب قوانین و مقررات و با توجه به مرام و مشی سیاسی خود،‌ برای رسیدن به اهداف معینی فعالیت می‌کند.
تبصره: جبهه: ائتلافی است از تشکل‌های دارای پروانه فعالیت دائم که در مقطع خاص برای موضوع معین و زمان مشخص، تشکیل می‌شود؛ جبهه اگر فعالیت مستمر داشته باشد باید از کمیسیون احزاب پروانه فعالیت داشته باشد ولی اگر برای مقاطع خاصی مانند انتخابات تشکیل شود، موظف است به کمیسیون احزاب اطلاع دهد و اگر کمیسیون طبق موازین قانونی مخالفتی نداشت فعالیت می‌نماید.
ماده 2- هیئت مؤسس: اشخاص حقیقی که امور مربوط به تأسیس را پیگیری نموده و برای دریافت مجوز تأسیس و پروانه فعالیت اقدام می‌نمایند.
ماده 3- شورای مرکزی: مجموعه افراد منتخب مجمع عمومی که طبق مرامنامه، اساسنامه و قوانین مربوطه، به نمایندگی از طرف گروه، مسئولیت هدایت و تحقق اهداف تشکل را برعهده دارند.
ماده 4- مجمع عمومی:‌بالاترین رکن تشکل است که طبق مرامنامه و اساسنامه از اجتماع اشخاصی شکل می‌گیرد که به عضویت تشکل درآمده باشند.
ماده 5- مرامنامه: سندی است که بیان‌‌کننده اهداف، آرمان‌ها، مبانی فکری و عقیدتی و خط و مشی‌های رسیدن به اهداف و سایر موارد مصرح در این قانون می‌باشد.
ماده 6 - اساسنامه: مجموعه مقرراتی است که بیان‌کننده ساختار تشکیلاتی، ارکان و شرح وظایف و تعیین حدود و اختیارات آنها، نحوه تعیین و تغییر اعضاء و شرایط تغییر و اصلاح مرامنامه و اساسنامه، اعتبار اسناد اداری، مالی و سیاسی، تعیین منابع مالی، نحوه انحلال تشکل و سایر موارد مصرح در این قانون می‌باشد. اساسنامه باید به تأیید مجمع هر تشکل و تصویب کمیسیون احزاب برسد.
ماده 7 - کمیسیون احزاب: کمیسیون موضوع ماده 10 این قانون می‌باشد.
ماده 8- پروانه فعالیت: سندی است که به موجب آن تشکل و حزب سیاسی اجازه پیدا می‌کند تا بر اساس قوانین کشور و مرامنامه و اساسنامه خود فعالیت نماید و از مزایای قانونی آن بهره‌مند شود پروانه به دو صورت موقت و دائم صادر می‌شود.
ماده 9- دبیرخانه کمیسیون: تشکیلات اجرایی کمیسیون احزاب، دبیرخانه نامیده می‌شود که بودجه و نیروی انسانی و امکانات آن توسط وزارت کشور تأمین شده و زیر نظر معاونت سیاسی وزیر کشور در چارچوب مصوبات کمیسیون احزاب انجام وظیفه می‌کند.
فصل دوم - کمیسیون احزاب
ماده 10- به منظور صدور مجوز تأسیس، پروانه فعالیت و نظارت بر فعالیت گروه‌ها کمیسیونی به شرح زیر در وزارت کشور تشکیل می‌شود:
الف) معاون سیاسی وزیر کشور با حکم مستقیم وزیر کشور
ب) دو نفر از نمایندگان مجلس شورای اسلامی با انتخاب نمایندگان و معرفی ریاست مجلس
ج) نماینده رئیس قوه‌قضائیه با حکم مستقیم ریاست قوه‌قضائیه
د) نماینده دادستان کل کشور با حکم مستقیم دادستان کل کشور
ه‍) نماینده شورای عالی مدیریت حوزه علمیه قم با معرفی ریاست شورا
و) نماینده وزارت اطلاعات، با حکم مستقیم وزیر اطلاعات
نمایندگان قوه مقننه از بین نمایندگان داوطلب به طریق رأی‌گیری در صحن علنی مجلس انتخاب می‌شوند.
