چاقو دسته خود را برید!

علی مرادخانی ـ دانشجوی حقوق دانشگاه پردیس قم
شاید وقتی در فوریه 2004 فیس بوک بعنوان شبکه اجتماعی دانشجویان دانشگاه هاروارد امریکا تأسیس شد حتی خود مارک زاگربرگ- مؤسس فیس بوک- نیز گمان نمی کرد که از این شبکه اجتماعی تا این اندازه استقبال صورت گیرد و چندی بعد به اهرمی تأثیرگذار در صحنه مناسبات بین المللی بدل گردد.
فیس بوک چیست؟
فیس بوک نام سایتی است که درچهارم فوریه 2004توسط دانشجویی به نام «مارک زاگربرگ» در دانشگاه هاروارد تأسیس شد. هدف ابتدایی تأسیس این سایت ایجاد شبکه ای اجتماعی و محیطی برای تبادل اطلاعات میان دانشجویان دانشگاه هاروارد آمریکا بود اما پس از گذشت زمانی اندک، فیس بوک به شبکه ای میان دانشجویان کشور آمریکا تبدیل شد و کم کم از مرزهای ایالات متحده عبور کرد و جهانی شد. هم اکنون نیز بیش از هفتاد درصد کاربران آن غیر آمریکایی هستند.
دراین سایت هر یک از اعضا می توانند در صفحه اختصاصی خود مطالب مورد علاقه خود را با دوستان خود به اشتراک بگذارند و از این طریق با سایر اعضا به تبادل اطلاعات بپردازند.
خصوصیات این سایت باعث استقبال شگفت انگیز از آن شد. طوری که تنها دو هفته پس از تأسیس آن (به نام اولیه the facebookcom) نیمی از دانشجویان دانشگاه هاروارد عضو آن شده بودند و تعداد کاربران آن تا دسامبر همان سال از یک میلیون نفر گذشت. درحال حاضر نیز فیس بوک با حدود 600 میلیون کاربر و بیش از 2میلیارد دلار درآمد به عنوان گسترده ترین و بزرگ ترین شبکه اجتماعی در دنیا شناخته می شود.
اما نقش اصلی و تأثیرگذار این شبکه اجتماعی درجریان بلواهای پس از انتخابات 1388 جمهوری اسلامی ایران به منصه ظهور رسید. درجریان اتفاقات پس از انتخابات معترضان به نتیجه انتخابات با استفاده از فیس بوک و دادن پیغام و اخبار تجمعات به سایر اعضا و اشتراک گذاشتن فیلم ها و عکس های اغتشاشات توانستند از این شبکه اجتماعی برای گرم تر کردن تنور فتنه حداکثر استفاده را ببرند. در واقع تنها پس از گذشت چند روز از آغاز اغتشاشات، فیس بوک به یکی از بزرگ ترین و تأثیرگذارترین ابزار فتنه - برای اطلاع رسانی داخلی و انعکاس آن درخارج از کشور - بدل شد.
به طور مثال درهمان روزها صفحات زیادی به اعلامیه های گروهک های اپوزیسیون اختصاص یافته و تلاش شد که مردگان سیاسی را هر گونه که هست زنده کرده و به ایشان شخصیت بخشید.
اتفاقاً این برخورد فیس بوک و نقش مؤثر آن مورد تشویق کشورهای غربی نیز قرارگرفت.
اندکی بعد از اینکه اعتراضات درتونس شکل جدی تری گرفت فیس بوک به کانون معترضین به حکومت بن علی تبدیل شد و معترضان توانستند با تبادل اطلاعات از این طریق خود را برای اعتراضات گسترده تر به حاکم دیکتاتور خود آماده کنند.
درجریان انقلاب مردمی مصر نیز فیس بوک توانست همین نقش را ایفا کرده و به تسریع روند سرنگونی حسنی مبارک کمک شایانی نماید.
کارشناسان از شبکه های اجتماعی نظیر فیس بوک و توئیتر بعنوان یکی از اهرم های مهم وزنه های تاثیرگذار درجریان انقلاب های مردمی خاورمیانه و شمال آفریقا یاد می کنند.
