نگاهی به حضور گسترده ماهواره در میان خانوادهها
نابودی حیا، سناریوی فیلمهای ماهواره
عباس خسروانی
تئوری جهانیسازی که هماکنون بر دنیا حاکم شده است، تلاش میکند تا یکسان سازی فرهنگی را بر تمام جهان حاکم سازد؛ در این یکسان سازی فرهنگی، کشورهای قدرتمند که از امکانات بیشتری بهرهمند هستند، برای کشاندن کشورهای جهان سوم بویژه کشورهای مسلمان به سوی فرهنگ خود تلاش میکنند.کشورهای ابرقدرت با تولید فیلمهای مختلف و پخش آن از طریق شبکههای ماهوارهای، در مسیر یکسان سازی فرهنگی گام برمیدارند و از این طریق فرهنگ ملتها را مطابق با خواسته خود تغییر میدهند؛ طبق آمارهای اعلام شده 90 درصد از برنامههای پخش شده در کشورهای آسیایی از میان تولیدات آمریکایی است.
باید توجه داشت آمریکا که طبق فرهنگ خود مدتها از خانواده گریزان بود، هماکنون برای حل مسائل اجتماعی و فرهنگی به بنیان خانواده توجه دارد.آمریکا هماکنون متوجه شده است که خانواده در سلامت جامعه نقش مهمی دارد.در ایران برنامه دولتهای مختلف کمتر خانوادهمحور بود و این موضوع سبب شد تا خانوادهها نتوانند بسترهای مناسب خود را تقویت کنند و در این زمینه با ضعفهایی مواجه شدیم.اگر برنامهریزیها در کشور خانوادهمحور باشد، زمانی که پدر و مادر شاغل هستند، حقوقی به آنها پرداخت میشود که کفاف زندگی آنها را بدهد و دیگر نیازی نیست تا آنها شغل دوم داشته باشند؛ از این رو میتوانند بیشتر در کنار خانواده باشند و مسئولیتهای بیشتری را بپذیرند اما زمانی که والدین برای تأمین هزینههای زندگی دو شغله شوند، ارتباط آنها با فرزندانشان کمتر میشود و در چنین شرایطی الگوهای صادرشده از رسانههای غربی راحتتر در میان جوانان نفوذ پیدا میکند.
زمانی که محققان و صاحبنظران از غنای فرهنگ ایرانی و اسلامی کشور استفاده کافی نکرده و آن را به یک برنامه کاربردی تبدیل نمیکنند، شرایط و بسترها برای نفوذ الگوهای غربی در قالب هجمه و شبیخون فرهنگی به کشور فراهم میشود.این نفوذ فرهنگی در شهرهای بزرگ بیشتر مؤثر واقع میشود و به تدریج الگوهای فرهنگی سایر کشورها در جامعه رواج یافته و موجب انحراف و آسیب اجتماعی شده و با برهم زدن تعادل فرهنگی شاهد رفتارهای خشن گروهی میشویم.
بر اساس نتایج آخرین نظرسنجی در بهمن سال 1380، 62 درصد افراد برنامههای ماهوارهای را تماشا میکردند، طبق این نظرسنجی 32 درصد از افراد نیز اعلام کرده بودند علاقهمند به تماشای فیلمها و سریالهای ماهوارهای هستند اما چه اتفاقی رخ داده که باعث شده است خانوادههای ایرانی به تماشای برنامههای ماهواره گرایش پیدا کنند، آیا صدا و سیما نتوانسته است برنامههای مناسب برای خانوادهها تولید کند؟ باید گفت که صدا و سیما در این زمینه موفقیت کاملی نداشته است.
مرضیه شیرخدایی مدرس دانشگاه در خصوص تاثیرات سوء ماهواره بر خانواده ها می گوید:"شبکههای ماهوارهای با محصولات نامناسب خود ارتباطهای حرام در جامعه اسلامی ایران را حلال جلوه میدهند؛ به همین دلیل قبح بسیاری از مسائل در جامعه از میان رفته و شاهد هستیم که حیا در خانوادهها رو به نابودی است.برخی از مسائلی که در گذشته بیان کردن آنها در حریم خانواده قبح داشت، هماکنون تحت تأثیر شبکههای ماهوارهای و فرو ریخته شدن پردههای حیا به راحتی در خانوادهها طرح میشود و برخی از مواردی که نباید در حریم خانواده، عادی شود، به یک امر عادی تبدیل شده است؛ به عنوان مثال خانوادهها به راحتی این موضوع را میپذیرند که فرزند آنها با جنس مخالف خود ارتباط و دوستی برقرار کند.
