* اخیرا درباره کاندیداتوری شما در انتخابات ریاست جمهوری آینده شایعاتی در برخی رسانه ها مطرح شده است، اسحاق جهانگیری سودای بازگشت به قدرت را دارد؟
** این شایعات در گروه اصولگرایان و جریانات رسانه یی وابسته به آنها مطرح شده است و براساس ذهنیت خود آنها طرح شده. شخصا به این موضوع فکر نمی کنم زیرا زمان طرح این موضوع هم بسیار زود است.
* البته شما در مجلس هشتم هم کاندیدا شده بودید.
** بله، کاندیدا بودم.
* برای مجلس نهم چطور، کاندیدا می شوید؟
** نه، برای مجلس نهم کاندیدا نمی شوم.
* گروه های همسو با شما تصمیمی برای ورود به انتخابات ندارند؟
** برای انتخابات تصمیم گیری شخصی گرفته نمی شود، انتخابات حقی است که هر ایرانی که احساس می کند می خواهد به صحنه سیاست ایران ورود پیدا کند، قانونگذار برای آنها شرایطی را فراهم آورده که در انتخابات شرکت کنند. کسی که می خواهد کاندیدای ریاست جمهوری، مجلس و خبرگان شود، برای همه آنها شرایطی گذاشته اند. به صورت طبیعی هم دستگاه هایی هستند که شرایط افراد را برای ورود به عرصه انتخابات می سنجند. گروه های اصلاح طلب هم این حق را برای خود قایل هستند که تصمیم بگیرند در انتخابات شرکت کنند یا نه. من بعضا می شنوم که برخی ها می گویند که اصلاح طلبان نباید در انتخابات شرکت کنند، در حالی که این افراد متوجه نیستند درباره چه موضوعی سخن می گویند. هیچ کس نمی تواند درباره حق دیگران اظهارنظر کند.
* برخی اصلاح طلبان می گویند اگر خواسته هایی که آقای خاتمی مطرح کرده است، برآورده نشود، در انتخابات شرکت نمی کنند...
** ببینید آقای خاتمی یک چهره موجه و یک سرمایه بسیار مهم برای نظام و ملت ایران است. هم در داخل کشور و هم در فضای بین المللی از اعتبار بسیار خوبی برخوردار است. به صورت طبیعی ایشان علاقه مند است که در چارچوب نظام فعالیت هایی را که به نفع مردم و کشور است، انجام دهد. آقای خاتمی برای انتخابات دغدغه هایی دارد که این دغدغه ها را مطرح کرده اند و گفتند که برای یک انتخابات رقابتی، شرایط لحاظ شود و به صورت طبیعی کسی که شرایطی را مطرح می کند، باید گفت وگوهایی را با مقامات مسوول و ذی ربط انجام دهد تا نتیجه این گفت وگوها موجب مرتفع شدن دغدغه ها شود.
* آیا اطلاع دارید که این گفت وگوها انجام شده است؟
** اگر هم گفت وگوهایی انجام شده است، من در جریان آن نیستم.
* با توجه به محدودیت هایی که فعالان سیاسی اصلاح طلب دارند، آیا امیدی است که تمام قد وارد عرصه انتخابات شوند؟
** بن بستی در عالم سیاست وجود ندارد. افراد سیاسی هم برای خودشان نباید به گونه یی حرکت کنند که تصور شود تمام راه ها به سوی آنها بسته شده است. در مقاطع سخت است که افراد تعیین کننده راه حل های مناسبی برای برون رفت از مشکلات پیدا می کنند. من فکر می کنم ما در دوران ویژه یی به سر می بریم. در این شرایط ویژه مهم ترین دغدغه اصلی اصلاح طلبان این است که راه حل های مناسبی پیدا کنند که هم حق و حقوق مردم در آن لحاظ شود و هم نظام جمهوری اسلامی از این فشارهایی که در حال حاضر متحمل می شود، رهایی پیدا کند و البته بتوانند مدیریت کشور را روی ریل صحیحی قرار دهند تا هزینه ها بیش از این بر کشور تحمیل نشود. ما در شرایطی هستیم که کشور از جهات مختلف تحت فشار است. یک راه این است که فقط نظاره گر باشیم و بگوییم آنهایی که مسوولیت دارند باید پاسخگو باشند. راه دیگر این است که در چنین مقطعی راه حل هایی پیدا شود تا فشارهایی که به مردم وجود دارد، به حداقل رسانده شود.
