بمباران رآکتورهای اتمی عراق
از شاکر کسرائی
در تاریخ 17 خرداد گذشته هواپیماهای اسرائیلی تاسیسات اتمی عراق در نزدیکی بغداد را بمباران کردند مقامات رژیم صدام اعلام کردند که در اثر این حمله، از دو رآکتور موجود یکی آسیبی ندید و دومی که خالی از مواد خطرناک سوختی بود شدیداً آسیب برداشت.
دولت اسرائیل در بیانیهای حمله هواپیماهای اسرائیلی به راکتورهای اتمی عراق را چنین توصیف کرد: «روز یکشنبه هفتم ژوئن 1981 هواپیماهای نیروی هوائی برای بمباران کردن کوره اتمی «اوسیراک» در حومه بغداد به پرواز درآمدند. خلبانان اسرائیلی این ماموریت خود را با کمال موفقیت به انجام رسانیدند و این کوره اتمی بکلی ویران گردید. همه هواپیماهای اسرائیلی سالم به پایگاههای خود بازگشتند.»
تلفات حمله اسرائیل
سخنگوی ریاست جمهوری فرانسه اعلام کرد که یک تکنیسین فرانسوی در حمله هواپیماهای اسرائیلی به نیروگاه اتمی اوسیراک کشته شد. ولی اسرائیل در این مورد اظهار داشت طرح حمله فوق طوری زمانبندی شده بود که به هیچ کارگر خارجی صدمهای وارد نشود در همین حال مقامات وزارت خارجه ایتالیا گفتند 20 تکنیسین ایتالیائی از این بمباران جان سالم بدر بردند.
همکاری اتمی میان عراق و فرانسه
حدود یکسال پیش (20 ژوئن 1980) وزارت خارجه فرانسه طی بیانیهای همکاری هستهای میان فرانسه و عراق را اعلام کرد در این بیانیه آمده است:
1- عراق مانند دیگر کشورها حق استفاده از انرژی اتمی جهت هدفهای مسالمتآمیز را دارد.
2- عراق پیمان جلوگیری از انتشار اسلحه اتمی را امضاء کرده و حاضر شده است آژانس بینالمللی انرژی اتمی کلیه فعالیتهای اتمی عراق را زیر نظر داشته باشد.
3- بموجب قراردادی که میان فرانسه و عراق در 18 نوامبر 1975 امضاء گردیده عراق به فرانسه قول داده است اجاره دهد که تاسیسات اتمی خود مورد کنترل بینالمللی قرار گیرد.
4- اکثر راکتورهای اتمی در جهان با اورانیوم غنیشده مجهز میباشند و این امر چیز جدیدی برای عراق نمیباشد.
5- اورانیوم ارسال شده برای عراق با نیازهای راکتور متناسب است.
راکتورهای اتمی عراق
کارشناسان اروپائی معتقدند که قدرت دو راکتور اتمی عراق بترتیب 70 میگاوات و 800 کیلو وات میباشد این دو رآکتور «نوترون» تولید میکنند این کارشناسان میافزایند در مرکز مطالعات عراق - فرانسه 4 کارخانه اتمی ساخت ایتالیا وجود دارد که یکی از آنها مقدار محدودی از ماده «پلوتونیوم» تولید مینماید.
فرانسه برای این رآکتور اورانیوم غنیشده بمیزان 93 درصد ارسال میدارد عراق علاوه بر ماده اورانیوم غنیشده مقداری اورانیوم طبیعی از ایتالیا خریداری کرده است عراق همچنین صد تن اورانیوم در سال 1980 از پرتغال خریداری نمود.
اقدامات قبلی اسرائیل
قبل از اینکه اسرائیل به راکتورهای اتمی عراق حمله کند، اقدامات دیگری برای جلوگیری از فعالیت اتمی عراق بعمل آورده بود در اوایل 1979 گروهی از عناصر سازمان امنیتی اسرائیل راکتور اتمی که فرانسه برای عراق آماده کرده بود و در شهر تولون قرار داشت منفجر کردند انفجار این راکتور با سکوت مقامات فرانسوی توأم بود.
دومین اقدام اسرائیل این بود که سازمان امنیتی اسرائیل (موساد) دکتر یحییالمشد یکی از علمای اتم مصر را در پاریس ترور کرد او برنامه اتمی عراق را اداره مینمود پس از این ترور رادیو اسرائیل اعلام کرد با ترور دکتر یحیی برنامههای اتمی عراق به مدت دو سال بتاخیر خواهد افتاد.
