رهبر کره شمالی در روسیه به دنبال چیست؟

سفر غیرمنتظره رهبر کره شمالی به روسیه با هدف دیدار با رئیس‌جمهوری این کشور سوالاتی را درباره انگیزه‌های کیم‌ جونگ-ایل به وجود آورده است.
به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، خبرگزاری رویترز در تحلیل انگیزه‌ها و علل سفر اخیر کیم جونگ-ایل، رهبر کره شمالی به روسیه می‌نویسد:
« در ابتدا این سوال مطرح می‌شود که چرا رهبر کره شمالی به این سرعت پس از سفر به چین، عازم روسیه شده است و قرار است امروز (چهارشنبه) با دیمیتری مدودف، رئیس جمهوری این کشور دیدار کند؟
در پاسخ به این سوال می‌توان گفت: سفر کیم جونگ-ایل به روسیه در کمتر از سه ماه پس از سفر وی به چین انجام می‌شود که آن سفر نیز سومین سفر وی به چین در سال جاری بود. برنامه سفرهای خارجی رهبر کره شمالی در سال جاری پرمشغله‌ترین برنامه وی در مدت ‌١٧ سال حکومت وی است. کره شمالی حیات سیاسی خود را مدیون این دو کشور است.
مسکو چندین دهه هم‌پیمان اصلی پیونگ‌یانگ بوده و پیش از سقوط اتحاد جماهیر شوروی در اوایل دهه ‌١٩٩٠، از این کشور حمایت اقتصادی و نظامی میکرده است. از آن پس کره شمالی سیاست خارجی خود را با چین همسو کرد.
سفر اخیر به روسیه می‌تواند تلاش به منظور متعادل ساختن نفوذ چین از طریق برقراری روابط نزدیک‌تر با روسیه باشد. پیشبرد برنامه تسلیحات هسته‌ای از سوی کره شمالی و تحریکات میان دو کره در سالیان اخیر باعث افزایش نگرانی‌ها نسبت به یک جنگ منطقه‌ای گسترده‌تر شده است. سفرهای کیم جونگ-ایل به این دو کشور در راستای تلاش کره شمالی برای اطمینان خاطر دادن به پکن و مسکو و هماهنگ کردن روابط صورت می‌گیرد. کیم جونگ-ایل مسن، همچنین می‌خواهد راه را برای انتقال آرام قدرت به پسرش کیم جونگ-اون هموار کند و بدین منظور خواهان حمایت چین و روسیه است.
حال باید این سوال را مطرح کنیم که آیا مذاکرات کمیته شش‌جانبه خلع سلاح هسته‌ای نیز در دستور کار رهبر کره شمالی خواهد بود یا خیر.
آری. هم مسکو و هم پکن حامی ادامه هرچه سریع‌تر مذاکرات خلع سلاح هسته‌ای کره شمالی هستند که دو سال پیش به بن‌بست رسید. پیونگ‌یانگ به دنبال این خواهد بود که روسیه و چین بر کره جنوبی، آمریکا و ژاپن فشار وارد کنند تا هرچه زودتر فرآیند مذاکرات را آغاز کنند.
سئول، واشنگتن و توکیو خواهان ادامه مذاکرات هستند اما تاکید دارند که پیونگ‌یانگ باید جدیت خود را درباره خلع سلاح هسته‌ای نشان دهد. آنها می‌گویند که برای شروع کره شمالی باید اجازه دهد بازرسان هسته‌ای خارجی به این کشور بازگردند.
در ادامه باید پرسید که آیا کمک به کره شمالی نیز در دستور کار سفر رهبر کره شمالی خواهد بود؟
پاسخ این است: آری. تحریم‌های بین‌المللی علیه کره شمالی به خاطر انجام آزمایشات هسته‌ای، در حال آسیب‌رسانی به این کشور بوده که برای جلوگیری از سقوط اقتصادش متکی به کمک‌های خارجی است. شرایط بد آب‌وهوایی، کمبود مواد غذایی را در کره شمالی وخیم‌تر کرده و سبب شده که این کشور خواهان کمک‌های بین‌المللی باشد. هم پکن و هم مسکو درخواست‌های پیونگ‌یانگ را برای کمک‌های غذایی پاسخ گفته‌اند.
کره شمالی همچنین ناامیدانه نیازمند کمک اقتصادی است. کمبودهای انرژی در کره شمالی به معنی تلاش سخت این کشور برای ادامه دادن به فعالیت کارخانه‌ها و صنایع خود است و اغلب ماشین‌آلات و تجهیزات کشاورزی این کشور که به دوره شوروی سابق تعلق دارند، غیرقابل استفاده هستند. کره شمالی ممکن است به دنبال کمک‌ها در زمینه انرژی باشد و خواهان تقویت روابط در زمینه حمل‌ونقل شود. این کشور طرح جدید اقتصادی ‌١٠ ساله‌ای را در دستور کار قرار داده است تا زیرساخت‌های خود را تقویت کند. این کشور به دنبال سرمایه‌گذاری‌های خارجی به ویژه از سوی چین و روسیه است تا از پروژه‌ها در مناطق ویژه اقتصادی حمایت کند.
حال باید دید نظر کره شمالی درباره یک خط لوله انتقال گاز که از خاک این کشور عبور کند و به کره جنوبی برود، چیست؟
می‌توان گفت: چندین سال است که مباحثاتی درباره خط لوله تامین گاز طبیعی از شرق روسیه تا کره جنوبی با گذر از کره شمالی انجام شده است. در سال ‌٢٠٠٨ شرکت انحصاری گاز "پروم" روسیه یادداشت تفاهمی را با شرکت دولتی "گس کورپورپشن" کره جنوبی امضا کرد تا این خط لوله را احداث کنند. هزینه‌های ساخت و نگهداری این خط لوله چشمگیر خواهد بود. هزینه‌های ساخت به تنهایی حدود ‌٦٦/١ میلیون دلار برای هر کیلومتر لوله تخمین زده شده است.
کارشناسان با توجه به اینکه دو کره هنوز از نظر تکنیکی در جنگ هستند، شانس راه‌اندازی این پروژه را بسیار کم ارزیابی کرده‌اند.
آنها برای پایان دادن به جنگ کره در سال ‌١٩٥٣ تنها به امضای یک آتش‌بس موقت و نه یک پیمان صلح بسنده کردند و درگیری‌های سال گذشته که در آن ‌٥٠ تبعه کره جنوبی کشته شدند، نشان میدهد که اکنون زمان صحیحی برای پیشبرد این پروژه نیست.
کارشناسان همچنین معتقدند که بسیار بعید است سئول با یک چنین پروژه‌ای که می‌تواند این کشور را هرچه بیشتر وابسته پیونگ‌یانگ قرار دهد تا به درخواست‌هایش پاسخ دهد، موافقت کند».