تبصره 1: نمایندگان موضوع این ماده باید ظرف یک ماه از تاریخ لازم‌الاجرا شدن این قانون انتخاب و به وزیر کشور معرفی شوند. وزارت کشور موظف است حداکثر تا ده روز پس از معرفی آخرین نماینده، اولین جلسه را تشکیل دهد.
تبصره 2: نمایندگان فوق‌الذکر برای مدت دو سال انتخاب می‌شوند و تا معرفی نمایندگان جدید به کار خود ادامه می‌دهند.
ماده 11- ارکان تشکیلاتی کمیسیون به شرح زیر است:
ریاست کمیسیون: ریاست کمیسیون توسط اعضای کمیسیون با رأی اکثریت از میان اعضاء انتخاب می‌شود.
الف) نایب رئیس: نایب رئیس از میان اعضاء با رأی اکثریت انتخاب می‌شود.
ب) دبیر کمیسیون: نماینده وزارت کشور می‌باشد.
ج) دبیرخانه: دبیرخانه زیر نظر معاونت سیاسی وزارت کشور موظف به انجام وظایف محوله می‌باشد.
ماده 12- شورا می‌تواند از صاحب‌نظران و نمایندگان ادارات و دستگاه‌ها و نهادها جهت مشاوره و ارائه گزارش دعوت نماید که در جلسات حضور یابند کلیه دستگاه‌ها و نهادها موظفند در صورت استعلام شورا از آنها حسب مورد اطلاعات درخواستی را در اختیار شورا بگذارند.
ماده 13- اعتبارات و هزینه‌های اجرای قانون احزاب و تشکل‌ها و شورای آن و دبیرخانه و نیز امکانات مورد نیاز آن از ردیف خاص در اعتبارات وزارت کشور (برنامه امور سیاسی- اجتماعی) و توسط وزارت کشور تأمین می‌گردد. وزارت کشور موظف است بودجه مصوبه و تسهیلات و امکانات لازم را در اختیار شورا قرار دهد.
ماده 14- وظایف و اختیارات کمیسیون به شرح زیر است:
الف) بررسی و احراز صلاحیت متقاضیان تأسیس و اعضای شورای مرکزی و مسئولین شعب استانی احزاب و تشکل‌ها
ب) رسیدگی، تأیید و تصویب اساسنامه، مرامنامه، شورای مرکزی، هیئت مؤسسین و مسئولین شعب استانی
تبصره: رسیدگی به تغییرات شورای مرکزی و مؤسسین و مسئولان شعب استانی و مرامنامه و اساسنامه
ج) صدور مجوز تأسیس و پروانه فعالیت موقت و دائم برای تشکل‌های سیاسی برای کوتاه مدت یا دائم و تشکیل جبهه و نظارت بر عملکرد آنان
د) بررسی و اتخاذ تصمیم در خصوص درخواست تجمعات و راهپیمائی‌ها از سوی تشکل‌ها
ه‍) رسیدگی به تخلفات و شکایات از احزاب و تشکل‌ها و اقدام مقتضی
و) نظارت بر عملکرد مالی تشکل‌ها و رسیدگی به تخلفات مالی
ز) نظارت بر توزیع کمک‌های دولتی
تبصره 1: وظایف دبیر و رئیس دبیرخانه طبق آئین‌نامه مصوب کمیسیون خواهد بود
ماده 15 - جلسات کمیسیون با حضور 4 نفر از اعضاء رسمیت می‌یابد، مصوبات کمیسیون با تصویب حداقل 4 رأی به شرط آن که 3 رأی آن مربوط به نمایندگان 3 قوه باشد، معتبر خواهد بود.
تبصره: تدوین هر نوع روش کار و رویه و نظام‌نامه و آئین‌نامه داخلی و هرگونه تغییر در آن‌ها با توافق اکثریت مطلق همه اعضای کمیسیون خواهد بود.
ماده 16- اعتبار لازم جهت تأمین هزینه‌های کمیسیون، هر ساله در بودجه وزارت کشور (برنامه امور سیاسی و اجتماعی) منظور می‌گردد.