* شما عضو حزب کارگزاران هستید. شرایط این حزب در مقطع فعلی چگونه است و آیا فعالیتی برای انتخابات انجام می دهد؟
** فعالیت حزب کارگزاران راکد است.
* این رکود به خواسته خود اعضاست یا تحمیلی است؟
** ناخواسته است. بعد از انتخابات 88 تقریبا فعالیت های سیاسی تمام احزاب اصلاح طلب به صورت غیردستوری و به دلیل شرایط امنیتی که بر کشور حاکم شد، هزینه بردار شد. به همین دلیل فعالیت اکثر اصلاح طلبان به حالت کما فرو رفت و هنوز آن رکود در فعالیت احزاب اصلاح طلب وجود دارد. یخ ها هنوز آب نشده و رغبتی برای فعالیت وجود ندارد.
* برنامه خاصی هم در دستور کار حزب کارگزاران نیست؟
** برنامه خاصی وجود ندارد. ولی اخیرا جلساتی از سوی برخی موسسان حزب صورت گرفت تا با تحلیل اوضاع، ببینند شرایط به گونه یی هست که بتوانند فعالیتی داشته باشند، اما هنوز به نتیجه خاصی نرسیده اند.
* فکر می کنید فضا برای کار سیاسی آماده شده است؟
** امسال سال سیاسی کشور است، یعنی مسوولان کشور برای آنکه انتخابات پرشوری داشته باشند و مشارکت مردم هم حداکثری باشد، باید محدودیت های احزاب و شخصیت های اصلاح طلب را رفع کنند و به جریانات سیاسی بها دهند و فضایی به وجود بیاورند که جریانات سیاسی کشور فعال شوند. تا قبل از انتخابات 88، یک پای جدی انتخابات، اصلاح طلبان بودند و اکثر قریب به اتفاق انتخابات گذشته، این اصلاح طلبان بودند که اقبال مردم به سمت آنها بوده است. قاعدتا برای حکومت یک دستاوردی خواهد بود که تصمیماتی اتخاذ کنند که اصلاح طلبان حتما در صحنه انتخابات حضور داشته باشند. برای اصلاح طلبانی که در نظام بودند و می خواهند در چارچوب نظام فعالیت کنند، کناره گیری از صحنه انتخابات، هم به دلیل وصیت امام (ره) و هم به دلیل حق قانونی که برای آنها وجود دارد، معنا ندارد. من فکر می کنم حتما در آینده گفت وگوهای خوبی انجام خواهد شد و به نتیجه این گفت وگوها خوشبین هستم.
* یعنی فکر می کنید اصلاح طلبان با قدرت در انتخابات حضور پیدا می کنند؟
** در مقطع فعلی نمی توان با قاطعیت این سوال را جواب داد، ولی طی یکی، دوماه آینده می شود روشن تر این سوال را پاسخ گفت.
* همیشه در موسم انتخابات، اصلاح طلبان می گویند ما هیزم انتخابات نمی شویم، ولی در نهایت تحت هر شرایطی در انتخابات شرکت می کنند. فکر نمی کنید اینگونه حرف زدن نوعی ژست سیاسی باشد؟
** خب الان وضعیت کشور با گذشته متفاوت است. کشور شش سال در دست اصولگرایان بوده است. امروز به نظر من ناکارآمدی مدیریت اصولگرایان برای همگان آشکار شده است. وضعیت کشور در همه ابعاد آن هیچ جای تعریفی ندارد. در سیاست خارجی به دلیل برخی ندانم کاری ها فضا علیه کشورمان روزبه روز بدتر می شود. البته دشمنی امریکا به جای خود محفوظ است. در صحنه سیاست داخلی هم انسجامی میان کسانی که این انقلاب را به وجود آورده اند نمی بینم. در زمان اول دولت اصلاحات که همزمان با مجلس اصولگرای پنجم بود، بهترین همکاری ها بین مجلس و دولت وجود داشت و بهترین تصمیمات سیاسی و اقتصادی در این دوره گرفته شد، ولی الان در اردوگاه اصولگرایان، موضوعی به نام اصولگرایی وجود ندارد. اصولگرایان بعد از شش سال مدیریت شان در کشور تازه متوجه شده اند که مدیریت کشور سخت است.
در حالی که در بهترین دوران زمام امور را به دست گرفته اند، ولی اکنون که باید پاسخگوی افکار عمومی بعد از گذشت شش سال باشند، با یکدیگر درگیر شده اند و خود را درگیر کمیته هایی نظیر 5+6 یا 7+8 کرده اند، در حالی که معلوم نیست این دولت چهار سال خود را تمام کند یا نه. اصلاح طلبان از نظر عافیت طلبی بهتر است که بگویند اصولگرایان درگیر مباحث خودشان باشند. ولی مطمئنا اینگونه درگیری ها به نفع نظام نیست و به همین دلیل اصلاح طلبان اینگونه نمی اندیشند.
