طرح سوئیس، پلی میان ایران و غرب؟

سمیه صالحی

روز شنبه محمود احمدی‌نژاد گفت: قدرتهای بزرگ به مصوبات سازمان‌ ملل توجه زیادی نشان می‌دهند.

احمدی‌نژاد افزود: آنها می‌توانند "مصوبات را آنقدر انتشار بدهند که خسته شوند" این نشان از آن دارد که ایران بر سر مواضع هسته‌ای‌اش پایدار خواهد بود. با وجود عمیق‌تر شدن شکاف میان تهران و غرب, منوچهر متکی "وزیر امور خارجه ایران" از طرح پیشنهادی سوئیس برای صحبت در مورد بحران هسته‌ای ایران استقبال کرد. این در حالی است که ایران مکررا درخواستهای گروه 1 + 5 را برای توقف غنی‌سازی اورانیوم رد کرده است.

به گمان طرف غربی، ایران به دنبال ساخت سلاحهای هسته‌ای است، این در حالیست که تهران می‌گوید: تنها می‌خواهد با استفاده از این انرژی برق تولید کند. تاکنون 2 قطعنامه تنبیهی علیه ایران صادر شده و قدرتهای بزرگ این هفته نیز هشدار داده‌اند که اگر تهران فعالیتهایش را بطور کامل متوقف نکند سومین قطعنامه را نیز علیه مواضع دولت ایران تصویب خواهند کرد. تاکنون دو قطعنامه تنبیهی علیه ایران با اجماع آراء در شورای امنیت سازمان ‌ملل به تصویب رسیده، قطعنامه 1737 در دسامبر سال گذشته و 1747 در مارس گذشته، که مشخصا در موارد نظامی و اقتصادی ایران را مورد فشار قرار داده است. رییس‌جمهور احمدی‌نژاد در یک سخنرانی میان دانشجویان استان کرمان گفت: "آنها می‌خواهند با مصوبات پیاپی (برنامه هسته‌ای ایران را) متوقف کنند."

بر طبق گزارشات آژانس خبری ایسنا وی گفته است که "من به آنها گفتم این مصوبات را آنقدر منتشر کنید تا خسته شوید" آگاهان مسائل سیاسی بر این باورند که اقدامات تنبیهی شامل مجازاتهای مالی و نظامی قطعا موجب ترساندن سرمایه‌گذاران خارجی و ضرر تجاری برای دولت اسلامی می‌شود که علی‌رغم ثروت نفتی‌اش درگیر تورم اقتصادی و بیکاری است. احمدی‌نژاد که با قدرت در نطقی علیه غرب از منزوی کردن ایران انتقاد کرد, نگرانی‌ها در این مورد را پایان یافته قلمداد نمود و در ادامه تصریح کرد "دشمنان ایران دستهایشان را با هم یکی کرده‌اند تا از درون ما را تحلیل ببرند. آنها افرادی را در داخل دارند که به خوبی تلاش می‌کنند تا آنچه را که ما می‌گوییم تضعیف کنند.

احمدی‌نژاد می‌گوید: آنها بوسیله پولهایشان باعث اختلال در بازار شده تا بتوانند به همه بقبولانند که این مصوبات اثرات منفی دارد، در حالیکه این درست نیست. "گفتنی است مقامات رسمی ایران مکررا تعلیق غنی‌سازی اورانیوم را که می‌تواند برای برنامه سوخت هسته‌ای یا ساختن بمب اتم در صورت خلوص بیشتر استفاده شود را رد کرده‌اند. سیاستمداران غربی می‌گویند که در ماه گذشته سرپرست مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران به رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا "خاویر سولانا" گفته است "تهران هیچ تمایلی به تعلیق کامل این فعالیتها ندارد." در همان حال آنها معتقدند که ایران روی طرح پیشنهادی سوئیس, برنامه کنترل دوره‌ای که منجر به قطع هم‌زمان غنی‌سازی اورانیوم و مصوبات سازمان ‌ملل می‌شود و نیز امکان شروع صحبت بین ایران و شش قدرت بزرگ را فراهم میسازد، متمرکز شده است. ایرانین دیلی روز شنبه از حاشیه مذاکرات اخیر مصر در مورد عراق "اجلاس شرم‌الشیخ" گفت: که منوچهر متکی پس از ملاقات با نماینده سیاسی سوئیس از طرح برنز "معاون وزارت امور خارجه آمریکا" "برای ادامه مذاکرات در مورد برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای ایران" استقبال کرده است. با این وجود تاکنون روزنامه انگلیسی زبان تهران تایمز جزئیات بیشتری از نقطه نظرات متکی در مورد این طرح یا هر نشانه‌ای که دلیل بر توافق ایران باشد را نداده است. گفتنی است که مقامات ایران هنوز در این‌باره اظهارنظر نکرده‌اند. مذاکرات سولانا و لاریجانی قرار است اواخر ماه مه برگزار شود اما زمان و مکان برگزاری این نشست هنوز اعلام نشده است. یک دیپلمات این هفته گفت ایران اعلام کرده است پیشنهاد سوئیس را بررسی می‌کند اما قبل و بعد یا طی مذاکره، با تعلیق کامل موافقت نخواهد کرد.