ارتباط آزادانه دختر و پسر در جامعه یکی از ثمرات برنامههای نامناسب شبکههای ماهوارهای است".وی معتقد است:"یکی از راههای دشمن برای موفقیت در جنگ نرم علیه ایران، عادی سازی روابط دختر و پسر و بیتفاوتی مردم و خانوادهها نسبت به این مسئله است که هماکنون شاهد این وضعیت در کشور هستیم.وقتی نوجوان ما که در مقطع راهنمایی تحصیل میکند، به آسانی با جنس مخالف دوست شده و با آرایش غلیظ و پوشش نامناسب در خیابانهای شهر حضور مییابد، همگی حاکی از نفوذ فرهنگ غرب در میان جوانان و نوجوانان کشور است. برخی از فیلمهای نامناسب که از شبکههای ماهوارهای پخش میشود، موجب آشکار شدن زودتر غرایز جنسی میشود.دامن زدن به تحرکات جنسی یکی از اثرات مخرب برنامههای نامناسبی است که از طریق صدها شبکه ماهوارهای پخش میشود".
فیلمهای نامناسب ماهواره باعث افزایش غرایز جنسی در میان زنها و شوهرها شده که این موضوع بسیاری از خانوادهها را با مشکل مواجه ساخته است و هماکنون تمام فکر برخی از زنان و دختران ما این است که چگونه جاذبه جنسی بیشتری داشته باشند.مسئولان کشور باید تلاش کنند تا با استفاده از آیات و احکام قرآن و اسلام، حیا را در جامعه حفظ کرده و برای جوانان الگو سازی کنند.در مکتب اسلام در حدود 500 حدیث در زمینه حیا وجود دارد که باید آن را در میان اعضای جامعه ترویج کنیم. در دانشگاههای کشور شاهد هستیم که حیا در میان جوانان از میان رفته و حد و مرز ارتباط میان دختر و پسر شکسته شده است و جوانان در صحبت با یکدیگر حدود خود را رعایت نمیکنند.باید با استفاده از فرهنگ غنی اسلام، حیا و عفت را در جامعه بویژه در میان جوانان نهادینه کنیم تا شاهد کاهش روابط نادرست میان دختر و پسر و ازدواجهایی که با شکست مواجه میشوند، باشیم.
عالیه شکربیگی جامعهشناس نیز معتقد است:"حذف حجاب در روابط فامیلی از القائات شبکههای ماهوارهای در میان خانوادههاست.زندگی زن و مرد بدون ازدواج از دیگر آسیبهای برنامههای ماهواره است. اطلاعات، همواره و در همه جوامع بشری یک امر حیاتی محسوب میشود، سیاستگذاران با استفاده از ماهواره برای پخش برنامههای مختلف اهداف متعددی را دنبال میکنند و عدم امکان کنترل امواج ماهواره باعث شده تا حجم وسیعی از برنامههای ماهوارهای به فضای فکری جامعه وارد شده و بر ابعاد زندگی فردی و اجتماعی تأثیرگذار باشد.باید با اثرات زیانبار برنامههای مختلف ماهواره در کشور مقابله شود.نفی یا نادیده انگاشتن یک پدیده هیچ کمکی به کاهش معضلات ناشی از آن نمیکند.
ماهواره بر ارزشها و نگرشهای خانواده ایرانی تأثیر گذاشته و کارکرد آن به دلیل اینکه ارزشهای تازهای را آفریده است، اهمیت دارد؛ ارزشهای جدید رفتارهای جدیدی را در خانواده خلق میکند.تحقیقی در سال 87 بر روی خانوادههای ایرانی انجام شد و به بررسی این موضوع پرداخت که ارزشهای جدید چه تأثیری بر سرمایههای اجتماعی خانواده از جمله اعتماد، مشارکت و همدلی گذاشته است، نتیجه به دست آمده تأیید کرد که ارزشهای جدیدی وارد خانوادههای ایرانی شده است؛ به عنوان مثال اگر در گذشته اوقات فراغت خانوادهها با رفتن به اماکن مذهبی و دید و بازدید اقوام طی میشد، هماکنون ارزشهای جدید باعث شده تا خانوادهها اوقات فراغت خود را با مسافرت خارجی و تماشای ماهواره بگذرانند.
بر اساس نتایج این تحقیق بیش از 40 درصد خانوادههای ایرانی تمایل داشتند تا ارزشهای سنتی خود را بر مبنای گرایش به ارزشهای نو حفظ کنند.اگر در گذشته چادر و روسری به عنوان یک ارزش در خانوادهها اهمیت داشت، هماکنون شبکههای ماهوارهای این تفکر را به افراد القا میکنند که استفاده از روسری در ارتباطات خانوادگی و فامیلی ضرورتی ندارد.سریالهای ماهوارهای عاملی در تحول بسیاری از خانوادههای ایرانی است".
زمانی که اعضای خانواده ساعتها به مشاهده برنامههای مختلف ماهواره از جمله سریالهای خانوادگی میپردازند، رعایت بسیاری از ارزشها از جمله حریم میان زن و مرد برای آنها کمرنگ میشود؛ هماکنون دختران و پسران جوان تحت تأثیر شبکههای ماهوارهای خیلی راحت با یکدیگر ارتباط برقرار میکنند، به گونهای که شاهد افزایش ارتباطات نامشروع هستیم و ارزشهای خانوادگی که در پناه آن ارتباطات میان زن و مرد نامحرم محدود میشد، کنار گذاشته شده است.نخستین پایههای تربیتی یک جامعه در خانواده شکل میگیرد.