* منظور شما این است که اصلاح طلبان وظیفه خود می دانند که وارد صحنه شوند؟
** اصلاح طلبان وظیفه دارند که کاری برای برون رفت از وضعیت فعلی انجام دهند. مگر اینکه تمام راه ها به روی آنها بسته شود. به نظر من اصلاح طلبان با نظام و رهبری هیچ گونه مساله یی ندارند، این رقیب است که دایما می گوید اصلاح طلبان مقابل نظام هستند. آخر چگونه می شود گروهی که از 30 سال عمر نظام، 25 سال آن همه کاره نظام بوده اند، مقابل حکومت بایستند؟ شش سال آقایان زمام امور را به دست گرفتند و کشور را به چنین وضعیتی رساندند. به جای اینکه از رقیب دعوت به همکاری کنند، می گویند باید اصلاح طلبان توبه کنند! به نظر من همه این ادعاهای آقایان به دلیل ناکارآمدی شان در مدیریت کشور است و بهترین راه هم برای آنها فرافکنی است که این کار را انجام می دهند.
* شما گفتید معلوم نیست که این دولت به پایان برسد. ولی آقای باهنر می گوید این دولت باید به صورت طبیعی چهارسالش تمام شود...
** البته آقای باهنر این حرف را می زند ولی یک «اگر» هم می آورد. یعنی می گوید عاقلانه است که این دولت به پایان برسد، اگر آقای احمدی نژاد خودش بخواهد.
* پیش بینی خود شما درباره عمر این دولت چیست؟
** نمی خواهم پیش بینی کنم، ولی مسوولان کشور باید تصمیم گیری کنند که در وضعیت فعلی کشور نیازمند یک مدیریت قوی است. کشور در یک دوره ویژه یی به سر می برد، سرمایه های نظام خانه نشین شده اند. بعضی فکر می کنند سرمایه های نظام چاه های نفت است، در حالی که سرمایه های یک کشور شخصیت هایی هستند که بیش از 70 سال از عمر خود را وقف نظام کرده اند. حال می خواهند چنین شخصیت هایی را حذف کنند. آقایان برای عبور از چنین شرایطی نیازمند دولت مقتدری هستند: یک دولت قوی که قادر باشد کشور را اداره کند.
* آقای جهانگیری، در آستانه 26 تیرماه یعنی سالگرد نمازجمعه تاریخی آقای هاشمی هستیم. دو سال است که ایشان دیگر به نمازجمعه تهران نمی آیند. با توجه به اینکه شما از نزدیکان ایشان محسوب می شوید، دلیل این عدم حضور چیست؟
** آنچه من از نزدیکان درجه اول ایشان شنیده ام، این است که آقای هاشمی مقطع فعلی را زمان مناسبی برای حضور در نماز جمعه نمی داند و نمی تواند در نماز جمعه نقش ویژه یی متمایز از نقشی که فعلادارند، ایفا کند. شاید هم طرف مقابل مترصد تحرکاتی علیه آقای هاشمی هستند، ولی به هرحال آقای هاشمی شخصا احساس می کند زمان فعلی، زمان مناسبی برای حضور در نماز جمعه نیست، ولی ایشان سرمایه بزرگی از این نظام است و شناسنامه این نظام محسوب می شوند. اگر کسی بخواهد نظام جمهوری اسلامی را تحلیل کند، یقینا بدون در نظر گرفتن آقای هاشمی، نمی تواند تحلیل کند.
* آقای هاشمی در این مقطع چه نقشی ایفا می کند؟
** ایشان نقش محوری در مجمع تشخیص مصلحت دارند و در ملاقات هایی که با رهبری دارند، نظرات خود را به ایشان اعلام می کنند.
* تاکنون نظراتشان عملیاتی هم شده است؟
** نمی شود گفت که عملیاتی شده است، ولی مطمئنا به نظرات آقای هاشمی توجه می شود.
* ولی در نمازجمعه 26 تیر، راهکارهایی را ارایه داده اند که مورد توجه واقع نشد...
** بله، بخش اعظم نظرات ایشان عملیاتی نشد. متاسفانه آقای هاشمی با روش بسیار بدی تخریب شدند و اتهامات ناجوانمردانه یی علیه ایشان از سوی مراکز رسمی کشور صورت گرفت. اما آقای هاشمی با سعه صدر خود، کماکان حاضر به کمک به نظام است.