تبصره: تدوین و تنظیم اعتبار نهایی مورد نیاز به منظور پیش‌بینی در بودجه سنواتی با توجه به بودجه پیشنهادی کمیسیون، توسط وزارت کشور انجام خواهد گرفت.
ماده 17- به منظور اعمال نظارت بر فعالیت گروه‌ها، کمیسیون می‌تواند در هر مورد هیئتی را مرکب از اعضاء و سایر افراد از جمله نمایندگان احزاب تشکیل دهد.
ماده 18- مرجع رسیدگی به اعتراض از تصمیمات کمیسیون، شعب تخصصی تشخیص دیوان عدالت اداری خواهد بود.
ماده 19- رئیس شورا، مسئولیت اداره امور شورا و جلسات آن، ابلاغ مصوبات، امضاء پروانه احزاب و تشکل‌ها، انعکاس خبری و رسانه‌ای مصوبات و اطلاعیه‌ها، امضاء مکاتبات و دعوت‌نامه‌ها، صدور احکام از جمله ناظران شورا بر انتخابات و بر تشکل‌ها و احزاب و مجامع عمومی (کنگره)، پیگیری امر نظارت بر احزاب و تشکل‌ها، امضاء بودجه نهایی که توسط دبیر شورا تهیه و به تصویب شورا می‌رسد، پیگیری امور حقوقی و قضایی، معرفی متخلفین و تشکل‌های متخلف به دستگاه قضایی را دارد.
ماده 20- وظایف دبیر شورا عبارت است از: اداره دبیرخانه، ترتیب ثبت و ضبط درخواست‌ها و اسناد و مدارک، مکاتبات، اداره بایگانی راکد و فعال، ایجاد مرکز اطلاعات، رسیدگی به پرونده‌های رسیده، تکمیل پرونده‌ها، پاسخگویی به متقاضیان، تهیه بودجه سالیانه شورا، دریافت وجوه و امکانات از ردیف بودجه و از وزارت کشور، پرداخت حقوق و مزایا و حق مأموریت افراد و حق‌الجلسات در صورت لزوم و سایر هزینه‌های مصوب، اعزام ناظر برای مجامع عمومی و تشکل‌ها و انتخابات شورای مرکزی آنها، پیگیری مصوبات شورا و امور محوله رئیس شورا، اعزام نماینده حقوقی شورا در محاکم قضایی.
فصل سوم - تشکل سیاسی و تأسیس آن
ماده 21- هر نوع تشکل برای فعالیت‌های قانونی مکلف است طبق مواد این قانون از "شورای قانون احزاب و تشکل‌ها " پروانه دریافت دارد.
ماده 22- برای تأسیس هر تشکل سیاسی، حضور حداقل 15 شخص حقیقی واجد شرایط قانونی هیئت مؤسس لازم است.
تبصره 1: جبهه یا ائتلاف با توافق حداقل 5 تشکل دارای پروانه رسمی تأسیس می‌شود.
ماده 23- شرایط لازم برای عضویت در هیئت مؤسس و شورای مرکزی به شرح زیر است:
الف) التزام عملی به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
ب) داشتن حداقل 18 سال تمام
ج) تابعیت ایران
ماده 24- اشخاص زیر نمی‌توانند عضو تشکل‌ها و احزاب سیاسی شوند:
الف) دارندگان پیشینه کیفری مؤثر و محکومین به محرومیت از حقوق اجتماعی به حکم قطعی دادگاه
ب) مدیران و عناصر مؤثر در تحکیم رژیم سابق و نزدیکان درجه اول آنها، فراماسون‌ها، وابستگان، اعضا و همکاران گروه‌های معاند و محارب نظام و گروه‌هایی که علیه نظام جمهوری اسلامی فعالیت داشته یا دارند.
ج) قضات شاغل در امور قضایی و کارکنان وزارتخانه‌های اطلاعات، دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و همچنین پرسنل نیروهای نظامی و انتظامی و سایر افرادی که طبق قوانین عضویت در احزاب و تشکل‌های سیاسی برای آنها ممنوع است.
