گروه بینالملل: در کشوری که تعداد شاهزادههایش تنه به تنه جمعیت میزند و درصد قابل توجهی از جمعیت را تشکیل میدهد، احتمال عدم وجود درگیریهای داخلی در حد صفر است. عربستان، کشوری که این روزها بازیگر مهمی در منطقه تلقیمیشود با مشکلات متعدد داخلی روبهرو است؛ مشکلاتی که از قدرتطلبی شاهزادههای بیشمار این رژیم نشأت میگیرد. در شرایطی که سعودیها به بحرین وارد شدهاند و تلاش میکنند مانع به ثمر رسیدن انقلاب مردمی در این کشور شوند، اکنون بروز اختلافات گسترده داخلی ممکن است باعث شود در جبهه خارجی هم با مشکلات لاینحلی مواجه شوند.
در حال حاضر آلسعود با نگرانی و اضطراب منتظر نتایج آزمایشهای پزشکی هستند که قرار است در نیویورک روی «سلطان بنعبدالعزیز» ولیعهد بیمار عربستان انجام شود. نتایج اولیه آزمایشهایی که در ریاض انجام شده، نشان میدهد سرطان دستگاه گوارش ولیعهد سعودی - که بعد از چندین عمل جراحی در آمریکا رو به بهبود بود - بار دیگر بازگشته است. آنچه بر نگرانی خاندان حاکم سعودی افزوده است، تغییرات وسیع در ردههای قدرت در داخل خاندان حاکم در این کشور بعد از مرگ احتمالی ولیعهد یا مجبور شدن او به کنارهگیری از قدرت به دلیل بیماری است. آنچه قطعی به نظر میرسد، جنجال و جنگ قدرتی است که بعد از سلطان بنعبدالعزیز برای تصاحب کرسی ولیعهدی در خاندان سعودی آغاز میشود. یک نظر این است که شاهزاده «عبدالرحمن بنعبدالعزیز» معاون وزیر دفاع این سمت را مطالبه کند چرا که بزرگتر از شاهزاده «نایف بنعبدالعزیز» نامزد قدرتمند این سمت است.
تحرکات اخیر شاهزاده عبدالرحمن و نزدیک شدن وی به «عبدالله بنعبدالعزیز» شاه عربستان بویژه ایستادن در کنار او در مقابل دوربینهای تلویزیونی از تلاش این شاهزاده برای تصاحب کرسی ولیعهدی خبر میدهد اما برخی منابع نزدیک به خاندان حاکم سعودی میگویند، بهطور ضمنی درباره سمت ولیعهدی عربستان توافق و قرار بر این شده که شاهزاده نایف ولیعهد آینده این کشور باشد. نگرانی سعودیها به اینجا ختم نمیشود، وضعیت سلامت ملکعبدالله که از درد دیسک کمر بشدت رنج میبرد و با سختی حرکت میکند، خاندان سعودی را مضطرب و وحشتزده کرده است. ترتیبات نظامی موجود در عربستان اوضاع را بغرنجتر کرده است. جایی که ارتش و وزارت دفاع در اختیار عبدالرحمن بنعبدالعزیز قرار دارد و وی در منصب قائممقامی وزارت دفاع بر این نهاد مهم سیطره دارد و از طرف دیگر نایف هم که وزیر کشور محسوب میشود بر پلیس مسلط است. درگیری احتمالی این 2 نهاد نظامی میتواند عربستان را تا مرز فروپاشی پیش ببرد. برخی منابع میگویند، پادشاه عربستان برای راضی نگه داشتن و خاموش کردن خشم اعضای خاندان سعودی و فراهم کردن زمینه ادامه تختنشینی خود، قدرت و مسؤولیت را بین شاهزادهها تقسیم کرده است. شاه عربستان با واگذاری برخی مسؤولیتهای قائممقام وزیر دفاع به شاهزاده عبدالرحمن، هم خشم او را از سپرده شدن معاون دوم نخستوزیری به شاهزاده نایف فرونشاند و هم مواضعش را تقویت کرده است.