چگونه حمله اسرائیل صورت گرفت؟
اسرائیل پس از حمله به راکتورهای اتمی در عراق اعلام کرد از هواپیماهای اف- 4 برای بمباران راکتورهای استفاده کرده است و این هواپیماها از اردن و عربستان سعودی عبور کرده و راکتورها را بمباران کردهاند. ناظران معتقدند که هواپیماهای اسرائیل راهی بجز عبور از اردن، سعودی جهت رسیدن به بغداد نداشتهاند آنها این سئوال مطرح میکنند چگونه هواپیماهای اسرائیلی از اردن و عربستان سعودی عبور کردهاند و رادارهای این دو کشور نتوانستهاند آنها را کشف نمایند. لازم بتذکر است که عربستان سعودی دارای چهار فروند هواپیمای اواکس میباشد که کلیه تحرکات زمینی و هوائی منطقه خلیجفارس را دقیقاً کنترل مینمایند پس چگونه میشود هواپیماهای اواکس حرکت هواپیماهای اسرائیلی را ضبط نکرده و هیچگونه عکسالعملی از خود نشان ندادهاند. مسئله دیگری که تعجب همگان را برانگیخته اینست که چگونه هواپیماهای اسرائیلی از مرز عراق عبور کرده و بر فراز شهر بغداد به پرواز درآمده و راکتورهای اتمی را بمباران نمودهاند و به اسرائیل بازگشتهاند ولی شبکه دفاع ضدهوائی عراق از خود هیچگونه عکسالعملی نشان نداده است آیا این مسئله را میتوان یک مسئله تصادفی تلقی نمود یا اینکه عراق و عربستان و اردن و اسرائیل و آمریکا از این حمله مطلع بودهاند. و با نقشه قبلی این حمله صورت گرفته است؟.
توطئه مشترک
اکثر ناظران معتقدند که اگر رژیم بعثی عراق در این امر دست نداشته به هیچوجه این حمله صورت نمیگرفته است برخی دیگر علت وجود این توطئه را چنین ذکر میکنند.
که آمریکا به این نتیجه رسیده است که رژیم بعث عراق در آینده نزدیک سقوط خواهد کرد و سقوط این رژیم موجب روی کار آمدن گروههای اسلامی خواهد شد و مسلماً وقتی اسلام در عراق حاکم شود از این راکتورهای اتمی علیه اسرائیل استفاده خواهد شد. لذا آمریکا با تبانی عراق این برنامه را تنظیم کرده و اسرائیلیها را مأمور این حمله نموده است و ما بخوبی میتوانیم این توطئه را درک کنیم چگونه اردن، سعودی و عراق از بدو ورود هواپیماهای اسرائیلی هیچگونه عکسالعملی از خود نشان ندادهاند. برخی از ناظران بر این عقیدهاند که اسرائیل اطلاعات درستی در این مورد به جهان نداده است و حتماً از راه دیگری به عراق حمله نموده است. چرا که اسرائیل به هیچوجه نقشه واقعی خود را برای بمباران راکتور اتمی فاش نمیکند تا بتواند حمله دیگری را انجام دهد.
هدف از بمباران راکتورهای اتمی عراق
دولت اسرائیل در بیانیهای که پس از بمباران راکتورهای اتمی منتشر کرد، هدف از بمباران رآکتورها را چنین بیان کرد:
«اکنون مدت مدیدی است که اسرائیل با نگرانی کامل جریان برپا ساختن کوره اتمی «اوسیراک» را در حومه بغداد دنبال میکند. منابعی که هیچ تردیدی در موفق بودن آنها وجود ندارد اطلاع داده که این کوره اتمی علیرغم تمام اقداماتی که برای پنهان نگاه داشتن هدف اصلی آن به عمل میآید بمنظور تولید سلاحهای اتمی برپا میشود. کوره اتمی عراق در آینده نزدیکی بکار میافتد و در آن هنگام هیچ دولتی در اسرائیل نمیتوانست تصمیم به بمباران کردن کوره بگیرد، زیرا چنین اقدامی موجب انتشار یافتن اشعه مرگآور رادیواکتیو در شهر بغداد میگردید. و هزاران نفر از اهالی بیگناه این شهر آسیب میدیدند بنابراین ما ناچار بودیم این کوره را پیش از آنکه بکار بیفتد و به تولید سلاح اتمی بپردازد نابود بسازیم.