تبصره 1: سربازان در دوران خدمت نظام وظیفه
د) اقدام‌کنندگان علیه امنیت کشور اعم از سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و ... و مظنونین به جاسوسی حسب تشخیص مراجع ذی‌صلاح.
ه‍) متجاهرین به فسق و فجور، مشهورین به فساد، معتادان و قاچاقچیان مواد مخدر.
و) اعضای مؤثر احزاب منحله تا پنج سال پس از تاریخ انحلال.
ز) افرادی که تحت پیگرد قضایی قرار دارند تا وقتی که رأی دادگاه بر تبرئه آن صادر گردد.
تبصره 1: وجود این شرایط در ابتدا و در طول عضویت افراد موجب محرومیت است.
ماده 25 - شرایط عضویت در تشکل‌های سیاسی:
الف) داشتن حداقل 18 سال تمام
ب) تابعیت ایران
ج) التزام عملی به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
د) سایر شرایط مصرح در اساسنامه و مرامنامه
ماده 26- متقاضیان تأسیس تشکل سیاسی باید مدارک زیر را به وزارت کشور تحویل و رسید دریافت نمایند:
الف) 3 نسخه مرامنامه و اساسنامه پیشنهادی
ب) برگ درخواست مجوز اولیه تشکل سیاسی، طبق نمونه وزارت کشور که به امضای مؤسسین رسیده باشد.
ج) برگ مشخصات فردی اعضای هیئت مؤسس
د) گواهی عدم سوء پیشینه کیفری
ه‍) مدارک لازم برای اجراز هویت و مدارک تحصیلی
ماده 27- مرامنامه تشکل‌های سیاسی باید متضمن مطالب زیر باشد:
الف) مبانی فکری، عقیدتی، جهان‌بینی، رویکردهای کلی به مسائل فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، اجرایی، حقوقی و امثال آن
ب) اهداف، راهبردهای کلان و سیاست‌ها و برنامه‌ها در راستای رسیدن به اهداف تعیین شده
ج) تصریح به التزام به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، موازین اسلامی، اصل ولایت‌فقیه و رعایت سایر قوانین و مقررات
ماده 28- اساسنامه تشکل‌های سیاسی باید متضمن مطالب زیر باشد:
الف) نام کامل تشکل و عنوان اختصاری آن
ب) نشانی مرکز اصلی و محدوده جغرافیایی فعالیت
ج) ساختار کلی و ارکان تشکل به همراه تعریف، شرح وظایف، نحوه فعالیت، حدود اختیارات و مسئولیت هر رکن به تفکیک و نحوه تعیین شورای مرکزی، دبیرکل و سایر ارکان
ه‍) نحوه تصویب مرامنامه و اساسنامه و تغییر آن‌ها و نحوه تصویب آئین‌نامه‌های اجرائی، مالی و دستورالعمل‌ها
و) نحوه تشکیل مجامع عمومی، رسمیت جلسات و شیوه رأی‌گیری و تصویب مصوبات
ز) نحوه تأمین منابع مالی
ح) نحوه عضو‌گیری و شرایط کلی عضویت
ط) نحوه انحلال و تکلیف دارایی‌ها
ماده 29- تشکل سیاسی می‌تواند از هر نام و نام اختصاری و نمادی استفاده نماید، مگر در موارد ذیل:
الف) اسامی موهن یا مغایر با اخلاق حسنه و شئونات دینی و فرهنگی کشور
ب) عناوینی که توسط دستگاه‌ها و نهادهای عمومی موضوع ماده 5 قانون خدمات کشوری و یا تشکل‌های دیگری مورد استفاده قرار گرفته یا چنان مشابه باشد که عرفاً موجب اشتباه گردد و نیز عناوین عام و غیر مسمی به تشخیص کمیسیون احزاب‌
ماده 30- دبیرخانه کمیسیون پس از دریافت تقاضای تأسیس و بررسی مدارک و تکمیل پرونده به کمیسیون گزارش فشرده می‌دهد و نسبت به استعلام سوابق مؤسسین از مراجع ذیربط (وزارت اطلاعات، دادستانی کل کشور و نیروی انتظامی) اقدام کرده و پرونده را ظرف دو هفته پس از وصول جوابیه استعلامی به کمیسیون می‌فرستد.
