سوسیالیستهای یونان که ماه اکتبر گذشته به قدرت رسیدند، دارند نشانههایی را بر این اساس بروز میدهند که وعدههای انتخاباتی آنها برای تغییر کامل، بیشتر شعار است تا واقعیت. بلاغت ضدغربی «آندریاس پاپاندرئو»، نخستوزیر یونان، کاهش یافته است و او ظاهراً بیمیل است که از «ناتو» یا جامعه اقتصادی اروپا خارج شود.
سخنان خشن «پاپاندرئو» در کنفرانس ماه گذشته جامعه اقتصادی اروپا در لندن سخنان او در شورای وزارتی «ناتو» در بروکسل در اواخر دسامبر گذشته، به منظور کسب حمایت مردم در یونان بود. در این کشور، عملکردهای او، عنوان رهبری را برای او به ارمغان آورده است که برای نخستین بار، از منافع ملی یونان دفاع میکند. اما محرمان او ادعا میکنند که وی میکوشد واقعیات جاری سیاسی را با وعدههایی موازنه بکند که «جنبش سوسیالیستی پان هلینیک» در طول مبارزه انتخاباتی داد.
یونان اکنون با کسری محاسباتییی رویاروی است که در سال 1981 به مقدار بیسابقه 5/2 میلیارد دلار در سال 1981 رسید.
میزان تورم، 8/23 درصد است. در نتیجه، نگرانی فوری رژیم جدید آن است که سرمایهگذاران جدید را برای فعال کردن اقتصاد به خود جلب کند.
نگرانی دوم آن است که به نیروهای مسلح کشور اطمینان بدهد که به رغم سخنوریهای انتخاباتی، رژیم جدید یونان، به هیچ روی ضد آنها نیست. ژنرالها از سال 1967 تا سال 1974 بر یونان حکومت کردند و «پاپاندرئو» نمیخواهد به افسران دلیلی برای احساس عدم رضایت ارائه کند.
«پاپاندرئو» برای این که سرمایهگذاران را جلب کند، قدمهایی را برداشته است تا حکومتاش را دوست خوب اعراب که مشهور است سرمایهگذاران خوبی هستند جلوه بدهد و اعراب برای سرمایهگذاری شرایطی را قایل نمیشوند. حکومت وضع دیپلماتیک را برای سازمان آزادیبخش فلسطین (ساف) قایل شد و حتی هنگام بازدید اخیر «یاسر عرفات» از یونان، استقبال گرمی از او کرد.
یونان در جریان کنفرانس جامعه اقتصادی اروپا حاضر نشد بر هر شکلی از کلماتی صحه بگذارد که ممکن است حتی به عنوان پذیرش غیرمستقیم توافقهای «کمپ دیوید» تلقی شود. مذاکراتی با عراق برای همکاری نزدیکتر میان عراق و یونان در جریان است. و «پاپاندرئو» برای آن که خدمات مسلح یونان را آرام کند، مستمری ویژه مسکن را برای همه افسران و درجهدارانی که بسیار دور از کشور هستند، اعلام کرده است.
«پاپاندرئو» در جریان کنفرانس جامعه اقتصادی اروپا در لندن، در جستجوی وضعی برای یونان بود که براساس آن «......اجازه استفاده از برنامه عمرانی در صنایع و کشاورزی به یونان داده شود و استقلال ملی آن تضمین شود.....» تحلیلگران غربی عقیده دارند که سرمایه افزایش یافته منطقهیی، شرایط «پاپاندرئو» برای ماندن در جامعه اقتصادی اروپا را ارضا خواهد کرد.
خاصترین شرایط که «پاپاندرئو» تاکنون برای عضویت مداوم یونان در ساخت کامل فرماندهی «ناتو» قایل شده است، کنترل بر دریای اژه و خروج نیروهای ترکیه از قبرس است. براساس «طرح راجرز»، حریم هوائی برای هدفهای «ناتو» مشترکا از دو مقر منطقهای کنترل خواهد شد که یکی از آنها در «ازمیر» ترکیه و دیگری در «لاریتا»ی یونان است.
«پاپاندرئو» میخواهد به اوضاع پیش از سال 1974 بازگردد و آن زمانی است که یونان به عنوان اعتراض به اقدام نظامی ترکیه در قبرس از فرماندهی نظامی کامل خارج شد. یونانیها در آن زمان کنترل خود را بر حریم هوائی اعمال میکردند.
اکنون که ترکیه تحت کنترل نظامیان است و مطبوعات این کشور تحت سانسور شدید قرار دارد، یونان اوضاع را برای مطرح کردن ادعاهای خود مقتضی میبیند. یونانیها عقیده دارند که حکومت ترکیه بدون پشتیبانی مردم این کشور قادر نخواهد بود در برابر فشاری که ایالات متحده برای برآوردن تقاضاهای یونانیها وارد خواهد کرد، ایستادگی کند. همچنین نشانههایی بر این مبنا وجود دارد که ژنرالها علاقه دارند به راهحلی در مورد قبرس نایل شوند و سربازان ترکیه را از جزیره دور کنند.
از لحاظ استراتژیک، باید گفت که اهمیت یونان برای ایالات متحده و برای «ناتو» به طور کلی، تأمین یک سرزمین ارتباطی در زنجیره جنوبی است که کشورهای پیمان ورشو را دور میزند، اما اهمیت این ارتباط کمتر از ترکیه است. یونان مرز مشترکی با بلغارستان دارد و تسهیلات گردآوری اطلاعات، پایگاههای دریایی و هوایی برای ایالات متحده تامین میکند.
ترکیه که در برابر تنگه «بسفر» قرار دارد، قرارگاه مناسبی را برای هرگونه اقدام مشترک «ناتو» - ایالات متحده علیه میدانهای نفتی خاورمیانه عرضه میکند و همچنین پایگاه بهتری را برای نظارت الکترونی بر آزمایشهای موشکی شوروی تأمین میکند.
«کاسپروین برگر»، وزیر دفاع ایالات متحده، پس از دیدار با «پاپاندرئو» در بروکسل که در جریان اجلاس «ناتو» انجام شد، به خبرنگاران گفت که عقیده ندارد حکومت جدید سوسیالیستی در یونان، تعهد انتخاباتی خود را برای تعطیل پایگاههای ایالات متحده در کشور اجرا کند. او این اجلاس را سودمند توصیف کرد و گفت در آینده گفتوگوهای بیشتری از اینگونه لازم خواهد بود.