اقتصاد اسلامی را بشناسیم

بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم ـ نظام اقتصاد اسلامی نظام کامل و جامع میباشد که در هر عصر و زمان قابل پیاده‏ شدن است. خصوصاً در زمان ما، با کمک نیروی ایمان توده‏های مسلمان و استمرار انقلاب اسلامی و همت دولت و ملت جمهوری اسلامی، این نظام باید پیاده شود.
نظام اقتصاد اسلامی نه سیستم کاپیتالیسم (سرمایه‏داری خصوصی) و نه سیستم سوسیالیسم (سرمایه‏داری دولتی) و نه مخلوطی از این دوتا است. اقتصاد اسلامی نظامی مستقل است براساسی اصل ملکیت مطلقه خدا بر همه چیز، بر موازین قسط و رعایت حقوق همه افراد استوار شده است. بدین منظور ما باید خود، تولیدکننده خویش باشیم و بر اساس موازین زیر تولید کنیم:
موازین اقتصاد اسلامی
1ـ نخستین، آن چیزهائی باید تولید شود که برای حفظ حیات و سلامت و فعالیت‏های مادی و معنوی انسان واجب و ضروری است و سپس نیازهائی را باید برآورد که صالح و سالم بوده و موجب کمال و تعالی مادی و معنوی انسان باشد. کالا و خدمت حلال و طلبه و مفید باید تولید شود و از تولید کالا و خدمات حرام و مفسد و مضر و لهو و بیهوده باید جلوگیری نموده کالا و خدماتی باید تولید و عرضه شود که همگان خصوصاً مستضعفان بدان نیازمندند و از تولید و عرضه کالا و خدماتیکه تنها مخصوص طبقه مترفین است باید جلوگیری نمود.
2ـ تولید باید به اندازه کفاف عامه مردم باشد بطوریکه نه کمیابی ایجاد گردد و نه پریابی و نه اسراف هرچیز باید آنقدر تولید و عرضه شود که نیازهای راستین مردم را کاملاً اشتباع نماید بطوریکه همه مردم بدون استثنا از داشتن معیشت در حد کفایت برخوردار باشند و کسی دچار مضیقه و فقر نباشند و بدین منظور باید کالا و خدمات با قیمت عادلانه بدست همه برسد و همه بتوانند با داشتن درآمد مشروع و مکفی نیازهای خویش را برآورند و باید از وجوه توزیع ظالمانه جلوگیری شود.
3ـ اقتصاد اسلامی هرگونه استثمار را بهر شکل از بین میبرد. اسلام می‏گوید هر کس به اندازه قدرتش باید کار کند و دسترنج هر فرد از آن او بوده و حاصل کار هر کس باید بخودش بازگردد. نه اینکه طبقه‏ای دیگر دسترنج آنان را غصب نمایند. بدین منظور باید شرایط مساوی برای کار کردن همه افراد فراهم گردد و حق هر کس را بطور کامل بخودش داد.
اساس مالکیت در اسلام اصل خدا مالکی است
مالکیت از آن خدا است و مالکیتهای دیگر امانتی است که خداوند به امام و امت سپرده است تا در مسیر قسط و تامین نیازهای همگان بکار برند موارد ذیل در مالکیت عمومی بوده و پایه اصلی مالکیت را در اقتصاد اسلامی بنا میکند.
منابع طبیعی بر اساس اصل انفال در مالکیت عمومی است که عبارت است از زمینهای موات و یا زمینهائیکه بحال خود رها شده‏اند و زمینهائی خراب شده و هر زمین بی‌صاحب. براساس اقتصاد اسلامی زمین در اختیار کسانی قرار میگیرد که بر روی آن کار میکنند و هرکس زمینی را به کار نگیرد از او گرفته خواهد شد. معادن روی زمینی و زیرزمینی، جنگلها و بیشه‏ها، نیزارها، قله کوهها، صحراها و اندرون آنها، رودخانه‌ها و دریاها و همچنین اموال زیر جزو انفال محسوب میگردد:
آنچه از شاهان باقی مانده است، هر مال بی‌صاحب و یا مجهول المالک، ارث بی‌وارث، غنائم جنگی، اموال نفیس گران‌بهای بازمانده از دشمن، اراضی‏ایکه به دولت اسلامی واگذار شده است. امور مذکور باید زیر نظر دولت حقه اسلامی در مصالح عمومی صرف شود و هیچکس حق ندارد قسمتی را بخود اختصاص دهد و همچنین زمینهای مفتوحه و موقوفات عامه از اموال عمومی است.