تبصره 1: مراجع ذیربط موظفند حداکثر ظرف مدت دو ماه نسبت به ارسال پاسخ اقدام نمایند، در غیر این صورت کمیسیون رأساً تصمیم‌گیری می‌نماید.
تبصره 2: دبیرخانه موظف است تقاضای رسیده را به نوبت بررسی و پرونده تکمیلی را به کمیسیون ارسال نماید.
ماده 31- کمیسیون حداکثر ظرف مدت سه ماه پس از وصول پرونده، نسبت به صلاحیت اعضای هیئت مؤسس و شورای مرکزی و بازرسین و دبیرکل و انطباق مرامنامه و اساسنامه با موازین قانونی، اعلام نظر نموده و در صورت احراز شرایط مجوز تأسیس را صادر خواهد کرد، این مجوز ظرف مدت ده روز با امضای رئیس کمیسیون صادر خواهد شد.
تبصره: در صورت عدم موافقت کمیسیون با تشکیل تشکل سیاسی، مراتب به متقاضیان تأسیس اعلام خواهد شد.
ماده 32- هیئت مؤسس تشکل سیاسی دارای مجوز تأسیس موظف است ظرف مدت شش ماه از تاریخ صدور مجوز، نسبت به تشکیل مجمع عمومی و برای انتخاب اعضای شورای مرکزی و تصویب مرامنامه و اساسنامه و انتخاب بازرسین اقدام نماید، در غیر این صورت مجوز تأسیس باطل خواهد شد.
تبصره: در صورت درخواست هیئت مؤسس مبنی بر تمدید مدت و موجه بودن آن به تشخیص کمیسیون این مهلت برای یک نوبت حداکثر تا دو ماه قابل تمدید است.
ماده 33- برای تشکیل اولین مجمع عمومی تشکل سیاسی حضور حداقل 150 متقاضی عضویت و برای گسترش محدود جغرافیایی فعالیت به عرصه کشوری حضور 300 عضو از حداقل ده استان لازم است، گستره فعالیت احزاب طبق اساسنامه مصوب کمیسیون خواهد بود.
ماده 34- به منظور انجام وظایف نظارتی، دعوت کتبی هر تشکل از نماینده ناظر کمیسیون احزاب حداقل دو هفته قبل از مجمع عمومی تشکل‌های سیاسی الزامی است.
اده 35- اسامی اعضای حاضر و دارای حق رأی در مجامع عمومی باید ثبت و به انضمام گزارش مصوبات مجمع به کمیسیون ارائه شود. تشکل سیاسی موظف است کلیه اطلاعات و اسناد مورد درخواست دبیرخانه کمیسیون را ارائه نماید.
ماده 36- هیئت مؤسس موظف است مدارک زیر را برای درخواست صدور پروانه فعالیت دائم به دبیرخانه کمیسیون تحویل نماید:
الف) مرامنامه و اساسنامه مصوب مجمع عمومی
ب) برگ درخواست "پروانه دائم حزب " طبق نمونه وزارت کشور، امضاء شده توسط شورای مرکزی
ج) صورت جلسه مجمع عمومی امضاء شده توسط هیئت مؤسس و هیئت رئیسه مجمع به همراه فهرست حداق افراد لازم برای تشکیل مجمع عمومی
د) نشانی شعب تأسیس شده در مراکز استانی به همراه مشخصات مسئولین شعب
تبصره: مرامنامه و اساسنامه نهایی باید متضمن مطالب مذکور در موارد 13 و 14 باشند.
ماده 37- دبیرخانه کمیسیون احزاب پس از دریافت مدارک موضوع ماده قبل و استعلام از مراجع مربوطه و اخذ پاسخ ظرف مدت دو هفته پرونده تکمیل شده را برای اخذ تصمیم نهایی به کمیسیون احزاب ارسال می‌نماید.