ولی اعراب اهداف اسرائیل از بمباران راکتورها را در نکات زیر خلاصه مینمایند:
1- نشان دادن قدرت اسرائیل: اسرائیل با حمله خود میخواست به آمریکا ثابت کند که اسرائیل هنوز هم پیمان آمریکا در منطقه است و دارای قدرت نظامی عالی میباشد.
2- باقی ماندن اسرائیل بعنوان تنها نیروی اتمی در منطقه: اسرائیل با بمباران راکتورها میخواست نشان دهد که تنها نیروی اتمی منطقه را دارا میباشد.
3- جلوگیری از استفاده اعراب از راکتورهای اتمی: اسرائیل با اقدام خود میخواست از بدست آوردن راکتورهای اتمی بوسیله اعراب جلوگیری کند چرا که داشتن این راکتورها تهدید مستقیمی علیه امنیت اسرائیل بشمار میرود.
عکسالعمل عراق
بلافاصله پس از حمله هواپیماهای اسرائیلی به راکتورهای اتمی، عراق خواستار تشکیل کنفرانس وزرای خارجه عرب در بغداد شد. این کنفرانس در بغداد تشکیل شد، وزرای خارجه عرب پشتیبانی خود را از عراق اعلام کردند. یکی از تصمیمات این کنفرانس درخواست از ایالات متحده آمریکا جهت متوقف کردن کمکهای اقتصادی و نظامی خویش به اسرائیل بود یکی از تصمیمات کنفرانس کوشش برای مجازات اسرائیل در سازمان ملل متحد بود.
عراق سپس خواستار انعقاد اجلاس فوقالعاده سازمان امنیت ملل متحد شد. قرار اعراب بر این بود که خواستار مجازات اسرائیل شوند ولی با مذاکراتی که میان نماینده عراق در سازمان ملل و نماینده آمریکا در این سازمان صورت گرفت تصمیم گرفته شد عراق از درخواست مجازات اسرائیل صرفنظر کند.
واکنش ایالات متحده
بلافاصله پس از حمله هواپیماهای اسرائیلی به راکتورهای اتمی عراق، مسئولان آمریکا جلسهای تشکیل دادند و حمله اسرائیل را دقیقاً بررسی کردند. در این جلسه مسئولان آمریکا به دو گروه تقسیم شدند، گروهی خواستار اتخاذ اقدامات شدیدی علیه اسرائیل شد و گروه دوم خواستار اتخاذ موضع نرمتری گردید. کاسبارواینبرگر وزیر دفاع آمریکا با گروه دیگری از مسئولان آمریکائی خواستار اتخاذ اقداماتی علیه اسرائیل شدند او خواستار قطع کمکهای اقتصادی و نظامی به اسرائیل شد و همچنین خواست که اسرائیل خسارتهای عراق را جبران نماید.
گفته میشود الکساندر هیگ با پیشنهادهای واینبرگر مخالفت کرد لذا بدین علت مناخیم بگین شدیداً به واینبرگر حمله کرده و از هیگ ستایش نمود.
رونالد ریگان رئیسجمهوری آمریکا در این میان خواستار متوقف کردن ارسال 4 فروند هواپیمای اف-16 برای اسرائیل شد.
واکنش فرانسه
بر اثر حملات اسرائیل به راکتورهای اتمی عراق، فرانسوا میتران رئیسجمهوری، پییر موروا نخستوزیر و وزارت خارجه فرانسه این حمله را بشدت محکوم کردند.
نخستوزیر فرانسه در مصاحبهای گفت «ما تصمیم داریم شدیداً از تأسیسات اتمی مراقبت کنیم و سیاستی را در پیش بگیریم که در آینده دچار مشکلات نشویم.» وزارت امور خارجه فرانسه در بیانیه اعلام کرد: از هنگامی که رئیسجمهوری بر سر کار آمد او شخصاً بر ضرورت اتخاذ اقدامات فوری جهت تضمین استفاده از این تأسیسات برای هدفهای مسالمتآمیز تاکید داشت.