به همین دلیل بود که چندی پس از روشن شدن آتش اعتراضات درکشور بحرین، فیس بوک در این کشور فیلتر شده و صفحه اصلی شیعیان این کشور- بعنوان بزرگ ترین گروه معترض به حکومت - که حدود صد هزار عضو نیز داشت از این شبکه اجتماعی حذف شد.
حتی در روزهای اخیر در بعضی از کشورهای دیگر منطقه نیز اعتراضات مردمی سبب شده که این شبکه های اجتماعی - فیس بوک و توئیتر -رفع توقیف شده و پس از مدت ها از فیلتر در آیند.
البته در این میان نباید از جانب داری و رفتار مغرضانه این شبکه ها به نفع غرب غافل شد. به طور مثال در جریان حملات ناجوانمردانه رژیم اشغالگر قدس به مردم مظلوم غزه همین سایت اقدام به خاموش کردن معدود صداهایی نمود که تلاش در خبررسانی در مورد مظلومیت مردم فلسطین می نمودند.
پیش از این نیز در پی اعتراض یک وزیر صهیونیست به مؤسس پایگاه فیس بوک، صفحه ای که در آن برخی از جوانان فلسطینی خواستار آغاز انتفاضه سوم شده بودند، از این شبکه اجتماعی حذف شد.
هم چنین چندی پیش مارک زاگربرگ- مؤسس فیس بوک- به اجلاس گروه 8G دعوت شده و به رهبران غربی گزارشی از فعالیت های سایت خود را ارائه کرد.
بسیاری نیز معتقدند این شبکه های اجتماعی با مشارکت دستگاههای جاسوسی آمریکا فعالیت کرده و در واقع یکی از راههای جاسوسی دستگاه های اطلاعاتی آمریکاست. جولیان آسانژ مؤسس وب سایت ویکی لیکس می گوید: «فیس بوک تنفرآمیزترین ابزار جاسوسی است که تاکنون خلق شده است. هرکس که نام و مشخصات دوستان خود را به شبکه اجتماعی فیس بوک اضافه می کند باید بداند که به شکل رایگان در خدمت دستگاه های اطلاعاتی آمریکاست و این گنجینه اطلاعاتی را برای آنها تکمیل می کند.»
به گفته وی فیس بوک یک گنجینه اطلاعاتی بسیار بزرگ از نام و سوابق افراد است که کاربران آن را به شکل داوطلبانه در اختیار این شبکه اجتماعی قرار می دهند ولی این ابزار توسط دستگاه های امنیتی و اطلاعاتی آمریکا مورد بهره برداری قرار می گیرد. دسترسی این دستگاه های اطلاعاتی به اطلاعات ذخیره شده در فیس بوک آن را به یک ابزار خطرناک بدل کرده است.
اما این تمام ماجرا نبود!
طی دو هفته اخیر اخبار متعددی از موج اعتراضات در رژیم صهیونیستی مخابره شده. به طور مثال ده ها هزار اسرائیلی روز شنبه در یکی از بزرگ ترین تظاهرات ضد رژیم اسرائیل در سال های اخیر، با تجمع در مرکز تل آویو نسبت به افزایش قیمت مسکن، افزایش هزینه های زندگی و نابرابری های اجتماعی در سرزمین های اشغال شده توسط اسرائیل اعتراض کردند. این اعتراض ها آن قدر شدید بود که روزنامه اسرائیلی معاریو نوشت: «از میدان های تحریر اسرائیل بوی سقوط دولت نتانیاهو به مشام می رسد.»
نکته جالب توجه در این اعتراضات این است که این موج نیز از فیس بوک شروع شده و به اعتصاب و تظاهرات های این چنینی ختم شده. یعنی رژیم صهیونیستی نیز از خطرات سایت آمریکایی و جانب دار فیس بوک در امان نمانده و در حال حاضر این سایت را- که ابزار جاسوسی یار غار صهیونیست ها، یعنی آمریکاست- یکی از اصلی ترین راه های ارتباط و هماهنگی برای اعتراض و تظاهرات مردم علیه خود می بیند. همان طور که مشاهده می شود و در جریان ناآرامی های اخیر رژیم صهیونیستی فیس بوک حتی به اربابان خود نیز رحم نکرد و به ابزاری برای توطئه علیه دولت رژیم صهیونیستی تبدیل شد. آری! چاقوی ساخته شده توسط دستگاه های اطلاعاتی آمریکا دسته خود را نیز برید!