ماده 38- کمیسیون احزاب ظرف سه ماه نسبت به انطباق مرامنامه و اساسنامه با موازین قانونی، اصول استقلال، آزادی، وحدت ملی، موازین اسلامی و اساس جمهوری اسلامی و صلاحیت افراد و صحت مجمع عمومی، بررسی و در صورت احراز شرایط برای تشکل مزبور، "پروانه فعالیت دائمی " صادر می‌کند. این پروانه در دبیرخانه ثبت و ظرف ده روز به امضای وزیر کشور و رئیس کمیسیون می‌رسد.
تبصره: در صورت عدم احراز شرایط، کمیسیون مراتب را به متقاضیان اعلام می‌نماید.
ماده 39- تشکل سیاسی موظف است پس از دریافت پروانه فعالیت دائم مرامنامه و اساسنامه را به همراه شماره پروانه، از طریق روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران منتشر نماید و پس از انتشار رسمی موارد فوق، حزب رسمیت پیدا خواهد کرد تغییرات بعدی اساسنامه و مرامنامه و شورای مرکزی نیز به همین ترتیب رسمیت می‌یابد.
ماده 40- هرگونه تغییر در مفاد مرامنامه و اساسنامه، هیئت مؤسس، شورای مرکزی، دبیرکل و مسئولین اصلی شعب استانی، باید ظرف 20 روز به ضمیمه مدارک مورد نیاز برای بررسی و تصویب در کمیسیون به دبیرخانه تحویل گردد.
ماده 41- چنانچه تغییرات انجام شده موجب سلب شرایط لازم قانونی از تشکل سیاسی شود، کمیسیون احزاب می‌تواند به تشکل با مهلت یک ماهه تذکر دهد در صورت عدم تأمین نظر کمیسیون احزاب ظرف مهلت مقرر، پروانه تشکل توقیف خواهد شد.
تبصره: چنانچه حزب پس از اعلام توقیف پروانه به دلیل مغایرت تغییرات با موازین قانونی، ظرف 20 روز موارد مدنظر کمیسیون را اصلاح و نظر کمیسیون را تأمین نماید، کمیسیون از پروانه رفع توقیف خواهد نمود.
ماده 42- هرگاه افراد حقیقی قصد فعالیت کوتاه مدت سیاسی در تمامی انتخابات‌ها را به صورت تشکیلاتی داشته باشند، می‌توانند 6 ماه قبل از روز رأی‌گیری از کمیسیون درخواست تأسیس تشکل سیاسی کوتاه مدت نمایند.
تبصره 1: آئین‌نامه اجرایی این قانون بعد از تصویب ظرف 3 ماه توسط وزارت کشور تهیه و به کمیسیون ارائه می‌گردد و پس از تصویب کمیسیون به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید.
تبصره 2: پس از پایان دوران انتخابات، تشکل‌های کوتاه مدت سیاسی انتخاباتی منحل تلقی می‌شوند.
فصل چهارم - حقوق و تکالیف
ماده 43- فعالیت احزاب در چارچوب قانون، مرامنامه و اساسنامه مشروط بر رعایت اصول استقلال، آزادی، وحدت ملی، موازین اسلامی و اساس جمهوری اسلامی، آزاد است.
ماده 44- برگزاری راهپیمایی‌ها با اطلاع وزارت کشور بدون حمل سلاح در صورتی که به تشخیص کمیسیون ماده 10 مخل به مبانی اسلام نباشند و نیز تشکیل اجتماعات در میادین و پارک‌های عمومی با کسب مجوز از وزارت کشور آزاد است.
تبصره 1: برگزاری اجتماعات و راهپیمایی‌ها از حقوق تشکل‌های دارای پروانه فعالیت دائم می‌باشد.
تبصره 2: آئین‌نامه اجرای این ماده بعد از تصویب ظرف 3 ماه توسط وزارت کشور تهیه و به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید.
ماده 45- احزاب می‌توانند در چارچوب اساسنامه خود نسبت به تشکیل شعب و دفاتر خود در استان‌ها و شهرستان‌ها با تصویب کمیسیون اقدام نمایند.
تبصره 1: کمیسیون می‌تواند اجازه تأسیس شعب استانی و شهرستانی را به وزارت کشور تفویض نماید.
تبصره 2: تأسیس هرگونه دفتر یا شعبه خارجی ممنوع می‌باشد مگر کمیسیون مجوز هر شعبه یا دفتر یا نمایندگی را صادر نماید.