جامعه در مالکیت افراد شریک است
مالکیت فردی در اسلام بصورت مطلق نیست بلکه همواره جامعه در منافع ناشی از مالکیت افراد شریک است و دولت بدین منظور مالیاتهائی بنام خمس و زکاة و غیره بنفع عموم از اموال درآمدها مطالبه میکند.
بنابراین شکل مالکیت فردی در اسلام بصورت مالکیت خصوصی عمومی است از آن گذشته مالکیت فردی از نظر کیفی محدود است زیرا انفال و سایر موارد فوق‏الذکر در مالکیت فردی در نمی‏آیند و همچنین اسلام وظیفه دارد که از اختلاف فاحش درآمدها جلوگیری نماید و بدین منظور ولی امر میتواند در هر زمان، حداکثر اصولی تعیین نماید «لاضرر و لاضرار» و محدود شده است به مواردی که مستقیم یا غیر مستقیم زیانی به جامعه نرساند و یا موجب استثمار افراد دیگر نگردد.
مالکیت از نظر کمی هم محدود است زیرا تکاثر، تجمع اموال و کنز و انحصار ثروت در طبقه‏ای خاص حرام میباشد و دولت برای ثروت افراد حدودی تعیین مینماید. از نظر حق تصمیم‌گیری در مالکیت فردی نیز افراد محدود هستند و خداوند حدودی را تعیین نموده است که در محدوده آن حدود افراد میتوانند در اموالشان تصرف نمایند و این حدود، حدودی است که مایه تکامل فرد شده و مصالح همگان را تامین مینماید و همچنین بنابر اصل «ولایت» امام میتواند در موارد لازم در جهت تامین نیازهای جامعه در مورد اموال افراد تصمیم بگیرد ولایت امام در اموال ضامن حفظ اسلامیت نظام اقتصادی و حافظ مصالح امت است و بدین ترتیب همواره مالکیت فردی نیز در جهت منافع عموم بکار میرود.
با در نظر گرفتن نظام اقتصادی اسلامی و ضرورت پیاده کردن آن در شرایط کنونی، جامعه ما نیازمند به یک انقلاب اقتصادی است. تمامی نهادها و ضوابط و روابط فاسد سرمایه‏داری و شبه‌سرمایه‏داری و استثمار باید از بین برود وکلیه ضوبط اسلامی بر تولید و بمبادله و بازار و توزیع و مصرف حاکم گردد. رباخواری باید از بانکهای کشور جمهوری اسلامی برداشته شود رباخواری موجب میشود که بجای اینکه سرمایه‏ها به جریان تولید افتاده و همه مردم کار و فعالیت نمایند عده‌ای به رباخواری پرداخته و بدون فعالیت تولیدی دیگران را استثمار نموده و به تن‌پروری و فساد و تباهی اشتغال ورزند سیستم مبادله و نظام بازار غیر اسلامی است.
سیستم توزیع کالا باید دگرگون شود
باید سیستم توزیع کالا و نظام بازار تغییر یابد و بازار اسلامی گردد. کشاورزی باید احیا شود و بدنبال جهاد سازندگی باید کشاورزی آغاز گردد. ملت باید بداند که برای حفظ دست‌آوردهای انقلاب باید استقلال اقتصادی داشته باشد. همه نیروهای انسانی را باید آموزش داده و بکار بیاندازیم تا کشور از هر جهت خودکفا شود و نیاز اقتصادی و انسانی به کشورهای دیگر نداشته باشیم و همچنین بیکاری را در هر شکل و صورت آن از بین ببریم اقتصاد کشور باید بر اساس اسلام رشد کند و هماهنگ با انقلاب و رشد اقتصادی انقلاب فرهنگی و اخلاقی نیز باید بگونه‏ای صورت گیرد و تعالی یابد که در آینده جامعه‌ای براساس برادری و مواسات ایجاد کنیم جامعه‏ای که همه در کنار هم برادروار اقتصاد خویش را براساس ایثار بنا نمائیم.
بامید پیروزی اسلام و نابودی هر نحو استبداد، استثمار و ظلم و تعدی.