بسیاری از سعودیها معتقدند سلسله مراتب به قدرت رسیدن به اتخاذ موضعی آشکار و فوری از سوی شورای بیعت و شورای خاندان حکومتی نیاز دارد. ملکعبدالله زمان برگزاری نشست شورای خاندان حکومتی را در اواخر ماه رمضان آینده تعیین کرده و انتظار میرود بیش از یکهزار شاهزاده سعودی در کاخ عبدالله برای بررسی موضوع آینده این خاندان گردهم آیند. همچنین انتظار میرود شاهزاده سلمان، والی منطقه ریاض که برادرش سلطان را در نیویورک همراهی میکند، بر هماهنگی این نشست نظارت کند و اعضای خاندان حاکم سعودی امیدوارند این نشست در موعد مقرر برگزار شود و به پس از بازگشت شاهزاده سلطان به عربستان موکول نشود. ماموریت و وظیفه اصلی این شورا رسیدگی به امور داخلی آلسعود است. انتظار میرود نشست آینده خاندان سعودی با چالشها و اعتراضهای گستردهای مواجه شود و برخی از شاهزادگان سعودی از جمله مشعل، عبدالرحمن و طلال اعتراضهای خود را علنی کنند. شاهزاده طلال بشدت مخالف ولیعهدی شاهزاده نایف است.
ادامه اعتراض مدنی زنان
این در حالی است که ادامه اعتراضات مدنی در عربستان هم نگرانیهای سعودیها را تشدید کرده است. موضوع ممنوعیت رانندگی زنان در عربستان و اقدام آنها به رانندگی برخلاف قوانین موجود، به معضلی برای سعودیها بدل شده است. زنان سعودی به درستی راه رسیدن به فرمان را در نافرمانی یافتهاند؛ نافرمانیهای مدنی که ممکن است بزودی به نافرمانیهای سیاسی هم بدل شوند و بحران جدیدی را برای سعودیها به ارمغان آورند. عربستان سعودی تنها کشور جهان است که در آن زنان حق رانندگی ندارند. این مبارزه زنان علیه ممنوعیت رانندگی در پی بازداشت منال الشریف 32 ساله که پیشگام جنبش زنان به حساب میآید صورت گرفته است.
سازماندهندگان این مبارزه به جای سازماندهی تظاهرات، از آن دسته از زنان عربستانی که خارج از کشور موفق به دریافت گواهینامه رانندگی شدهاند، خواستهاند بدون تکیه بر رانندگان مرد خود پشت فرمان بنشینند و رانندگی کنند. این حرکت از روز جمعه در شبکههای اجتماعی مجازی آغاز شده و به گفته سازماندهندگان تا زمان صدور حکم سلطنتی برای لغو قانون ممنوعیت رانندگی زنان ادامه خواهد داشت. این گروه اعلام کرده زنانی که در این حرکت اعتراضآمیز شرکت میکنند در صورت متوقف شدن و مورد پرسش و پاسخ قرار گرفتن، نباید مقامات را به چالش بکشند و در عین حال باید قانون پوشش کشور را رعایت کنند.
شکایت عراق از عربستان به دلیل حمایت از تروریسم
برخی نمایندگان پارلمان عراق تصمیم دارند، از سعودیها به دلیل حمایت مالی از تروریسم در عراق شکایت کنند. «جعفر موسوی» از نمایندگان پارلمان عراق، اظهار داشت: پروندههای بسیاری درباره دخالت عربستانسعودی در عملیات تروریستی در عراق وجود دارد. وی افزود: نمایندگان عراقی تصمیم دارند این پروندهها را در دادگاههای بینالمللی مطرح کنند. موسوی تصریح کرد: در این پروندهها، عربستانسعودی به اعزام تروریست به عراق، کشتن عراقیها با صدور فتواهای تکفیری و ضربه زدن به زیرساختها در کشور متهم شده است. موسوی گفت: در حملات تروریستی شهروندان بیگناه هدف قرار میگیرند که این اقدامات یک تجاوزگری به شمار میآید و عاملان آن باید مجازات شوند. وی با تاکید بر اینکه طرح شکایتها از طریق وزارت خارجه عراق صورت خواهد گرفت، تصریح کرد: دادگاههای بینالمللی رسیدگی به این شکایتها را خواهند پذیرفت. پیش از این هم مدارک بسیاری افشا شده بود که نشان میداد سعودیها از تروریستهای وهابی در عراق حمایتهای مالی و لجستیکی میکنند. حتی ظاهرا بسیاری از شاهزادههای عربستان هم در تامین بودجه سازمانهای تروریستی حاضر در عراق که غالبا گرایشهای سلفی دارند، دخالت دارند.