تناقض‌گویی اصلاح‌طلبان؛ تاکتیک یا نشانه سردرگمی

رضا علوی
یکی از چهره‌های موسوم به اصلاح‌طلبان در اظهارات اخیر خود درباره حضور در انتخابات، شرایط سیاسی کشور را به گونه‌ای توصیف کرده که گویی امکان ورود به انتخابات از اصلاح‌طلبان گرفته شده است.
وی در این رابطه گفته است: ‌«در سال‌های اخیر چندین هزار ساعت علیه جریان اصلاح‌طلبی سخن پراکنی شده و تهمت‌های شگفت‌انگیزی به اصلاح‌طلبان و منتقدان زده شده، ولی هیچگاه مجال پاسخگویی به آنها ایجاد نشده است. با این حال چگونه می‌توان انتظار داشت که در انتخابات شرکت کنند و تن به چنین رقابتی بدهند؟ اگر جریان رقیب معتقد به برگزاری یک انتخاب عادلانه است، باید خیلی پیش از این فرصت را آماده می‌کرد.»
این اظهارنظر در حالی از سوی دبیرکل مجمع نیروهای خط امام‌(ره) مطرح می‌شود که در طرف دیگر میدان اصلاحات، علمدار دوم خردادی‌ها یعنی سید محمد خاتمی، حضور اصلاح‌طلبان در انتخابات آتی به هر قیمت را لازم و ضروری می‌داند. وی ضمن آنکه اقدامات دو سال اخیر موسوی و کروبی را «خرابکاری» و «بزرگترین خیانت به اصلاح‌طلبان» می‌شمارد، معتقد است که با ایجاد اختلاف میان اصولگرایان و با دامن زدن اختلافات میان این طیف سیاسی رقیب، می‌توان به موفقیت رسید.
وجود این تناقض‌ها در جبهه اصلاحات که پس از فتنه ۸۸ و حوادث پس از آن به اوج رسید، اینک با نزدیک شدن به عرصه انتخابات به نظر می‌رسد که شدت مضاعفی یافته است و اختلاف و ناهماهنگی میان اصلاح‌طلبان شاخص، لااقل در ظاهر به وضوح دیده می‌شود. این تناقض‌ها البته می‌تواند محتوای یک تحلیل درباره عملکرد انتخاباتی و تبلیغاتی اصلاحات در آینده باشد: ‌
۱- از یک منظر اصلاً عجیب نیست که در شرایط فعلی با توجه به حوادث پس از فتنه شاهد دو دستگی و چند دستگی در جبهه اصلاحات باشیم. این اختلافات البته در سطوح پایین اگر باشد طبیعی است و نیز طبیعت فعالیت سیاسی در گروه‌ها و احزاب سیاسی مختلف است. اما در میان اصلاح‌طلبان آنگونه که شاهدیم از حد و حدود طبیعی خارج شده است؛ به گونه‌ای که یکی از آنان راه ورود به انتخابات را بسته می‌بیند و دیگری در نظری کاملاً مخالف ورود به انتخابات را به هر قیمتی لازم می‌داند و از هم اکنون صحبت‌ها و سخنرانی‌های خود را که بوی تبلیغات و انتخابات از آن بلند می‌شود، آغاز کرده است. دیگرانی هم در این طیف سیاسی وجود دارند که یا برای ورود به انتخابات شرط و شروط می‌گذارند یا از هم‌اکنون قصد تحریم و شایعه سازی در این زمینه را دارند. بر این مبنا می‌توان نتیجه گرفت که کشتی آنان در دریای رقابت‌های سیاسی دچار حادثه شده است و غرق شدن یا رسیدن آنان به ساحل نجات فعلاً معلوم و مشخص نیست و برای پاسخ به این سؤال باید آینده را نظاره‌گر بود.
۲- اگر وجود این تناقض‌ها، برنامه‌ریزی و یک تاکتیک برای ورود به عرصه انتخابات باشد، زوایای دیگری از نشست‌های پنهان اصلاح‌طلبان با یکدیگر پیدا می‌شود؛ نشست‌هایی که ریشه در گذشته دارد و با عنوان «تقسیم نقش‌ها» برای مردم شناخته شده است. هر کدام نقشی را بر عهده می‌گیرند تا با اجرای آن، نیروها و آرا را از هر طیف و سلیقه‌ای گرد خود جمع آورند.
اما اظهار نظر‌هادی خامنه‌ای از جهات دیگر نیز قابل بررسی است. وی مدعی شده است که طی چند سال اخیر تهمت‌های فراوان و شایعه پراکنی گسترده علیه اصلاح‌طلبان بوده است و این یکی از دلایلی است که مسیر ورود اصلاح‌طلبان به عرصه انتخابات را می‌بندد. در برابر این ادعا باید گفت: ‌
اولاً: بزرگ‌ترین تهمت و شایعه در طول تاریخ انقلاب، سال ۸۸ توسط برخی از اصلاح‌طلبان و داعیه‌داران اصلاح‌طلبی علیه جبهه اصولگرایان‌زده شد و آن شایعه تقلب در انتخابات دهم ریاست جمهوری بود که با تهمت به اصولگرایان همراه شد. این البته نتیجه توهمی بود که عده‌ای از اصلاح‌طلبان خصوصاً میرحسین موسوی در سر خود پرورانده بودند. عبارات دیگری چون «خشونت طلب»، «اقتدارگرا»، «تمامیت خواه» و... که در حوادث پس از فتنه ۸۸ توسط سایت‌های حامی اصلاحات به کار برده شد نیز با نیتی بود که ابتدا و انتهای آن به اصولگرایان گره می‌خورد.
حال آنکه واقعیت چیز دیگری بود و عده‌ای قصد داشتند با تغییر اسناد، خود را حق و طرف مقابل را باطل جلوه دهند. بنابراین اگر قرار باشد به بهانه تهمت‌ها و شایعات، مسیر ورود به انتخابات را برای خود مسدود بنگریم، اصولگرایان در اولویت قرار دارند و ادعاهای اصلاح‌طلبان با این بهانه‌ها تنها در حد مظلوم‌نمایی کاذب می‌گنجد.
ثانیاً: اگر دبیرکل مجمع نیروهای خط امام‌(ره) مدعی آن است که سیل تهمت‌ها و شایعات علیه اصلاح‌طلبان فرصت رقابت سیاسی و حتی مجال پاسخگویی را هم از آنان گرفته است، چرا به چند نمونه از آن تهمت‌ها و شایعاتی که موجب ناراحتی او شده است، اشاره نمی‌کند تا طبق مستندات مشخص شود که آیا آن موارد در حد شایعه است یا واقعیتی که عده‌ای قصد انکار آن را دارند؟
ضمناً اگر آن موارد شایعه است چه کسی مجال پاسخگویی را از اصلاح‌طلبان گرفته است در حالی که اصلاح‌طلبان در هر محل و مجلسی که اراده کنند، آزادانه سخنرانی می‌کنند و حتی از سیل تهمت‌ها علیه خود به مردم خبر می‌دهند و شرایط ورود خود به انتخابات را بازگو می‌نمایند؟