وقتی نخستین نهاد تربیتی جامعه دچار تحول شد، تبعات منفی بسیاری را با خود به همراه خواهد داشت؛ تشکیل خانواده و زندگی زن و مرد در کنار هم بدون ازدواج یکی از آسیبهای شبکههای ماهوارهای در جامعه است.صدا و سیما باید کانالی را مختص زنان و خانواده ایجاد کند و بسیاری از برنامههای تفریحی و ارزشها در آن مطرح شود تا نیاز خانواده در تمام ابعاد تأمین شود؛ تا زمانی که از این موضوع غافل و به نیازهای اعضای خانواده بیتوجه باشیم، مشکلات همچنان پابرجا خواهد ماند.
حجتالاسلام سید محمدرضا طباطبایینسب مشاور رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور در این باره می گوید:
"یکی از جلوههای جدید دشمن علیه نظام جمهوری اسلامی نفوذ در خانوادهها است.مهمترین هدف دشمن در فیلمهای نامناسب ماهوارهای نابودی نهاد خانواده است.یکی از جلوههای جدیدی که امروز دشمن علیه نظام جمهوری اسلامی و فرهنگ ایران در پیش گرفته و به شکل جدی آن را دنبال میکند، نفوذ در خانوادهها و بیتوجه کردن آنها نسبت به اصول و ارزشهای اسلامی است.یکی از روشهایی که دشمن برای نفوذ میان خانوادهها از آن استفاده میکند شبکههای ماهوارهای است.ماهواره امروز وسیلهای است که به درستی از آن استفاده نمیشود و در واقع به ابزاری در دست دشمن تبدیل شده است؛ دشمن توسط شبکههای ماهوارهای و ساخت برنامههای نامناسب اهداف خود را دنبال میکند.
مهمترین هدف دشمن در فیلمهای نامناسب ماهوارهای، نابودی نهاد خانواده است، از این جهت بر هیچ کس پوشیده نیست که برخی از برنامههای نامناسب نهاد خانواده را دچار آسیب میکند و جبران این آسیب کار دشواری است پس باید به دنبال تدبیر باشیم و به ترویج آموزههای دینی جامعه توجه بیشتری داشته باشیم.اگر بخواهیم جامعه را از آسیب برخی از فیلمهای مخرب حفظ کنیم، باید فضای جامعه را به سمت معنویت هدایت کنیم".
امروزه معضلات کشور در حوزه خانواده تحت تأثیر القائات رسانهها صورت میگیرد.اکثر سریالهای ماهوارهای بر فردگرایی، لذت طلبی و خوش بودن در زمان حال تأکید دارند، در حالی که اصول و ارزشهای اسلامی کشور ما با این موارد هماهنگی ندارد.آن چیزی که از طریق فیلمهای ماهوارهای القا میشود، تقویت این موضوع است که فرد به هر قیمتی از زندگی خود لذت ببرد و اگر از زندگی خانوادگی خود به اندازه کافی لذت نمیبرد، به آن پایان دهد؛ در صورت حاکمیت این تفکر بنیان خانواده در کشور متزلزل خواهد شد.باید توجه داشت موضوعی که در برنامههای ماهوارهای مشکلساز میشود، نوع برنامه و سریال نیست بلکه مشکل نگاه این برنامهها به زندگی است، نگرش فلسفه دینی به زندگی با نگاه سکولارها و لائیکها متفاوت است.خانواده بر اساس ارزشهای دینی و سنتی جایگاه خاصی دارد اما در نگاه سکولار معنای خانواده تغییر کرده و تعهد به زندگی مشترک یک کار غیر عقلانی جلوه داده میشود.
در نهایت باید گفت برنامههای ماهواره به دنبال تخریب بنیانهای فکری افراد و بیتوجه کردن آنها به نهاد خانواده هستند.در صورت تداوم روند حاکم بر سریالهای ماهوارهای، نگرش افراد جامعه به خانواده عوض میشود.این فرد در صورت تغییر نگرش و طرز تفکر اگر برنامههای ماهواره را هم مشاهده نکند، دیگر همان فرد سابق نیست چرا که به لحاظ طرز تفکر تغییر کرده و در کل به انسان دیگری تبدیل شده که به زندگی خانوادگی پایبند نیست.فردی را که تحت تأثیر برنامههای ماهواره دچار تغییر رفتار و شخصیت شده است، نمیتوان نجات داد، هم اکنون برنامههای ماهوارهای افراد را به یک انسان با نگرش جدید و متفاوت به زندگی تبدیل میکنند که رفتارهایی برخلاف ارزشهای حاکم بر جامعه اسلامی را از خود نشان میدهند.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