ماده 46- اقدام به تشکیل تشکل یا حزب بدون طی مراسم قانونی و دریافت پروانه فعالیت مجاز نیست و صدور بیانیه، اطلاعیه، چاپ اوراق تبلیغاتی و جزوات و مصاحبه و اعلام گردهمایی یا راهپیمایی و معرفی‌ نامزدهای انتخاباتی با عنوان حزب یا تشکل بدون پروانه ممنوع می‌باشد و مرتکبین طبق قوانین جعل عنوان و تخلف از قانون و ... تحت تعقیب قضایی قرار خواهند گرفت.
ماده 47- دولت می‌تواند در راستای کمک به احزاب و تشکل‌های سیاسی، همه ساله ردیف بودجه‌ای را در بودجه سنواتی پیش‌بینی نماید.
ماده 48- بودجه گروه‌ها باید از طریق مشروع و قانونی تامین و به شکل مشروع و قانونی هزینه شود.
تبصره 1: استفاده از هرگونه منابع یا امکانات دولتی به هر نحو و با هر عنوان، به جز آنچه در بودجه‌های سنواتی پیش‌بینی شده، برای کلیه تشکل‌های سیاسی ممنوع است.
تبصره 2: انجام فعالیت‌های اقتصادی تجاری برای تشکل‌های سیاسی ممنوع است.
ماده 49- درآمدهای کلی و هزینه‌های عمده تشکل‌های سیاسی باید طبق اساسنامه در دفاتر قانونی با دفاتر مورد پذیرش کمیسیون ثبت شود.
ماده 50- اختصاص کمک‌های دولتی در دوره‌های بعدی منوط به ارائه گزارش مالی وجوه دریافتی قبلی گروه است.
ماده 51- در صورت انحلال تشکل سیاسی پس از تصفیه بدهی‌ها، باقیمانده دارایی‌ها حسب مفاد اساسنامه با رعایت قوانین موضوعه و با نظارت کمیسیون تعیین تکلیف می‌گردد.
فصل پنجم - تخلفات
ماده 52- احزاب و تشکل‌های سیاسی موظف‌اند در تمامی فعالیت‌های (اعم از مجازی/حقیقی) از قبیل برگزای اجتماعات، اعلام مواضع و چاپ و توزیع نشریات از ارتکاب موارد زیر خودداری نمایند:
الف) هرگونه رفتار خلاف قانون، اساسنامه و مرامنامه
ب) برگزاری و دعوت به تجمعات و راهپیمایی بدون مجوز
ج) دریافت هرگونه کمک مالی غیر قانونی، ارائه نکردن گزارش مالی سالانه
د) هرگونه فعالیت و تخلفات سوء مالی و اقتصادی از قبیل قاچاق کالا، استفاده‌های غیر مجاز و سوء‌استفاده از امکانات دولتی و نهادهای عمومی
ه‍) نقض آزادی‌‌های فردی و اجتماعی یا اضرار به اموال شخصی و عمومی و سوءاستفاده از حقوق قانونی و اخلال در نظم عمومی
و) هرنوع ارتباط و همکاری، مبادله اطلاعات و تبانی با سفارتخانه‌ها، نمایندگی‌های خارجی، نهادها و سازمان‌های دولتی و غیر دولتی بیگانه، روابط مخفی و سری با احزاب کشورهای خارجی و هرنوع همراهی با رسانه‌های معاند نظام جمهوری اسلامی در هر سطح و به هرگونه که مخل آزادی، استقلال، وحدت ملی، موازین اسلامی و اساس جمهوری اسلامی ایران باشد.
ز) دریافت هرگونه کمک مالی و تدارکاتی از اشخاص حقیقی و حقوقی خارجی دولت‌های بیگانه و سازمان‌های بین‌المللی به صورت مستقیم یا غیر مستقیم
ح) هرگونه فعالیتی که منجر به نقض موازین اسلامی و اساسی جمهوری اسلامی از قبیل اسلامیت و جمهوریت و رکن ولایت فقیه شود.