از اظهارات نخستوزیر و بیانیه وزارت امور خارجه فرانسه استنباط میشود که مسئولین فرانسه از فعالیت آژانس بینالمللی انرژی اتمی اطمینان کامل ندارند، این مسئله ناشی از اختلافنظر دانشمندان انرژی اتمی در مورد تأسیسات اتمی عراق میشود. آقای «الکوند» مدیر آژانس بینالمللی انرژی اتمی پس از حمله اسرائیل تأکید کرد مقدار اورانیومی که فرانسه تأسیسات عراق را به آن مجهز کرده است13 کیلوگرم میباشد و این مقدار برای تولید بمب اتمی کافی نمیباشد. چرا که تولید بمب اتمی نیاز به 25 کیلوگرم اورانیوم غنیشده دارد. ولی تعدادی دیگر از دانشمندان فرانسوی بر این عقیدهاند که 13 کیلوگرم اورانیوم غنیشده بمیزان 93 درصد برای تولید بمب اتمی کافی است. این اختلافنظر در میان دانشمندان فرانسوی پس از این حمله به اوج خود رسید و ظاهراً مقامات فرانسوی نظر دوم را ترجیح میدهند و معتقدند که باید میزان اورانیوم غنیشده را کاهش دهند تا از امکان ساختن بمب اتمی جلوگیری نمایند.
برنامههای آینده عراق
در اوایل سال 1979 وقتی که یک گروه کوماندوئی اسرائیل به راکتور آماده شده برای عراق در شهر تولون فرانسه حمله کرد، و آن را منهدم نمود مطبوعات فرانسه شدیداً به ژیسکاردستن حمله نمودند و او را متهم کردند که او به عراق کمک میکند تا بمب اتمی تولید نماید. این روزنامهها مطالب و گزارشاتی در مورد تولید بمب اتمی توسط عراق و با کمک فرانسه منتشر کردند در آن تاریخ گروههای مخالف فرانسه منجمله حزب سوسیالیست این کشور که در حال حاضر حکومت را در دست دارد از این حمله پشتیبانی کردند.
اینک پس از بمباران راکتورهای اتمی عراق توسط اسرائیل این سؤال مطرح است، آیا فرانسه حاضر است تأسیسات بمباران شده عراق را مجدداً ترمیم کند و به شرایط قبلی خود پایبند باشد؟
در سال 1979 پس از انهدام راکتور اتمی عراق در شهر تولون توسط کوماندوهای اسرائیلی، دولت دستن به دولت عراق پیشنهاد کرد قرارداد قبلی را تغییر دهد و از میزان اورانیوم غنیشدهای که قبلاً به عراق میداد کاهش دهد. عراق این پیشنهاد را رد کرد به این علت که پیشنهاد جدید مدت استفاده از راکتورهای اتمی را طولانیتر میکند و اسرائیل از این امر بهرهبرداری خواهد کرد. چرا که برای اسرائیلیها عامل وقت بسیار مؤثر میباشد پروفسور یوفال نیمان یکی از بارزترین دانشمندان اسرائیلی در مورد حمله اسرائیل گفته است ما توانستیم برنامههای اتمی عراق را به مدت 3 سال بتاخیر بیاندازیم.
بهر حال، بمباران راکتورهای اتمی عراق که مسلماً بدون اطلاع عراق، عربستان، اردن، و آمریکا نبوده است نشانگر ضعف و ناتوانی عراق از یک طرف و شرکت این کشور در نابودی این تاسیسات از طرف دیگر میباشد، اگر عراق، عربستان، اردن از حمله مزبور اطلاع نداشتهاند و در تدارک آن سهیم نبودهاند پس چگونه از خود هیچگونه عکسالعملی نشان نداده و اجازه دادند هواپیماهای صهیونیستی آزادانه به پرواز در آیند و تاسیسات اتمی عراق را مورد هدف قرار دهند. امکان شرکت عراق در حمله اسرائیل به راکتورهای اتمی بغداد بدین علت قوت میگیرد که بدانیم عراق در حالحاضر درگیر جنگ با جمهوری اسلامی ایران میباشد. و مسلماً وسایل دفاع ضدهوائی که در بغداد قرار دارد در حال آماده باش میباشند. عدم نشان دادن هیچگونه عکسالعملی از طرف وسایل دفاع ضدهوائی و موشکهای سام که در بغداد نصب شده است نشانگر شرکت رژیم بعث عراق در حمله به تاسیسات اتمی میباشد، و بهانههای رژیم بعث عراق به هیچوجه توجیهشدنی نیست.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
