معرفی روزنامه‌های ترکیه (بخش نهم)

در ترکیه نزدیک به 500 روزنامه و مجله کوچک یا محلی منتشر می‌شود که برای کوتاه کردن مطلب ما فقط به معرفی چند روزنامه مهم مذهبی (از نظر اینکه شناخت موضع روزنامه‌های مذهبی حائز اهمیت است) و نیز چند روزنامه دیگر که هر کدام بعلتی حائز اهمیت‌اند می‌پردازیم.
روزنامه‌های مذهبی: ملی گازته - ینی دویر - ینی نسیل - بورسامرمره - ترکیه دیارین - صباح - دوغو.
روزنامه‌های چاپ آنکارا: آنکارا اکسپرس - ترکیش دیلی نیوز - عدالت - باریش.
سایر روزنامه‌های مهم: ینی عصیر (محلی) - سون حوادیث - دنیا - راپور - (محلی) اورتا دوغو.
مجله‌های مهم ترکیه: آزائیش - یانکی.
6- ینی عصیر (عصر جدید): بزرگترین روزنامه محلی چاپ ازمیر (تیراژ 75 - 100 هزار) قبلا در شهر سلانیک منتشر می‌شد. همراه با مطالب سبک و مستهجن، مقداری مطالب اقتصادی و سیاسی نیز جهت کسب اعتبار می‌نویسد. این روزنامه در تمام شهرهای سواحل اژه منتشر می‌شود. قبل از انحلال احزاب در خط حزب عدالت و رهبر آن سلیمان دمیرل بود. اکنون روزنامه‌ای دست راستی و محافظه‌کار و توجیه‌گر است.
7- ملی گازته: تیراژ کلی (با احتساب تیراژ در آلمان) 75 - 80 هزار با 9 سال سابقه، موسس آن حسن آکسای، صاحب امتیاز فعلی آن سلفی کارا حسن اوغلو، سردبیر آن نیز عثمان تونچ و خط‌مشی آن در خط حزب سلامت ملی اربکان است. این روزنامه بزرگترین روزنامه مذهبی ترکیه است که بصورت رنگی و در 8 صفحه منتشر می‌شود. اربکان یکی از چهره‌های معروف مذهبی ملی ترکیه است که دارای سوابق مبارزاتی زیادی میباشد.
8- ینی دوبر (دوران جدید): تیراژ حدود 15000 با 5 سال سابقه، موسس آن حسن آکسای و صاحب امتیاز آن نیز گورگن بیاتلی و سردبیر آن حسین اولیاء اوغلو نام دارند خط‌مشی این روزنامه در خط حزب سلامت ملی است و در 6 صفحه سیاه و سفید چاپ می‌شود.
نویسندگان این روزنامه عصمت اورل - بلال داود - جمیل مریچ - توبخاری اوزورن - هاکیف اینان نام دارند.
این دو روزنامه برخلاف ادعای اسلامی بودن، با طرح ناسیونالیسم ترکی با قالبهای ضداسلامی رژیم، بینش سیاسی مسلمانان را قالب‌ریزی کنند. و نیز با مطرح کردن شعارهائی بنفع عثمانیها و اتکاء به تاریخ هزار ساله گذشته ترک، از ظهور حرکتهای اصیل اسلامی و موافق رژیم صدام می‌نویسد. ینی دوبر کوشش دارد خود را بصورت نماینده و سخنگوی انقلاب اسلامی ایران قلمداد نماید. از جمله این که مطالبی از مجله امت اسلامی (چاپ کنسولگری ایران در استانبول) را عیناً در روزنامه نقل می‌کنند و نیز مصاحبه‌هائی با مسئولان کنسولگری ترتیب می‌دهند و همراه با عکسهائی از انقلاب چاپ می‌کند. خوانندگان این دو روزنامه را مسلمانان ترکیه تشکیل می‌دهند و از طرف اکثر آنها نیز بعنوان روزنامه‌های اسلامی شناخته می‌شوند، بنابراین انحرافات آنها تاثیرات سوئی بر مسلمانان ترکیه خواهد گذاشت.
(این انحرافات با توجه به وابستگی آنها به حزب سلامت ملی که جریانی ملی مذهبی است، امری طبیعی می‌باشد.)
9- سون حودایث (آخرین حوادث): تیراژ 15000 با 21 سال سابقه. صاحب امتیاز: مصطفی اوزکان - ناشر: عصمت اوزکان - سردبیر: یوکسل باش تونچ خط لیبرال - دست راستی - در 8 صفحه رنگی چاپ می‌شود. این روزنامه ارتجاعی که با سلطنت‌طلبان ایرانی در ترکیه نیز روابطی دارد، از کمکهای بیدریغ آنها بی‌نصیب نبوده و به وظیفه نوکری خود هم بخوبی عمل می‌کند.
مثلاً بعد از حادثه انفجار بمب در ساختمان نخست‌وزیری بوجود آمده و با خوشحالی با تیتر درشت چنین نوشت: مردم ایران در انتظار بازگشت شاه جوان! هستند!!.
10- ینی نسیل (نسل نو): تیراژ 7000 - این روزنامه قبل از کودتا بنام «ینی آسیا» منتشر می‌شد و منعکس کننده افکار و نظریات گروهی بنام نورجی‌ها* (شیخ سعید نورجی) می‌باشد. برای اولین‌بار شعار وحدت مسلمانان با اهل کتاب را مطرح کرد، که هدف از این شعار برقراری روابط بیشتر با جهان سرمایه‌داری است. ینی نسیل با مجله کریسچن ساینس مانیتور (چاپ آمریکا) و نیز با تشکیلات فراماسونری همکاری نزدیکی دارد. خوانندگان این روزنامه اگرچه در زندگی فردی سخت به اسلام پایبندند، اما از نظر بینش اجتماعی محدود و کلاً در اختیار این روزنامه هستند. این روزنامه در مورد انقلاب ایران شایعات و مطالب بی‌اساس زیادی نوشته است.
روزنامه‌های محلی مذهبی: بورسامرمره (چاپ بورسا) - فردای ترکیه (چاپ کونیا) - دوغو (چاپ ارض روم) - که هر سه در خط حزب سلامت ملی می‌باشند و در تیراژهای کم در مناطق محدودی منتشر می‌شوند. این روزنامه‌ها در قطع کوچک و در 6 صفحه منتشر می‌شوند. مدیر روزنامه فردای ترکیه قبل از انحلال حزب سلامت ملی، رئیس دفتر شهر قونیه (کونیا) بود. الان هم دفتر این روزنامه با روزنامه ملی گازته در قونیه مشترک است.
11- روزنامه باریش (صلح): قبل از کودتا متعلق به حزب جمهوریخواه خلق (اجویت) بود. صاحب امتیاز فعلی آن یاشار آیسل است. خط فعلی این روزنامه سازش با حکومت است این روزنامه در 4 صفحه ارزان‌ترین روزنامه چاپ آنکارا می‌باشد، (قطع کوچک). نام قبلی باریش، روزنامه ملت (اولوس) بود.
12- روزنامه آنکارا اکسپرس. روزنامه محلی آنکارا که خود را روزنامه پایتخت‌نشینان می‌داند، در 8 صفحه با تیراژ 5000 نسخه منتشر می‌شود. مطالب خود را اکثراً از روزنامه‌های بزرگ می‌گیرد و بیشتر بفکر تجارت است تا انتشار روزنامه.