ط) اهانت به مقدسات اسلامی و هرگونه تبلیغ علیه اصول عقاید و ضروریات دین مبین اسلام و پخش کتب و نشریات و مطالب مغایر با موازین اسلامی.
ی) نقض استقلال، وحدت ملی و هرگونه طراحی، شروع و اقدام براندازانه با هر روش و ابزار حقیقی و مجازی از قبیل جنگ نرم یا اقدام جهت تجزیه کشور
ک) هرگونه تلاش برای ایجاد تشتت و اختلاف میان صفوف ملت با استفاده از زمینه‌های فرهنگی، مذهبی، قومی و نژادی
ل) افشاء و انتشار اسناد طبقه‌بندی شده، شایعه پراکنی، نشر اکاذیب، ایراد تهمت و افترا و هتک حرمت اشخاص حقیقی و حقوقی
م) خرید و فروش، اختفاء، نگهداری و حمل اسلحه و همات غیرمجاز
ن) محاربه و افساد فی‌الارض و جرایمی که در حکم آنها می‌باشد و همچنین اقدام علیه امنیت داخلی و خارجی و مصالح ملی
تبصره 1: هر نوع ارتباط خارجی با احزاب کشورهای دیگر و سفارتخانه‌ها و دولت‌های دارای روابط حسنه با ایران و سازمان‌های بین‌المللی در چارچوب قوانین و مقررات کشور پس از اخذ مجوز از شورا بلامانع است. کمک‌های جهانی قانونی و مشروع در رابطه با امور فرهنگی که شائبه سوء‌استفاده‌های سیاسی نداشته باشد با اطلاع شورای قانون احزاب جایز می‌باشد دایر کردن شعبه یا دفتر نمایندگی تشکل‌ها در خارج از کشور منوط به کسب مجوز از شورا است.
تبصره 2: تصمیم کمیسیون باید برای اطلاع عموم در یکی از نشریات کثیرالانتشار آگهی شود، کمیسیون می‌تواند حسب مورد از آگهی نمودن تذکر و اخطار کتبی صرف‌نظر نماید.
ماده 53- قوه قضائیه موظف است در راستای رسیدگی به پرونده‌های ارجاعی از سوی کمیسیون احزاب یکی از شعب دادگاه کیفری استان را به این موضوع اختصاص دهد.
ماده 54- تصمیم کمیسیون درباره تخلفات گروه‌ها، مانع از تعقیب قضائی جرائم ارتکابی نخواهد بود.
ماده 55- تمامی تشکل‌های سیاسی قانونی موظف‌اند ظرف یک سال وضعیت خود را با این قانون تطبیق دهند. در غیر اینصورت متوقف محسوب می‌گردند.
ماده 56- صدور پروانه فعالیت و نظارت بر عملکرد تشکل‌های اقلیت‌های دینی بر عهده کمیسیون ماده 10 و بر اساس قوانین مصوب و آئین‌نامه اجرایی و اصلاحات بعدی خواهد بود.
ماده 57- درباره افرادی که تابعیت مضاعف دارند چون قوانین جاری تابعیت مضاعف را در مورد اتباع ایرانی نمی‌پذیرد لذا نمی‌تواند عضو حزب یا تشکل باشند.
ماده 58- در صورت وقوع انشعاب در هر حزب و تشکل افراد انشعاب کرده حق استفاده از عناوین حزب یا تشکل مذکور را ندارند.
ماده 59- با تصویب لغو پروانه یا انحلال حزب توسط محاکم صالحه، موضوع در نشریات کثیرالانتشار کشور از طرف شورا درج می‌شود و از طرف شورا موضوع به سازمان‌ها و دستگاه‌ها و نهادهای ذیربط مانند سازمان ثبت اسناد و املاک، امور ثبت شرکت‌ها، بانک‌ها و امثال آنها اعلام رسمی می‌شود و از تاریخ ابلاغ این اعلام، کلیه عملیات بانکی تشکل مذکور و عملیات ثبتی و نقل و انتقال دارایی‌ها و املاک و همچنین برداشت از حساب‌های بانکی و امثال آنها که در رابطه با حزب یا تشکل مذکور باشد متوقف می‌گردد.